Η έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης «Operation Epic Fury» από τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει προκαλέσει γεωπολιτικό σεισμό, που απειλεί να ανατρέψει πλήρως τις ισορροπίες στις παγκόσμιες αγορές, οι οποίες εισέρχονται σε μία νέα περίοδο ακραίας μεταβλητότητας.
Με τις εκρήξεις να συγκλονίζουν μεγάλες ιρανικές πόλεις και τις υποδομές πετρελαίου να βρίσκονται στο στόχαστρο, οι επενδυτές παγκοσμίως εγκαταλείπουν -βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον- τα στοιχεία υψηλού κινδύνου, αναζητώντας καταφύγιο σε παραδοσιακά ασφαλή assets.
Η κατάσταση στο Ιράν αυτή τη στιγμή θυμίζει «τέλεια καταιγίδα» για τις διεθνείς αγορές. Τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, σε συνδυασμό με την εσωτερική οικονομική κατάρρευση της Τεχεράνης, δημιουργούν ένα σκηνικό ολικής ανατροπής. Οι αγορές φοβούνται το βραχυπρόθεσμο σοκ κυρίως στις τιμές ενέργειας, ενώ η ερχόμενη Δευτέρα 2 Μαρτίου αναμένεται να είναι μία από τις πιο κρίσιμες μέρες για τα χρηματιστήρια σε παγκόσμιο επίπεδο.
Wall Street: Η αβεβαιότητα «πνίγει» την τεχνολογία και τα crypto
Στη Νέα Υόρκη το κλίμα είναι εξαιρετικά βαρύ. Ο Nasdaq και ο S&P 500 βρέθηκαν υπό πίεση ήδη από τις τελευταίες συνεδριάσεις, καθώς οι φήμες για τη στρατιωτική κλιμάκωση επιβεβαιώνονταν. Οι αναλυτές της Goldman Sachs επισημαίνουν ότι ο πληθωριστικός κίνδυνος επανέρχεται δριμύτερος, καθώς η άνοδος των τιμών της ενέργειας μπορεί να αναγκάσει τη Fed να «παγώσει» τις προγραμματισμένες μειώσεις επιτοκίων. Την ίδια στιγμή, η αγορά των κρυπτονομισμάτων έρχεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο βίαιες διορθώσεις, με το Bitcoin να καταγράφει διψήφιες απώλειες, αποδεικνύοντας ότι σε περιόδους πραγματικού πολέμου, η ρευστότητα σε δολάριο παραμένει ο «βασιλιάς».
Ευρώπη: Ενεργειακός εφιάλτης πάνω από τη Γηραιά Ήπειρο
Οι ευρωπαϊκές αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων αναγκών σε πετρέλαιο. Ο δείκτης DAX στην Φρανκφούρτη και ο CAC 40 στο Παρίσι αναμένεται να ανοίξουν με σημαντικά πτωτικά χάσματα (gap down), καθώς η Ευρώπη είναι η πιο εκτεθειμένη ήπειρος στις διακυμάνσεις του Brent. Η JPMorgan προειδοποιεί ότι αν η Τεχεράνη προχωρήσει σε αντίποινα, οι τιμές της ενέργειας στην ΕΕ θα μπορούσαν να «εκτιναχθούν» σε επίπεδα που θα προκαλούσαν νέα βιομηχανική ύφεση.
Ασία: Σε κατάσταση συναγερμού οι εισαγωγείς ενέργειας
Στην Ασία, η είδηση της στρατιωτικής εμπλοκής βρήκε τις αγορές κλειστές για το Σαββατοκύριακο, όμως το κλίμα στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές και στα παράγωγα προμηνύει μια θυελλώδη εκκίνηση της εβδομάδας. Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, που εξαρτώνται σχεδόν ολοκληρωτικά από τη ροή ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, προετοιμάζονται για ισχυρή ανατιμολόγηση του ρίσκου (risk revaluation). Οι αναλυτές στο Τόκιο προβλέπουν ότι ο Nikkei θα δεχθεί ισχυρές πιέσεις από τα πρώτα λεπτά των συναλλαγών της Δευτέρας, καθώς το γεν αναμένεται να ενισχυθεί απότομα λόγω της φύσης του ως ασφαλές καταφύγιο, πλήττοντας τις εταιρείες με εξαγωγικό προσανατολισμό. Παράλληλα, η προσοχή στρέφεται στην Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού αργού, με την αγορά της Σαγκάης να αναμένεται ότι θα αποτυπώσει τη γεωπολιτική αβεβαιότητα μιας συνολικής ανατροπής του καθεστώτος στην Τεχεράνη, γεγονός που θα μπορούσε να διαταράξει τις κινεζικές ενεργειακές στρατηγικές δεκαετιών.
