Οι δεινόσαυροι και η διατροφή τους αποτελούν διαχρονικό αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, με νέες ανακαλύψεις να αλλάζουν τα δεδομένα. Πρόσφατα, επιστήμονες εντόπισαν απολιθώματα ενός είδους χωρίς δόντια αλλά με ράμφος, μεγέθους γαλοπούλας και κεφαλιού που θύμιζε παπαγάλο. Το συγκεκριμένο είδος φαίνεται πως είχε προσαρμοστεί σε διατροφή που βασιζόταν αποκλειστικά στα φρούτα.

Ο πρώτος γνωστός καρποφάγος «κοτοδεινόσαυρος», ο οποίος ονομάστηκε Infernogallus jamesi, έζησε πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, κατά την κρητιδική περίοδο. Το ράμφος και η σιαγόνα του υποδεικνύουν προτίμηση σε μαλακές τροφές, όπως τα φρούτα. Τα απολιθώματά του βρέθηκαν στη Μοντάνα και τη Βόρεια Ντακότα. Η ονομασία Infernogallus, που σημαίνει «όρνιθα της κόλασης», προέρχεται από τον βραχώδη σχηματισμό Χελ Κρικ («Κοίτη της Κόλασης»), όπου εντοπίστηκαν τα λείψανα διάσημων δεινοσαύρων.
Εκτιμάται ότι η «κολασμένη κότα» κατανάλωνε φρούτα και μαλακά φυτά στο υποτροπικό παράκτιο οικοσύστημα των πλημμυρικών πεδιάδων. Τον βιότοπο αυτό μοιραζόταν με θηρευτές όπως ο Τυραννόσαυρος, αλλά και με φυτοφάγους δεινόσαυρους όπως ο Τρικεράτωψ και ο Αγκυλόσαυρος.
Ο Infernogallus είχε μήκος περίπου 1,5 μέτρο και βάρος 11,3 κιλά. Τα απολιθώματα περιλαμβάνουν σχεδόν πλήρη σκελετό και οστά από σιαγόνα και υπερώα. Αν και δεν είναι σαφές αν είχε φτερά, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ήταν καλυμμένος με πούπουλα, βασιζόμενοι σε συγγενικά του είδη. Ανήκε στην οικογένεια των θηριόποδων, σαρκοφάγων δεινοσαύρων που θεωρούνται πρόγονοι των σημερινών πουλιών.
«Αυτό μας δείχνει πόσο ευπροσάρμοστα ήταν τα θηριόποδα» σχολίασε ο παλαιοντολόγος Γκρεγκ Φάνστον του Πανεπιστημίου Στόνι Μπρουκ της Νέας Υόρκης, βασικός συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications.
Τα φρούτα αποτελούν τις αναπαραγωγικές δομές των αγγειόσπερμων ή ανθοφόρων φυτών. Τα αγγειόσπερμα εμφανίστηκαν πριν από 130-140 εκατομμύρια χρόνια, επικρατώντας σε περιοχές όπου κυριαρχούσαν τα γυμνόσπερμα, όπως τα κωνοφόρα.
Η περίπτωση του Infernogallus υποδηλώνει ότι ορισμένοι δεινόσαυροι ανέπτυξαν στενή οικολογική σχέση με τα ανθοφόρα φυτά. «Είχε προταθεί και στο παρελθόν ότι ορισμένοι δεινόσαυροι μπορεί να έτρωγαν φρούτα, όμως ποτέ δεν υπήρχαν αποδείξεις για αυτό», ανέφερε ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Τόμας Ντάτζον, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Βασιλικό Μουσείο του Οντάριο.
«Η ανακάλυψη του Infernogallus δείχνει ότι η δίαιτα των δεινοσαύρων είχε πολύ μεγαλύτερη ποικιλία απ’ όσο νομίζαμε. Πριν από την ανακάλυψη αυτήν, υπήρχε κάποιο μυστήριο σε ό,τι αφορά την εξέλιξή τους. Η εμφάνιση των ανθοφόρων φυτών εισήγαγε μια ολοκαίνουρια πηγή τροφής που αναμφίβολα επηρέασε τα ζώα», πρόσθεσε.
Μεταξύ των φρούτων που ήταν διαθέσιμα για τον Infernogallus συγκαταλέγονταν διάφορα είδη μούρων και δρύπες, μια κατηγορία που σήμερα περιλαμβάνει ροδάκινα, κεράσια, μάνγκο και ελιές.
Ο Infernogallus παρουσίαζε χαρακτηριστικά που υποδείκνυαν καρποφάγο διατροφή. Σύμφωνα με τον Φάνστον, τα τρία σημαντικότερα ήταν η διάρθρωση των μυών της γνάθου που επέτρεπε κινήσεις μάσησης μπροστά-πίσω, μια κινητή άρθρωση που επέτρεπε στη γνάθο να γλιστρά προς τα εμπρός και αυλακώσεις στο ράμφος για πολτοποίηση και τεμαχισμό μαλακών φυτών.
Τέτοια χαρακτηριστικά υπάρχουν σήμερα σε διάφορα πτηνά, όπως ο παπαγάλος-γύπας που τρέφεται με σύκα ή οι θαλάσσιες χελώνες που καταναλώνουν θαλάσσια φύκη. Ωστόσο, κανένα σύγχρονο ζώο δεν διαθέτει και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον Φάνστον.
Ο Infernogallus αναδεικνύει επίσης την ευελιξία που προσφέρει το ράμφος σε σχέση με τα δόντια.
«Αν χάσετε τα δόντια σας και στη θέση τους αναπτύξετε ράμφος, η ποικιλία των διαθέσιμων τροφών αυξάνει εντυπωσιακά, αρκεί να έχετε τρόπο για να τα χωνέψετε», σημείωσε ο Φάνστον.
Τα περισσότερα φυτοφάγα θηριόποδα κατάπιναν πέτρες (γαστρόλιθους) για να αλέθουν την τροφή στο στομάχι τους, όμως ο Infernogallus και συγγενικά του είδη μασούσαν το φαγητό τους.
Τα καρποφάγα ζώα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασπορά των αγγειόσπερμων, αφού διασπείρουν τους σπόρους τους. «Τα θηλαστικά και τα πουλιά πιθανότατα έτρωγαν και αυτά φρούτα, όμως για αυτά ήταν μια λιγότερο σημαντική πηγή τροφής. Επίσης, κατά την κρητιδική περίοδο, τα θηλαστικά και τα πουλιά ήταν σχετικά μικρά και επομένως είναι απίθανο να διέσπειραν μεγάλους σπόρους ή σε μεγάλες αποστάσεις», εξήγησε ο Φάνστον.


