Ο φακός της Έλλης Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη, κατά κόσμον Nelly’s, είχε την ικανότητα να αποτυπώνει την ομορφιά και τη φθορά ανόθευτη. Όπως ακριβώς το ανθρώπινο μάτι θα την αντίκριζε, αν ήταν ξεκούραστο και σωστά εκπαιδευμένο.
Ήταν καλοκαίρι του 1928, σχεδόν εκατό χρόνια πριν, όταν η φωτογράφος, μετά από παρότρυνση της αδερφής της, Μάρως Σουγιουλτζόγλου και του σαντορινιού συζύγου της, Σπυρίδωνα Αλ. Μαλασπίνα, βρέθηκε στο ηφαιστειακό νησί. Η σύνδεσή της με την ενέργεια της Σαντορίνης υπήρξε αστραπιαία.
Με αφετηρία τον μεσαιωνικό οικισμό του Πύργου όπου διέμενε τότε η οικογένεια, η Νέλλη περιηγήθηκε το νησί με τη φωτογραφική της μηχανή ανά χείρας, ξεκινώντας ένα οδοιπορικό εξερεύνησης κατά τη διάρκεια του οποίου όσα διέκρινε η ματιά της, απαθανάτιζε στη συνέχεια ο φακός της.
Το απόκρημνο ηφαιστειακό τοπίο και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του νησιού κέντρισαν το ενδιαφέρον της. Οι καμπύλες που διαγράφουν οι σκιές των κτηρίων, οι καμάρες στα γραφικά δρομάκια, οι τρούλοι των εκκλησιών αλλά και η ίδια η μορφολογία του εδάφους, πρωταγωνιστούν στις συνθέσεις της. Η ανθρώπινη παρουσία είναι διακριτική, τόσο που οι οικισμοί φαντάζουν έρημοι.
Οι λιγοστές ηλικιωμένες γυναίκες και τα παιδιά που εμφανίζονται στις φωτογραφίες της έχουν τοποθετηθεί σκηνογραφικά εξυπηρετώντας την εικονογραφική της γραφή. Σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα, οι εικόνες (σε σύγχρονες ψηφιακές εκτυπώσεις) επιστρέφουν στον τόπο δημιουργίας τους και συνδιαλέγονται με ένα διαφορετικό πια νησιωτικό χώρο σε μία νέα έκθεση που φέρει την υπογραφή του Μουσείου Μπενάκη, στο οποίο η καλλιτέχνις παραχώρησε το φωτογραφικό της έργο το 1984.
Τρία χρόνια αργότερα, ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας επιμελήθηκε το λεύκωμα Nelly’s. Σαντορίνη 1925-1930 (εκδόσεις Αρχείου Θηραϊκών Μελετών) και αποκάλυψε για πρώτη φορά στο κοινό τις λήψεις που πραγματοποίησε η διακεκριμένη φωτογράφος στο κυκλαδίτικο νησί κατά την προσεισμική περίοδο.
Κάπως έτσι, γεννάται σήμερα η έκθεση “Nelly’s. Η Σαντορίνη του μεσοπολέμου“, όπως ονομάζεται, η οποία παρουσιάζει το δημοφιλές πλέον νησί πριν από τον μεγάλο καταστροφικό σεισμό του 1956. Τα εγκαίνια είναι προγραμματισμένα την Κυριακή 10 Αυγούστου 2025 στις 20:00, στο Κέντρο Φωτογραφίας Καστελάνα, στο Καστέλι Πύργου Σαντορίνης.
