Εργοστάσια, κέντρα δεδομένων, αποθήκες και κέντρα διανομής, μονάδες τροφίμων, τουριστικές εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις τεχνολογίας περιλαμβάνει ο επενδυτικός χάρτης του αναπτυξιακού νόμου που καλείται τώρα να περάσει από τις εγκρίσεις στην πραγματική οικονομία.
Πρόκειται για 928 επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 3,1 δισ. ευρώ, τα οποία συνοδεύονται από κρατικές ενισχύσεις 1,5 δισ. και προβλέπεται να δημιουργήσουν τουλάχιστον 15.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Η πορεία τους βρέθηκε στο επίκεντρο σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Την αναλυτική εικόνα παρουσίασε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος έχει την ευθύνη να επιταχύνει την εφαρμογή του Αναπτυξιακού, με το βάρος να περνά πλέον στην υλοποίηση, στους ελέγχους και τις πληρωμές.
Ο μεγάλος στόχος
Μεγάλο μέρος των κεφαλαίων κατευθύνεται εκτός Αττικής. Στη Μακεδονία και τη Θράκη έχουν εγκριθεί συνολικά 282 επενδυτικά σχέδια, προϋπολογισμού 954 εκατ. ευρώ, με ενισχύσεις άνω των 510 εκατ. ευρώ. Στη Θεσσαλία τα 152 σχέδια ξεπερνούν τα 347 εκατ. ευρώ, με τις ενισχύσεις να υπερβαίνουν τα 184 εκατ. ευρώ.
Σε περιοχές που χάνουν πληθυσμό και κυρίως νέους ανθρώπους, μια επένδυση σημαίνει δουλειές, εισόδημα για τις οικογένειες, δραστηριότητα στην τοπική αγορά και έναν επιπλέον λόγο για να παραμείνει κάποιος στον τόπο του.
Ο Αναπτυξιακός αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για την επίτευξη του στόχου που έθεσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ: οι συνολικές επενδύσεις στη χώρα να αυξηθούν από τα 46 στα 65 δισ. ευρώ έως το 2030.
Η Ελλάδα έχει καλύψει μέρος της απόστασης των προηγούμενων ετών, παραμένει όμως πίσω από την υπόλοιπη Ευρώπη. Το 2024 οι επιχειρηματικές επενδύσεις αντιστοιχούσαν στο 8,48% του ΑΕΠ, έναντι 12,69% στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η ανάγκη διατήρησης του επενδυτικού ρυθμού γίνεται εντονότερη καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης περνά στην τελική του φάση. Ο Αναπτυξιακός, μαζί με το ΕΣΠΑ και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά προγράμματα, καλείται να στηρίξει τη συνέχεια της προσπάθειας και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου.
Στην πράξη, ο νόμος προσφέρει κίνητρα στις επιχειρήσεις για να επενδύσουν δικά τους κεφάλαια, να αγοράσουν εξοπλισμό, να αυξήσουν την παραγωγή και να προσλάβουν προσωπικό. Η στήριξη μπορεί να λάβει τη μορφή άμεσης επιχορήγησης, φορολογικής απαλλαγής, κάλυψης μέρους του κόστους για εξοπλισμό που αποκτάται μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης ή επιδότησης των νέων θέσεων εργασίας.
Τι κατασκευάζεται
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πρώτος κύκλος του καθεστώτος των Μεγάλων Επενδύσεων, στον οποίο έχουν ενταχθεί 13 σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 320 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη για περίπου 700 νέες θέσεις εργασίας.
Τα σχέδια περιλαμβάνουν κέντρα δεδομένων, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και διανομής προϊόντων, μονάδες τροφίμων, χαρτοβιομηχανίας, αλουμινίου, υφασμάτων, τσιμέντου και ενέργειας, καθώς και επιχειρήσεις υπηρεσιών τεχνολογίας.
Ο πρώτος κύκλος καλύπτει δραστηριότητες από τις ψηφιακές υποδομές και την ενέργεια μέχρι τη βαριά βιομηχανία και τα τρόφιμα.
Η μεταποίηση και η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία του επενδυτικού χαρτοφυλακίου. Περιλαμβάνουν 429 σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 1,223 δισ. ευρώ. Οι ενισχύσεις φτάνουν τα 569,9 εκατ. ευρώ, από τα οποία 312,5 εκατ. αφορούν επιχορηγήσεις και 257,5 εκατ. φορολογικές απαλλαγές. Στη δεύτερη περίπτωση, το κράτος μειώνει τον φόρο που θα πληρώσει η επιχείρηση, εφόσον η επένδυση πραγματοποιηθεί όπως έχει εγκριθεί.
