Σήμερα, 24 Ιουλίου 2026, η Ελλάδα τιμά την 52η επέτειο της αποκατάστασης της δημοκρατίας. Μια ημέρα που σηματοδότησε το τέλος της επταετούς στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974) και την έναρξη της Μεταπολίτευσης, της πιο μακρόχρονης και σταθερής περιόδου κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη νεότερη ιστορία της χώρας.
Το παρασκήνιο της κατάρρευσης
Το καθεστώς βρισκόταν ήδη σε φάση αποσύνθεσης από το 1973. Ο υψηλός πληθωρισμός, η διεθνής απομόνωση και οι ογκούμενες κοινωνικές αντιδράσεις είχαν διαβρώσει την εικόνα του. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 και η αιματηρή καταστολή της αποκάλυψαν τα αδιέξοδα. Η ανατροπή του Γεωργίου Παπαδόπουλου από τον Ιωαννίδη δεν έφερε σταθερότητα, αλλά οδήγησε σε νέες περιπέτειες.
Η ιστορική νύχτα της 23ης προς 24η Ιουλίου
Λίγο μετά τις 2:00 τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Χιλιάδες πολίτες πλημμύρισαν τους δρόμους της Αθήνας, εκφράζοντας με ενθουσιασμό και ανακούφιση το τέλος της δικτατορίας.
Λίγες ώρες αργότερα, στις 4:00 π.μ., ο Καραμανλής ορκίστηκε Πρωθυπουργός ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, σχηματίζοντας την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας.
Η παρακαταθήκη της Μεταπολίτευσης
Η νέα κυβέρνηση κλήθηκε να διαχειριστεί ταυτόχρονα την κρίση στην Κύπρο και τη δημοκρατική μετάβαση. Σε σύντομο χρονικό διάστημα:
- Κατήργησε τα δικτατορικά νομοθετήματα
- Απελευθέρωσε πολιτικούς κρατουμένους
- Προκήρυξε εκλογές
- Θέσπισε το Σύνταγμα του 1975, που ισχύει μέχρι σήμερα με τροποποιήσεις
Η 24η Ιουλίου καθιερώθηκε ως επίσημη ημέρα εορτασμού της αποκατάστασης της Δημοκρατίας. Δεν πρόκειται απλώς για ιστορική επέτειο, αλλά για υπενθύμιση της αξίας των θεσμών, της εθνικής ενότητας και της συνεχούς εγρήγορσης που απαιτεί η δημοκρατία.
Σήμερα, 52 χρόνια μετά, η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη σε αυτές τις αξίες, παρότι αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις. Η μνήμη εκείνης της κρίσιμης νύχτας του 1974 λειτουργεί ως φάρος: η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη, αλλά κατακτάται και προστατεύεται καθημερινά.
