Ούτε το ρεζερβουάρ γεμίζει όπως παλιά ούτε η δεξαμενή του καλοριφέρ. Με τις τιμές των καυσίμων να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τα νοικοκυριά κόβουν ποσότητες για να περιορίσουν τον λογαριασμό, βάζοντας λιγότερη βενζίνη και diesel για τις μετακινήσεις τους, κάνοντας μικρότερες παραγγελίες πετρελαίου για τον χειμώνα και χρησιμοποιώντας όλο και συχνότερα πιστωτική κάρτα και δόσεις για την πληρωμή της θέρμανσης.
Η αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών φαίνεται πλέον και στους αριθμούς. Τον Σεπτέμβριο οι πωλήσεις της βενζίνης μειώθηκαν κατά 3,9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι και του diesel κίνησης κατά 3,6%. Η κάμψη δεν περιορίζεται όμως σε έναν μήνα. Στο εννεάμηνο η κατανάλωση βενζίνης εμφανίζεται μειωμένη κατά 1,3% και του diesel κίνησης κατά 0,9%, δείχνοντας ότι η πίεση των τιμών αρχίζει σταδιακά να περνά και στις ποσότητες που αγοράζουν οι καταναλωτές. Πολύ εντονότερη είναι η πτώση στο πετρέλαιο θέρμανσης. Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή πριν ξεκινήσει η φετινή περίοδος διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου, η κατανάλωση ήταν μειωμένη κατά 16,8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 με τις δεξαμενές να ξεκινούν από σχεδόν μηδενική βάση αφού οι απαγορευτικές τιμές -μετά την κρίση στην Μέση Ανατολή- οδήγησαν σε μεγάλες ανατιμήσεις του καυσίμου.
Η νέα περίοδος ξεκινά επίσης με τους καταναλωτές ιδιαίτερα συγκρατημένους. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι ο κόσμος έσπευσε τις πρώτες μέρες για να εκμεταλλευτεί τις χαμηλές τιμές. Ωστόσο οι παραγγελίες μετά τις 15 Οκτωβρίου κινούνται στα 600–700 λίτρα, έναντι 900–1.000 λίτρων πέρυσι. Με βάση τη μέση ποσότητα, η μείωση προσεγγίζει το ένα τρίτο. Οι καταναλωτές, δηλαδή, δεν αφήνουν τις δεξαμενές άδειες, αλλά βάζουν όσο αντέχει η τσέπη τους και περιμένουν να δουν πώς θα κινηθούν οι τιμές μέσα στον χειμώνα.
Η πίεση στη ρευστότητα φαίνεται και στον τρόπο πληρωμής. Πιστωτικές κάρτες και προγράμματα άτοκων δόσεων χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για την αγορά πετρελαίου θέρμανσης, καθώς τα νοικοκυριά επιχειρούν να μοιράσουν τη δαπάνη σε περισσότερους μήνες αντί να επιβαρυνθούν εφάπαξ με το κόστος γεμίσματος της δεξαμενής.
Το κρίσιμο επόμενο δεκαπενθήμερο
Η επιφυλακτικότητα των καταναλωτών δεν είναι τυχαία. Στις 22 Οκτωβρίου η πανελλαδική μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφωνόταν στα 2,168 ευρώ το λίτρο, του diesel κίνησης στα 2,125 ευρώ και του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,559 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων. Η απόσταση από πέρυσι αποτυπώνει ακόμη καθαρότερα την πίεση που δέχεται η τσέπη των καταναλωτών. Στις 24 Οκτωβρίου 2025 η πανελλαδική μέση τιμή της αμόλυβδης ήταν 1,731 ευρώ το λίτρο, του diesel κίνησης 1,524 ευρώ και του πετρελαίου θέρμανσης 1,126 ευρώ. Έναν χρόνο αργότερα, η αμόλυβδη είναι ακριβότερη κατά 25,2%, το diesel κίνησης κατά 39,4% και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 38,5%. Και αυτό ενώ στις σημερινές τιμές έχουν ήδη ενσωματωθεί οι παρεμβάσεις στήριξης κυβέρνησης και διυλιστηρίων.
Γι’ αυτό και το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στις αποφάσεις των επόμενων ημερών και στο κατά πόσο η σημερινή «ασπίδα» στην αντλία θα παραμείνει στο ίδιο ύψος. Στο τέλος της εβδομάδας, καθώς ολοκληρώνεται ο Οκτώβριος και μαζί του το τρέχον δεκαπενθήμερο, κυβέρνηση και διυλιστήρια θα επανεξετάσουν τα μέτρα στήριξης, πριν ανακοινωθούν οι τιμές που θα ισχύσουν για το επόμενο δεκαπενθήμερο. Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι παρεμβάσεις θα διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα ή θα «ψαλιδιστούν», ανάλογα και με την πορεία των διεθνών τιμών.
