Η Εταιρεία Κοινωνικής ∆ράσης και Πολιτισµού «Κοινο_Τοπία» διοργάνωσε, το Μάρτιο του 2019, µια ενδιαφέρουσα ξενάγηση, στο Α΄ Νεκροταφείο της Πάτρας, µε την καθοριστική συνδροµή της γνωστής ιστορικού-φιλολόγου Γιώτας Καΐκα-Μαντανίκα. Η σχετική πρόσκληση της «Κοινο_Τοπίας» εµπεριείχε για το εν λόγω Κοιµητήριο και την ακόλουθη προτροπή, που τράβηξε την προσοχή µας: «Να το δούµε ως ένα υπαίθριο Μουσείο, όπου επώνυµοι γλύπτες, επώνυµοι µαρµαρογλύπτες, αλλά και λαϊκοί καλλιτέχνες, που έδιναν ζωή στο µάρµαρο, δηµιούργησαν αυτόν τον υπέροχο χώρο, τον οποίον και εµείς θαυµάζουµε». Συµφωνούµε µε τις προαναφερόµενες διαπιστώσεις, ως προς την τελευταία, ωστόσο, ας µας επιτραπεί να εγείρουµε µια ένσταση.
Όχι ότι περιοχές του Α΄ Νεκροταφείου δεν είναι άξιες θαυµασµού (κάθε άλλο), αλλά γιατί, ταυτόχρονα, αυτές οι ίδιες µάς δίνουν κι ένα γερό ερέθισµα για ένα γόνιµο προβληµατισµό, που έγκειται στο γεγονός ότι αυτό το πράγµατι υπαίθριο Μουσείο το έχουµε αδικήσει µε την αδιαφορία µας. Αξιόλογα κι εντυπωσιακά µνηµεία του, που αφηγούνται, µε την επιβλητικότητά τους, ιστορικές σελίδες της πόλης, µέσα από τη διαδροµή σηµαντικών οικογενειών της αστικής τάξης του παρελθόντος, είναι εγκαταλελειµµένα. Παρατηµένα στην τύχη τους, έχουν παραδοθεί στη φθορά του χρόνου, ενώ κάποια βρίσκονται πλέον στα πρόθυρα της κατάρρευσης. ∆υστυχώς, στο παρελθόν καµία δηµοτική Αρχή δεν έσκυψε µε φροντίδα πάνω από τα ιστορικά µνηµεία του Α΄ Νεκροταφείου, δεν επέδειξε ουσιαστικό ενδιαφέρον για τη συντήρησή τους και την ανάδειξή τους. Γιατί συµβαίνει αυτό; Ίσως, διότι δεν θεωρήσαµε σκόπιµο να προσδώσουµε στο µεγαλύτερο Κοιµητήριό µας τη διάσταση ιστορικού τόπου και ταυτόχρονα ενός τουριστικού αξιοθέατου, κάτι που ισχύει ως δεδοµένο για νεκροταφεία µεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων. Σηµείο αναφοράς αποτελεί αυτό που βρίσκεται από το 1851, στην περιοχή Σταλιένο της Γένοβα, στην Ιταλία, και είναι διάσηµο για τα µνηµειακά γλυπτά του, που προσελκύουν χιλιάδες τουρίστες.
