Υπάρχει μια παλιά παράδοση στη χώρα, συνυφασμένη με τη διάρκεια ζωής του ελληνικού κράτους: Οι αξιωματούχοι των νευραλγικών αρχών είναι εξίσου αναγνωρίσιμοι στην τοπική κοινωνία όσο και οι βουλευτές κι οι δήμαρχοι.
Οι λόγοι μπορεί να είναι ορθόδοξοι, μπορεί να είναι και ανορθόδοξοι: Αυτό εξαρτάται από την πολιτική περίοδο αλλά και από τον βίο και την πολιτεία κάθε αξιωματούχου χωριστά, είτε μιλάμε για το λεγόμενο βαθύ Δημόσιο είτε για τους βασικούς τοποτηρητές της ελληνικής πολιτείας.
Μεταξύ των τελευταίων, στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι αξιωματικοί της Ελληνικής Αστυνομίας. Και στην πρώτη-πρώτη γραμμή, αν επιχειρούσε κανείς μια ενδεικτική απαρίθμηση, βρίσκονται στελέχη όπως ο Απόστολος Μαρτζάκλης. Αποκαλούμενος, με το σπαθί του, και στρατηγός, έχοντας σχετικά πρόσφατα αποστρατευθεί με τον βαθμό του αντιστρατήγου. Για τον οποίο ίσως και να καμαρώνει, αναλογιζόμενος το σημείο εκκινήσεως: Από την ορεινή Τριταία, που ήταν για πολλούς νέους ένα είδος φυτωρίου για θέσεις του Δημοσίου, κυρίως δε της Αστυνομίας.
«Δεν είμαστε παιδιά βιομηχάνων, η περιοχή ήταν άγονη κιόλας», έχει εξομολογηθεί σε φίλους. Μια αφοπλιστική παραδοχή που θα μπορούσε να γίνει μότο στα εγχειρίδια της μεταπολεμικής εθνικής κοινωνιολογίας. Αλλοι νέοι χάθηκαν στην ανωνυμία μιας μέτριας, άχρωμης καριέρας. Ο ήρωας της σημερινής μας ιστορίας δεν είναι ένας από αυτούς. Απέδειξε ότι ήταν φτιαγμένος από άλλο μέταλλο.
Ο Απόστολος Μαρτζάκλης αποτέλεσε έναν από τους εμβληματικούς αξιωματούχους του κτιρίου Ερμού και Καραϊσκάκη, ταυτισμένος πρωτίστως με την ιστορική υπηρεσία της Ασφάλειας.
Ηταν ένας από τους ανθρώπους που συντέλεσαν αποφασιστικά και σε βάθος χρόνων, ώστε η ιστορικά αμφιλεγόμενη ιδιότητα του «ασφαλίτη», να προσλάβει θετικό πρόσημο στη μεταπολιτευτική ζωή της χώρας στα μάτια των πολιτών.
Εδώ και πολλά χρόνια ο επισκέπτης των γραφείων της Ερμού έχει πλέον την αίσθηση ότι έχει να κάνει με μια υπηρεσία φιλική και προσιτή στον πολίτη, παρά τη σκληροτράχηλη διάσταση της αποστολής της, η οποία δοκιμάζει αντοχές και χαρακτήρες. Δεν είναι μόνο η τριβή με το έγκλημα, οι κίνδυνοι, τα ακανόνιστα ή και βάρβαρα ωράρια. Είναι και η πίεση των προϊσταμένων, η κοινωνική επιταγή, τα εσωτερικά υπηρεσιακά «ρεύματα», ο Τύπος, οι ανάγκες της πολιτικής εξουσίας, αλλά και τα προσωπικά μέτωπα που υποχρεωτικά παραμερίζει ο αστυνομικός όπως κάθε εργαζόμενος σε απαιτητικά και επισφαλή πόστα.
Ο Απόστολος Μαρτζάκλης, στις λιγοστές επαγγελματικές μας προσωπικές επαφές, σου έδινε την εντύπωση ότι όλα αυτά τα στοιχεία τα είχε απορροφήσει, μεταβολίζοντάς τα σε ένα φαινομενικά γαλήνιο και ήπιο, σίγουρα πάντως ανέκφραστο ύφος. Ηθελε να δεσπόζει και να επιβάλλεται ως ηγετική μεν μορφή αλλά και ως ήρεμη δύναμη. Μετρημένος και πολιτισμένα βαρύς. Εκ των υστέρων, μας είπαν ότι στα μέρη του για τη φαμίλια του λεγόταν πως «δεν ήταν να τους κάνεις μαγκιές». Σίγουρα δεν είχαμε τέτοια πρόθεση.
