Δύο ανεξάρτητες υποθέσεις που αφορούν υψηλόβαθµα διοικητικά στελέχη της Πρωτοβάθµιας και Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης βρίσκονται στο επίκεντρο Ενόρκων Διοικητικών Εξετάσεων (ΕΔΕ) στη Δυτική Ελλάδα. Οι καταγγελίες, που δηµοσιοποιήθηκαν τον περασµένο µήνα, έχουν προκαλέσει αναταραχή στην εκπαιδευτική κοινότητα, ενώ η διαδικασία διερεύνησης αντιµετωπίζει σοβαρό πρόβληµα: την απροθυµία των εκπαιδευτικών να καταθέσουν, παρά το γεγονός ότι πολλοί φαίνεται να γνωρίζουν λεπτοµέρειες.
Η σιωπή των µαρτύρων
Η έρευνα προσκρούει σε έναν αόρατο φραγµό που χαρακτηρίζεται ως «τείχος της σιωπής». Ενώ οι πληροφορίες κυκλοφορούν στους διαδρόµους των σχολικών µονάδων και των διευθύνσεων εκπαίδευσης, η µετάβαση από την ανεπίσηµη συζήτηση στην επώνυµη κατάθεση παραµένει εξαιρετικά δύσκολη.
Σύµφωνα µε πληροφορίες, ο φόβος για πιθανές υπηρεσιακές συνέπειες αποτελεί τον κύριο λόγο της απροθυµίας. Εκπαιδευτικοί ανησυχούν για δυσµενείς µεταθέσεις, αποκλεισµό από µελλοντικές εξελίξεις ή επιδείνωση των εργασιακών τους συνθηκών. Η ατµόσφαιρα αυτή δεν είναι µόνο θέµα ατοµικού φόβου, αλλά αντανακλά µια ευρύτερη δυσπιστία απέναντι στους µηχανισµούς αυτοκάθαρσης του συστήµατος.
Πολλοί εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι οι διοικητικές διαδικασίες κινούνται µε βραδείς ρυθµούς και δεν εγγυώνται την προστασία όσων αποφασίζουν να µιλήσουν. Η κοινωνική πίεση σε τοπικό επίπεδο, όπου όλοι γνωρίζονται µεταξύ τους, αποτελεί πρόσθετο εµπόδιο στην εξεύρεση µαρτύρων.
Η περίπτωση της Δευτεροβάθµιας
Στο επίκεντρο της πρώτης έρευνας βρίσκεται στέλεχος µε κεντρικό ρόλο στην εποπτεία της Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Οι κατηγορίες διατυπώθηκαν επίσηµα από διευθύντριες σχολικών µονάδων και περιγράφουν ένα περιβάλλον εργασιακής πίεσης που ξεπερνά τα όρια της θεσµικής ιεραρχίας.
Οι καταγγελίες εστιάζουν σε συγκεκριµένα περιστατικά που αφορούν τη διαχείριση τριών εκπαιδευτικών. Σύµφωνα µε τα όσα έχουν καταγγελθεί, πρόκειται για συµπεριφορές που προσβάλλουν την αξιοπρέπεια και δυσχεραίνουν την εύρυθµη λειτουργία των σχολείων. Οι διευθύντριες που προχώρησαν στις καταγγελίες ανήκουν στην περιοχή της οποίας προΐσταται το ελεγχόµενο στέλεχος.
Ωστόσο, η υπόθεση έχει και την αντίθετη πλευρά. Κύκλοι που υποστηρίζουν το ελεγχόµενο πρόσωπο αµφισβητούν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «κατασκευασµένες» αιτιάσεις που απορρέουν από παλαιότερες επαγγελµατικές αντιπαλότητες. Αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι οι καθηγήτριες που κατήγγειλαν είχαν «ανοικτό µέτωπο» µε το διευθυντικό στέλεχος, γεγονός που θέτει υπό αµφισβήτηση τα κίνητρα των καταγγελλουσών.
Το ερώτηµα που καλείται να απαντήσει η ΕΔΕ είναι κρίσιµο: πρόκειται για συστηµατική κατάχρηση θέσης ή για εσωτερική σύγκρουση προσωπικοτήτων που έλαβε τη µορφή επίσηµης καταγγελίας;
Η πολυσύνθετη υπόθεση της Πρωτοβάθµιας
Η δεύτερη περίπτωση θεωρείται ακόµη πιο πολύπλοκη. Η καταγγελία προέρχεται από διευθυντή σχολικής µονάδας και στρέφεται κατά ανώτερου διοικητικού στελέχους της Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης, συγκεκριµένα του διευθυντή εκπαίδευσης.