Η Λεωφόρος Αθηνών, αν και μακριά από το κέντρο των εξελίξεων, δεν μένει ανεπηρέαστη. Το ελληνικό χρηματιστήριο, που βρισκόταν σε τροχιά ανόδου το προηγούμενο διάστημα, καλείται τώρα να διαχειριστεί το «κύμα» της παγκόσμιας αποστροφής κινδύνου (risk aversion). Οι μετοχές των διυλιστηρίων και των ενεργειακών ομίλων παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα και αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο, καθώς από τη μία πλευρά επωφελούνται από την άνοδο των τιμών των καυσίμων, αλλά από την άλλη πλήττονται από την αύξηση του κόστους μεταφοράς και την αβεβαιότητα στη ναυτιλία. Οι αναλυτές συστήνουν ψυχραιμία, τονίζοντας ότι το ΧΑ συχνά υπερβάλλει στις πτώσεις του σε τέτοιες κρίσεις, αλλά η πορεία του θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σε «πολεμική» τροχιά το πετρέλαιο και ο χρυσός
Το πετρέλαιο τύπου Brent παρουσιάζει ήδη έντονη κινητικότητα στα συμβόλαια παράδοσης Απριλίου και Μαΐου. Οι εντολές αγοράς που συσσωρεύονται στα ηλεκτρονικά συστήματα δείχνουν μια τάση για «gap-up» άνοιγμα (άλμα τιμής χωρίς ενδιάμεσες πράξεις) που μπορεί να ξεπεράσει τα 5-7 δολάρια το βαρέλι μέσα στις πρώτες ώρες της συνεδρίασης της Δευτέρας. Οι traders στοιχηματίζουν στην πιθανότητα το Ιράν να δώσει περαιτέρω έμφαση το «όπλο» των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που μπορεί να μετατρέψει την τρέχουσα άνοδο σε μια ανεξέλεγκτη κούρσα προς τα 100 δολάρια.
Στον αντίποδα, ο χρυσός επιβεβαιώνει τον τίτλο του απόλυτου ασφαλούς καταφυγίου. Οι τιμές spot στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές δείχνουν μια ξεκάθαρη μετατόπιση κεφαλαίων, με το πολύτιμο μέταλλο να στοχεύει σε νέα ιστορικά υψηλά. Η ψυχολογία της αγοράς είναι σαφής, καθώς σε περιόδους μεγάλης ανατροπής και στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ, ο χρυσός είναι το μοναδικό asset που δεν φέρει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας ή της γεωπολιτικής ακύρωσης.
Η «σιωπηλή» αντίδραση των ομολόγων και του δολαρίου
Το αμερικανικό δολάριο ενισχύεται έναντι των περισσότερων νομισμάτων της G10 σε ανεπίσημα quotes, καθώς οι επενδυτές ρευστοποιούν θέσεις σε ευρώ και στερλίνα για να καλυφθούν στο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων (treasuries) αναμένεται να υποχωρήσουν τη Δευτέρα, καθώς η μαζική στροφή προς την ασφάλεια των κρατικών τίτλων αναμένεται να πιέσει τις τιμές τους προς τα πάνω, στέλνοντας ένα σήμα ότι η αγορά φοβάται περισσότερο την αστάθεια παρά τον πληθωρισμό, τουλάχιστον στην πρώτη φάση της σύρραξης.