Η Κεντρική Μακεδονία βρίσκεται στην πρώτη θέση, με μεταποιητικές επενδύσεις 340,2 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν η Στερεά Ελλάδα με 221,8 εκατ., η Αττική με 142 εκατ., η Θεσσαλία με 124,8 εκατ., η Κρήτη με 103,5 εκατ. και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 90,5 εκατ. ευρώ.
Στην Πελοπόννησο οι αντίστοιχες επενδύσεις φτάνουν τα 54,9 εκατ. ευρώ, στη Δυτική Ελλάδα τα 45,1 εκατ., στη Δυτική Μακεδονία τα 41,6 εκατ. και στην Ηπειρο τα 33,9 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο με 16,2 εκατ. ευρώ, το Βόρειο Αιγαίο με 6,3 εκατ. και τα Ιόνια Νησιά με 2,5 εκατ. ευρώ.
Αγροδιατροφή και τουρισμός
Στην αγροδιατροφή, την πρωτογενή παραγωγή, τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων και την αλιεία έχουν ενταχθεί 163 επενδυτικά σχέδια, συνολικού ύψους 272,9 εκατ. ευρώ. Οι ενισχύσεις ανέρχονται σε 140,2 εκατ., από τα οποία 97,1 εκατ. δίνονται ως επιχορηγήσεις και 43,1 εκατ. ως φορολογικές απαλλαγές.
Η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνει επενδύσεις 79 εκατ. ευρώ και η Θεσσαλία 52,9 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 24,3 εκατ., η Ηπειρος με σχεδόν 20 εκατ., η Αττική και η Κρήτη με περίπου 18,2 εκατ. η καθεμία και η Στερεά Ελλάδα με 16,1 εκατ. ευρώ.
Στον τουρισμό οι επενδύσεις ανέρχονται σε 626,5 εκατ. ευρώ και οι ενισχύσεις σε 299,5 εκατ. Από αυτές, τα 194,8 εκατ. αφορούν επιχορηγήσεις και τα 104,6 εκατ. ευρώ φορολογικές απαλλαγές.
Το Νότιο Αιγαίο βρίσκεται στην πρώτη θέση με 207,8 εκατ. ευρώ και ακολουθούν η Κρήτη με 126 εκατ. και τα Ιόνια Νησιά με 65,3 εκατ. ευρώ.
Στην υπόλοιπη χώρα ξεχωρίζουν η Πελοπόννησος με 39,6 εκατ. ευρώ, η Θεσσαλία με 39,1 εκατ., η Κεντρική Μακεδονία με 35 εκατ. και η Στερεά Ελλάδα με 30,8 εκατ. ευρώ.
Στο καθεστώς «Επιχειρηματικότητα 360°» οι επενδύσεις πλησιάζουν τα 165 εκατ. ευρώ και οι ενισχύσεις τα 84 εκατ. Η Κεντρική Μακεδονία προηγείται με 52,4 εκατ. ευρώ και ακολουθούν η Αττική με 30,9 εκατ., η Θεσσαλία με 29,3 εκατ. και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 14,1 εκατ. ευρώ.
Στην Πελοπόννησο κατευθύνονται 8,4 εκατ. ευρώ, στην Κρήτη 7,4 εκατ., στην Ηπειρο 6,6 εκατ., στη Στερεά Ελλάδα 5,9 εκατ., στο Νότιο Αιγαίο 5,1 εκατ., στη Δυτική Ελλάδα 4 εκατ. και στα Ιόνια Νησιά 800.000 ευρώ.
Καλύτερες δουλειές
Η επιλογή των παραγωγικών επενδύσεων συνδέεται άμεσα με το ζήτημα της παραγωγικότητας. Οταν μια επιχείρηση αγοράζει σύγχρονα μηχανήματα, χρησιμοποιεί καλύτερη τεχνολογία και οργανώνει αποτελεσματικότερα τη δουλειά της, μπορεί να παράγει περισσότερα και καλύτερα προϊόντα στον ίδιο χρόνο.
Η αλυσίδα που παρουσιάστηκε ξεκινά από την ιδιωτική επένδυση, περνά στον νέο εξοπλισμό και στην αύξηση της παραγωγής και καταλήγει σε προϊόντα μεγαλύτερης αξίας, εξαγωγές και νέες θέσεις εργασίας. Ετσι δημιουργούνται και περισσότερες δυνατότητες για καλύτερες αμοιβές. (Διαβάστε σχετικά στο «business stories»: Κλειδί στη συνέχιση της ανάπτυξης η αύξηση της παραγωγικότητας)
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό, η δημιουργία πιο παραγωγικών και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας συνδέεται και με την προσπάθεια ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Σε βάθος χρόνου, η δυνατότητα των νοικοκυριών να αντέξουν το αυξημένο κόστος ζωής εξαρτάται και από την αύξηση των σταθερών εισοδημάτων.