Ο καταγγέλλων έχει προχωρήσει σε θαρραλέα ενέργεια: προσέφυγε στο Ανώτερο Περιφερειακό Υπηρεσιακό Συµβούλιο Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης, όπου κατέθεσε ενόρκως εκτενή τεκµηρίωση εις βάρος του προϊσταµένου του. Το γεγονός ότι ένας διευθυντής σχολικής µονάδας προχώρησε σε ένορκη καταγγελία κατά του ανώτερου ιεραρχικά στελέχους αποτελεί εξέλιξη που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην υπόθεση.
Το στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι η διεθνής διάσταση της περίπτωσης. Σύµφωνα µε πληροφορίες, το συγκεκριµένο στέλεχος, κατά τη θητεία του σε εκπαιδευτική δοµή του εξωτερικού, είχε αντιµετωπίσει παρόµοιου τύπου αναφορές. Πρόκειται για έναν «βεβαρηµένο φάκελο από πεπραγµένα σε άλλη χώρα», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.
Το γεγονός ότι ένα πρόσωπο µε τέτοιο ιστορικό κατέχει σήµερα θέση ευθύνης εγείρει σοβαρά ερωτήµατα σχετικά µε τα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης των στελεχών της εκπαίδευσης.
Η αντίφαση των προσόντων
Παράλληλα, το εν λόγω πρόσωπο διαθέτει υψηλά τυπικά προσόντα και χαρακτηρίζεται ως «ιδιαίτερα προσοντούχο» στέλεχος που «διακρίνεται για το υψηλότατο επιστηµονικό του επίπεδο». Πληροφορίες αναφέρουν ότι διαθέτει διδακτορικούς τίτλους και σηµαντικό επιστηµονικό έργο.
Αυτή η ακαδηµαϊκή επάρκεια, σε συνδυασµό µε την ισχυρή υποστήριξη που φαίνεται να λαµβάνει από συγκεκριµένους κύκλους, καθιστά τη διερεύνηση πιο απαιτητική. Όπως αναφέρεται, το στέλεχος «διαθέτει υψηλότατες γνωριµίες οι οποίες τον προωθούν». Η αντίφαση µεταξύ επιστηµονικής επάρκειας και καταγγελλόµενης συµπεριφοράς δηµιουργεί ένα πολύπλοκο σκηνικό για τους ερευνητές.
Η κίνηση Δελέγκου
Ο περιφερειακός διευθυντής Πρωτοβάθµιας και Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, Νικόλαος Δελέγκος, ανταποκρίθηκε άµεσα µετά τη δηµοσιοποίηση των καταγγελιών. Ανέθεσε σε εκπαιδευτικά στελέχη τη διενέργεια Ενόρκων Διοικητικών Εξετάσεων για αµφότερες τις υποθέσεις, στέλνοντας το µήνυµα ότι καµία υπόθεση δεν θα αγνοηθεί.
Η πολιτική και διοικητική ευθύνη είναι σηµαντική. Σε µια εποχή που η διαφάνεια και η αξιοκρατία στο δηµόσιο τοµέα τίθενται στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας, η διαχείριση αυτών των υποθέσεων αποτελεί δοκιµασία για τους ελεγκτικούς µηχανισµούς της περιοχής.
Η ανάγκη για προστασία
Για να προχωρήσει η διαδικασία διερεύνησης, εµπειρογνώµονες επισηµαίνουν την ανάγκη για ένα πλαίσιο προστασίας των πληροφοριοδοτών εντός του εκπαιδευτικού συστήµατος. Η γραφειοκρατική κωλυσιεργία που πολλοί αντιλαµβάνονται ως τρόπο «ταφής» προβληµάτων αποτελεί πρόσθετο εµπόδιο.
Οι εξελίξεις στη Δυτική Ελλάδα δεν αφορούν µόνο την εκπαιδευτική κοινότητα, αλλά το σύνολο της τοπικής κοινωνίας. Όταν στελέχη που καλούνται να εµπνεύσουν και να καθοδηγήσουν εκπαιδευτικούς και µαθητές βρίσκονται υπό έλεγχο για ανάρµοστη συµπεριφορά, το πλήγµα είναι ηθικό και θεσµικό.
Οι ΕΔΕ πρέπει να ολοκληρωθούν χωρίς παρεµβάσεις, οι µάρτυρες πρέπει να αισθανθούν ασφαλείς και η αλήθεια πρέπει να αναδειχθεί. Η αναµονή των πορισµάτων θα αποκαλύψει αν οι διοικητικές διαδικασίες µπορούν να σπάσουν το τείχος της σιωπής.
ΝΕΟΛΟΓΟΣ
