Η Σικελία χωρίζεται από την Καλαβρία, στην ηπειρωτική Ιταλία, από το περίφημο Στενό της Μεσσήνης.
Στο στενότερο σημείο του, οι δύο ακτές απέχουν μόλις 3 χιλιομετράκια!
Παρ’ όλα αυτά, η σύνδεση εξακολουθεί να γίνεται με πλοία και φέρι. Ένα εύλογο ερώτημα προκύπτει:
Γιατί δεν έχει κατασκευαστεί μια γέφυρα ακόμα;
Η πιο σοβαρή φυσική πρόκληση είναι η σεισμικότητα. Η περιοχή βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο τεκτονικό περιβάλλον, που συνδέεται με τη σύγκλιση της αφρικανικής και της ευρασιατικής πλάκας.
Μάλιστα τον Δεκέμβρη του 1908, ένας σεισμός μεγέθους 7,1 έπληξε την περιοχή και το τσουνάμι που ακολούθησε κατέστρεψε μεγάλο μέρος της Μεσσήνης και του Ρέτζο Καλάμπρια, προκαλώντας περίπου 80.000 θύματα.
Και έχουμε και τα θαλάσσια ρεύματα που πρέπει να υπολογίσουμε, χωρίς να σημαίνει ότι μια γέφυρα είναι αδύνατη. Το στενό συνδέει το Τυρρηνικό με το Ιόνιο Πέλαγος.
Οι διαφορές στη στάθμη της παλίρροιας και στα χαρακτηριστικά των υδάτων δημιουργούν ισχυρά, εναλλασσόμενα ρεύματα και στροβιλισμούς.
Για δες τώρα σύμπτωση που η περιοχή συνδέεται με την Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Οι αρχαίοι, μη διαθέτοντας ωκεανογραφικά μοντέλα, αιτιολόγησαν τα προβλήματα της ναυσιπλοΐας σε ρουφήχτρες και τέρατα.
Στο σήμερα υπάρχει ένα σχέδιο για μια κρεμαστή γέφυρα 3.300 μέτρων με πυλώνες στις δύο ακτές. Αν ολοκληρωθεί, το άνοιγμα της γέφυρας θα είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο. Αν δεν κάνω λάθος η μεγαλύτερη κρεμαστή γέφυρα σήμερα είναι η Γέφυρα Τσανάκκαλε 1915 με άνοιγμα 2023 μέτρα στα Δαρδανέλια.
Η ιδέα είναι πολύ παλιά, αλλά η σύγχρονη ιστορία της είναι γεμάτη επανεκκινήσεις. Υπάρχουν αρχαίες αναφορές (με μπόλικες επιφυλάξεις) σε μια προσωρινή πλωτή γέφυρα που φέρεται να κατασκεύασε ο Ρωμαίος ύπατος Λεύκιος Καικίλιος Μέτελλος το 251 π.Χ., για τη μεταφορά αιχμαλωτισμένων πολεμικών ελεφάντων. Είναι η περίοδος που Ρώμη και Καρχηδόνα κονταροχτυπιούνται.
Το σημερινό σχέδιο έχει τις ρίζες του στον διαγωνισμό του 1969, ενώ το 1981 ιδρύθηκε η κρατική εταιρεία Stretto di Messina. Ακολούθησαν δεκαετίες μελετών, πολιτικών δεσμεύσεων, αναστολών και νέων προσπαθειών.
Το κόστος και οι πολιτικές επιλογές είναι καθοριστικά. Ο επίσημος προϋπολογισμός του έργου είναι περίπου 13,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι θα μειώσει τους χρόνους μετακίνησης, θα ενισχύσει τις εμπορευματικές μεταφορές και θα συνδέσει καλύτερα τη Σικελία με το ευρωπαϊκό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο.
Οι επικριτές αμφισβητούν τη σχέση κόστους–οφέλους και θεωρούν ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών της νότιας Ιταλίας. Υπάρχουν επίσης σοβαρές ανησυχίες για περιβαλλοντικές επιπτώσεις, διαφάνεια και κίνδυνο διείσδυσης της μαφίας στις συμβάσεις. Νότια Ιταλία γαρ!
Η Ιταλία θέλει να ξεκινήσει την υλοποίηση προς το τέλος του 2026 και να ολοκληρωθεί το 2034. Un ottimismo esagerato!