Και ενώ εμείς τον «διαβάζαμε» για αυτά τα λιτά συμπεράσματα, άλλο τόσο μας διάβαζε και εκείνος, έχοντας αναπτύξει την ικανότητα του επαγγελματία παρατηρητή αλλά και του εμπειρικού ψυχολόγου, όπως όλοι οι ελληνικής κοπής Σέρλοκ Χολμς της Ελληνικής Αστυνομίας.
Η ζωή του ένα πηλήκιο, αν και αυτό δεν του αναίρεσε την κοινωνικότητα. Πέρασε από όλα τα στάδια πριν φτάσει στην καρέκλα του γενικού αστυνομικού Διευθυντή Δυτικής Ελλάδας, ταυτιζόμενος κυρίως με τις υπηρεσίες της Ασφάλειας. Υπαστυνόμος, αστυνόμος Α’, υποδιοικητής, διοικητής, ταξίαρχος, με πέρασμα από την Τροχαία και την αστυνομική διεύθυνση Ηλείας, όπου του κλήρωσε να διαχειριστεί ένα τρομερό μπαράζ από πυρκαγιές με επιτυχία. Δεν θα ήταν η μοναδική φορά: Από τα χέρια του πέρασε και το θρίλερ της πυρκαγιάς στο Λαμπίρι, όπου δεν τσουρουφλίστηκε άνθρωπος παρά την κατεβασιά του μετώπου.
Αλλά τα πιο «αστυνομικίσια» όσκαρ καριέρας, τα πήρε μέσα από τις τάξεις της Ασφάλειας, με την ταχεία διαλεύκανση εγκλημάτων που έκαναν πάταγο στην κοινή γνώμη της Πάτρας, και όχι μόνον. Το κλειδί δεν ήταν μόνο η ατομική του μεθοδικότητα, το «ψάρεμα» στα πεδία δυνητικής άντλησης πληροφοριών και βέβαια η εμπειρία, αλλά και η επιλογή συνεργατών, κάτι που μνημονεύει σαν προσόν του εάν ερωτηθεί για τα μυστικά του επαγγέλματος, αν και δεν θα πει πολλά. Πρώτο στη λίστα έρχεται η σκληρή δουλειά. Αλλωστε και ο ίδιος θήτευσε στο πλευρό ενός αξιωματικού που έγραψε μεγάλη ιστορία στο μέγαρο, του Χρήστου Δρακόπουλου. Οι αστυνομικές επιτυχίες, βέβαια, δεν είναι λαγός που βγαίνει θαυματουργά από το καπέλο. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί πολύμοχθη έρευνα. Ακούμε ότι έχει φτάσει και το ενάμιση έτος σε βάθος. Με την κοινωνία να ανυπομονεί. Αλλά και την πολιτική ηγεσία, η οποία συνηθίζει- διαχρονικά- να οικειοποιείται τις δάφνες της αστυνομικής επιτυχίας. Αυτό δεν κάνει ζημιά. Η ζημιά μπορεί να γίνει όταν κάνουν οι υπουργοί τους ντετέκτιβ ή παρεμβαίνουν άγαρμπα στο επικοινωνιακό πεδίο.
Αν τον ρωτήσει κανείς ποια είναι η κύρια δυσκολία στο αστυνομικό έργο, δεν θα πει κάτι βαθυστόχαστο. Εξαρτάται από τον τομέα, έχει απαντήσει. Σε αφήνει να καταλάβεις ότι όλο «το πακέτο» έχει απαιτήσεις, σε συνδυασμό με τις ματαιώσεις που επιβάλλει η αστυνομική καριέρα στο προσωπικό επίπεδο. Και βέβαια με τους κινδύνους. Τα έχει αφήσει πίσω του αυτά πια, και διάγει εν ηρεμία. Αλλά την καλή του φήμη δεν την έχει αφήσει πίσω του. Τη βρίσκει μπροστά του. Κλείνουμε με απλά λόγια που είπε ένας φίλος του: «Ο Αποστόλης έκανε τη διαφορά».