Η απόφαση αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς ο χειμώνας ουσιαστικά τώρα ξεκινά. Μέχρι στιγμής ο ήπιος Οκτώβριος και οι υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες έχουν λειτουργήσει ως ένα μικρό «δώρο» για τα νοικοκυριά, κρατώντας χαμηλά τις ανάγκες για θέρμανση. Με την πτώση όμως της θερμοκρασίας, η πραγματική αντοχή της ζήτησης θα δοκιμαστεί σε πολύ διαφορετικές συνθήκες.
Από την ελληνική αντλία στην ευρωπαϊκή ανησυχία
Η πίεση στην ελληνική αγορά συμπίπτει με την επιστροφή του ενεργειακού κόστους ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Την προσεχή Πέμπτη, 29 Οκτωβρίου οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ συνεδριάζουν με ένα από τα βασικά θέματα να είναι η ασφάλεια εφοδιασμού για τον χειμώνα 2026–2027 και οι κίνδυνοι που δημιουργούν οι γεωπολιτικές εντάσεις για τις προμήθειες και τις τιμές.
Η Ευρώπη μπαίνει στον χειμώνα με τις υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου να βρίσκονται στις αρχές Οκτωβρίου περίπου στο 72%. Το επίπεδο αυτό δεν προοιωνίζεται από μόνο του πρόβλημα επάρκειας, αυξάνει όμως τη σημασία της συνεχούς τροφοδοσίας με LNG και αφήνει μικρότερα περιθώρια σε περίπτωση που ένας βαρύτερος χειμώνας συμπέσει με νέες διαταραχές στην προσφορά.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν η Ευρώπη θα καλύψει τη ζήτηση τους επόμενους μήνες, αλλά και με πόσο γεμάτες αποθήκες θα φτάσει στην άνοιξη. Χαμηλότερες θερμοκρασίες, περιορισμένη διαθεσιμότητα LNG ή μια νέα γεωπολιτική αναταραχή μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες αναλήψεις από τα αποθέματα και να μεταφέρουν την πίεση στο καλοκαίρι του 2027, όταν θα ξεκινήσει ο επόμενος κύκλος επαναπλήρωσης.
Για την Ελλάδα, η νέα αυτή πραγματικότητα ενισχύει τη σημασία της Ρεβυθούσας, του FSRU Αλεξανδρούπολης και των διασυνδέσεων προς τον Βορρά, καθώς η Νοτιοανατολική Ευρώπη αναζητεί περισσότερες εναλλακτικές πηγές και διαδρομές τροφοδοσίας.
Στο τραπέζι και ο λογαριασμός του ρεύματος
Το φυσικό αέριο είναι όμως μόνο η μία πλευρά της ενεργειακής εξίσωσης. Οι ανατιμήσεις του περνούν και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας έναν δεύτερο πονοκέφαλο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην Ελλάδα η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά αυξήθηκε από 109,95 ευρώ/MWh τον Ιούλιο στα 133,4 ευρώ τον Αύγουστο και στα 156,31 ευρώ τον Σεπτέμβριο, ενώ οι πιέσεις συνεχίστηκαν και τον Οκτώβριο με την μέση τιμή της χονδρεμπορικής να διαμορφώνεται μέχρι τις 25 Οκτωβρίου στα 186,25 ευρώ ανά μεγαβατώρα αυξημένη από 19%. Η πορεία αυτή επαναφέρει το ερώτημα πόσο από το αυξημένο κόστος θα περάσει τελικά στη λιανική και πόσο μπορούν να απορροφήσουν οι προμηθευτές ή οι κρατικές παρεμβάσεις.
Στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου οι υπουργοί θα συζητήσουν παράλληλα τις χρεώσεις των ηλεκτρικών δικτύων και, πίσω από αυτές, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ενεργειακής μετάβασης. Ποιος θα πληρώσει τις τεράστιες επενδύσεις που χρειάζονται τα ευρωπαϊκά δίκτυα, χωρίς το κόστος να μεταφερθεί δυσανάλογα στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Στο ίδιο τραπέζι βρίσκεται και η φορολογία της ενέργειας, με την ευρωπαϊκή πολιτική να αναζητεί τρόπους ώστε ο ηλεκτρισμός να γίνει οικονομικά ελκυστικότερος έναντι των ορυκτών καυσίμων και να επιταχυνθεί ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών, της θέρμανσης και της βιομηχανίας.
