Με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων δράσης και διαλόγου με την κοινωνία, ο Αντικαπνιστικός Σύλλογος Πάτρας 1986 πραγματοποίησε επιστημονική εκδήλωση στην Πάτρα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και παρεμβάσεις που ανέδειξαν τις σύγχρονες προκλήσεις του εθισμού στη νικοτίνη, την εξάπλωση των νέων καπνικών προϊόντων και τις επιπτώσεις τους στη δημόσια υγεία.
Σε ανακοίνωσή του, ο Αντικαπνιστικός Σύλλογος Πάτρας, αναφέρει: Ο Αντικαπνιστικός Σύλλογος Πάτρας 1986, με αφορμή τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων παρουσίας και διαλόγου με την κοινωνία, πραγματοποίησε εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος, την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 και ώρα 19:00, στην αίθουσα συναυλιών της Φιλαρμονικής Εταιρίας Ωδείο Πατρών (Ρήγα Φεραίου 7), υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.
Εμείς όμως γνωρίζουμε, κατέληξε, ότι η δύναμη των χημικών ουσιών με προεξάρχουσα την νικοτίνη, ο εθισμός και η εξάρτηση ενός εγκεφάλου που καθόλου δεν είναι εκπαιδευμένος και προετοιμασμένος να αμυνθεί, είναι η αχίλλειος πτέρνα των καταναλωτών.
Ο Σύλλογός μας με όσες δυνάμεις αντλεί από την στήριξη της κοινωνίας, σχεδιάζει να συνεχίσει να προσφέρει φως και γνώση, σχετικά με όλα όσα αποτελούν ασπίδα για τους νέους μας αλλά και του ενήλικους.
Στο βήμα διαδέχτηκε τον κο Τσαχρέλια η τέως καθηγήτρια του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλος του ΔΣ του Αντικαπνιστικού Συλλόγου Πάτρας 1986, κα Μαριγούλα Μαργαρίτη, η οποία ανέπτυξε το θέμα: «Εγκέφαλος και Εθισμός».
Έγινε εκτενής προσπάθεια προσέγγισης του καπνίσματος, από την οπτική των εγκεφαλικών επιλογών, που οδηγούν σε εθισμό και εξάρτηση. Η Κα Μαργαρίτη βαθύς γνώστης της δομής και των λειτουργιών του εγκεφάλου, περιέγραψε με απλό και κατανοητό τρόπο, μέσα από εύγλωττες περιγραφές και απεικονίσεις, τους ντοπαμικεργικούς μηχανισμούς της ευχαρίστησης και την διαδικασία με την οποία η νικοτίνη μπλοκάρει την δράση της ακετυλοχολίνης, ενός φυσικού νευροδιαβιβαστή, και παίρνει τη θέση της, στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Ο εθισμός στην νικοτίνη είναι υπερβολικά ισχυρός και επειδή η διαδικασία απαλλαγής από το κάπνισμα είναι δύσκολη κι έχει μικρά αποτελέσματα, το πιο καλό θα ήταν να αποφύγουμε την έναρξη του καπνίσματος. Τόνισε την ανάγκη να σταθούμε στο πλευρό των νέων μας, σαν γονείς, σαν εκπαιδευτικοί, αλλά και σαν Σύλλογος, προκειμένου να τους δώσουμε επιλογές, να κατανοήσουν την παγίδα του καπνίσματος προκειμένου να την αποφύγουν.
Ακολούθησε η εισήγηση της ψυχίατρου και ομότιμης καθηγήτριας του ΕΚΠΑ κας Μένης Μαλλιώρη, με θέμα: «Πρόσφατα διεθνή και εθνικά δεδομένα για το κάπνισμα». Η Κα Μαλλιώρη αποτύπωσε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, παραθέτοντας πρόσφατα στοιχεία και μελέτες, τα αποτελέσματα, της χρήσης του καπνού τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, προκειμένου να αναδειχθούν οι καταστροφικές συνέπειες της καπνιστικής συμπεριφοράς.
Η Ελλάδα, τόνισε ότι έχει κάνει σημαντικά βήματα στην κατεύθυνση του περιορισμού των εν ενεργεία καπνιστών, αλλά απέχει ακόμα αρκετά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς και από την προστασία των παθητικών καπνιστών.
