Με αφορμή τη συμπλήρωση 52 χρόνων από την Ιδρυτική Διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ, η Ολυμπία Λόη επιχειρεί να συνδέσει τις διαχρονικές αρχές της 3ης Σεπτέμβρη με τις προκλήσεις της σύγχρονης Ελλάδας. Στο άρθρο της, αναδεικνύει το τετράπτυχο «Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση, Δημοκρατική Διαδικασία» ως πυξίδα για το σήμερα και υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, θεσμούς με διαφάνεια και μια πολιτική που θα δίνει ξανά χώρο και προοπτική στους πολίτες και ιδιαίτερα στη νέα γενιά.
Της Ολυμπίας Λόη*
Η Ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης Σεπτεμβρίου 1974 δεν ανήκει στο αρχείο της ιστορίας. Δεν είναι απλώς μια ιστορική ημερομηνία, αλλά η μέρα που διαμόρφωσε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πατρίδας μας.
Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου συμπύκνωνε το αίτημα της εποχής στο τετράπτυχο «Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση, Δημοκρατική Διαδικασία», έθετε τα θεμέλια μιας Ελλάδας που ανήκει πραγματικά στους πολίτες της. Κατάφερε να δώσει φωνή σε κοινωνικές δυνάμεις που βρίσκονταν στο περιθώριο και να μετατρέψει τις προσδοκίες τους σε κινητήρια δύναμη αλλαγής.
Γι’ αυτό και το πραγματικό χρέος του ΠΑΣΟΚ απέναντι στην κοινωνία και την Ιστορία της παράταξής μας είναι οι αξίες αυτές να αντιστοιχούν στις ανάγκες του σήμερα και στις απαιτήσεις του αύριο.
Το ιδρυτικό τετράπτυχο στον 21ο αιώνα
• Εθνική Ανεξαρτησία σήμερα σημαίνει θωράκιση της πατρίδας μας με αποτρεπτική ισχύ, ενεργειακή αυτονομία και μια ισχυρή, βιώσιμη Ελλάδα με πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη.
• Λαϊκή Κυριαρχία σήμερα σημαίνει ανεξάρτητοι θεσμοί, κράτος δικαίου, διαφάνεια και οριστικό τέλος στη θεσμική παρακμή και την αυθαιρεσία.
• Κοινωνική Απελευθέρωση σήμερα σημαίνει προστασία της πρώτης κατοικίας, αξιοπρεπείς μισθοί και πραγματικές ευκαιρίες για τη νέα γενιά, που βλέπει τις προσδοκίες της να συρρικνώνονται.
• Δημοκρατική Διαδικασία σήμερα σημαίνει αναμέτρηση με την αποχή και τον κυνισμό, ουσιαστικό άνοιγμα στην κοινωνία και ενεργή συμμετοχή του πολίτη στις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή του.
Η μάχη για τα αυτονόητα
Σε μια εποχή όπου το κοινωνικό κράτος υποχωρεί, παρατηρούμε μια επικίνδυνη διολίσθηση: θεμελιώδη κεκτημένα δικαιώματα μετατρέπονται ξανά σε βασικές, ανικανοποίητες ανάγκες, κάνοντας τον πολίτη επαίτη για τα αυτονόητα.
Το δικαίωμα στη δημόσια και δωρεάν υγεία —με την αναγέννηση του ΕΣΥ—, το δικαίωμα στην παιδεία αξιώσεων, το δικαίωμα στην ίδια την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, γίνονται εκ νέου το πεδίο της μεγάλης κοινωνικής μάχης.
Η 3η Σεπτέμβρη δεν είναι μια τυπική επέτειος μνήμης. Είναι η διαρκής υπενθύμιση ότι η παράταξή μας υπάρχει για να εκφράζει τις αγωνίες των πολλών και να δίνει προοδευτικές, βιώσιμες λύσεις. Το διακύβευμα παραμένει ζωντανό και επίκαιρο: μια Ελλάδα ισχυρή, δίκαιη και δημοκρατική.
*Η Ολυμπία Λόη είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός, Αναπληρώτρια Γραμματέας Τομέα Χωροταξίας και πολιτευτής Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.