Από στοιχεία του 2024 έχουμε τα ακόλουθα: 32 % ο παγκόσμιος ΜΟ καπνιστών για τους άντρες & 7% για τις γυναίκες. 80% των καπνιστών ζουν σε χώρες μέσου ή χαμηλού εισοδήματος. 1,2 δις οι καπνιστές διεθνώς. Η Αφρική παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση στη χρήση καπνού από νέους. Η Ελλάδα με στοιχεία του 2025 με 27,5% καπνιστές, είναι 2η στη Ευρώπη, μετά την Βουλγαρία που με 35,5 % έχει το προβάδισμα. Τα ποσοστά των καπνιστών σε παγκόσμια κλίμακα, βρίσκονται σε καθοδική πορεία και ο ΠΟΥ προβλέπει ότι ως το 2030 θα έχουν φτάσει στο 15% αν και σε απόλυτους αριθμούς οι καπνιστές αυξάνονται λόγω αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού.
Μεγάλη ανησυχία προκαλεί η εξάπλωση των VAPEs σε νέους αλλά και σε ανθρώπους που έχουν κόψει το κάπνισμα. Από σχετική έρευνα προκύπτει ότι υπάρχει σαφείς ανοδική τάση στα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των νέων στην Ελλάδα, καθ΄ ότι το 2019 τα στοιχεία έδειχναν 43% ανάμεσα στους 16χρονους καπνιστές ενώ το 2024 αγγίξαμε το 54%.
Σχετικά με το παθητικό κάπνισμα σύμφωνα με το Academic Review, είμαστε πολύ μακριά από τους ευρωπαϊκούς ΜΟ και η έκθεση σε αυτό παραμένει σε υψηλά επίπεδα παρά τους περιορισμούς, ήτοι:
95.8% σε νυχτερινά κέντρα, 72,2 % σε εστιατόρια, 52.3% στο χώρο εργασίας.
Σχετικά με τα προϊόντα τύπου IQOS, η Ελλάδα αποτελεί μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές αφού ήδη το 10% των καπνιστών τα χρησιμοποιούν.
Σημαντική η ψήφιση του νόμου 5216/ 2025 ως συμπλήρωση του νόμου 3730 /2008 σχετικά με την παρακολούθηση της εφοδιαστικής αλυσίδας (καταπολέμηση του λαθρεμπορίου) και της διαφήμισης με ψηφιακά μέσα.
Η Philip Morris και άλλες καπνοβιομηχανίες είναι γνωστό ότι
* χρηματοδοτούσαν think tanks, ομάδες lobbying και επιστημονικές / PR καμπάνιες
* ασκούσαν πίεση σε κυβερνήσεις για να καθυστερήσουν αντικαπνιστικά μέτρα
* επένδυαν τεράστια ποσά σε πολιτική επιρροή διεθνώς.
Το 2023, δικαστήριο στη Μασαχουσέτη επικύρωσε αποζημίωση περίπου 37 εκατ. δολαρίων σε γυναίκα που υποστήριξε ότι τα Marlboro Lights και η παραπλανητική προώθησή συνέβαλαν στον καρκίνο της.
Εν τέλει, η σωστή ψυχοκοινωνική και μαθησιακή συμπεριφορά <κτίζεται>από μικρή ηλικία και καθορίζει τις ατομικές συνήθειες δια βίου, κατέληξε η Κα Μαλλιώρη.
Την εκδήλωση έκλεισε η εκπαιδευτικός-αφηγήτρια Κα Άσπα Παπαδοπούλου που με τη ζεστή και γλυκιά φωνή της αφηγήθηκε ένα ωραίο και ευχάριστο παραμύθι: «Τι τάχα να διαλέξω;» Ακολούθησαν ερωτήσεις στις οποίες απάντησαν οι ομιλητές.
Ως επιδόρπιο στους καλεσμένους προβλήθηκε σύντομο απόσπασμα, από θεατρική παράσταση του 2004 με πρωταγωνιστές μαθητές της Δ΄ Δημοτικού και θέμα την <κατάληψη> του εγκεφάλου από την Νικοτίνη.
Την εκδήλωση παρακολούθησαν η Κα Μαστοράκου, αντιπεριφεριάρχης υγείας, εκπρόσωπος της ΟΙΚΙΠΑ, οι τέως πρόεδροι του Συλλόγου, Αντρέας Σαμοθρακίτης και Μίμης Σκαναβής, και πλήθος μελών και φίλων“.
