Ρωτάει η Γοργόνα: Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;
Τώωωωρα. Απαντάει ο καπετάνιος, και εξηγεί ότι ο βασιλιάς έχει πεθάνει από καιρό. Τότε η Γοργόνα χτυπάει με την ουρά της τα νερά, ο παφλασμός φέρνει αντάρα μεγάλη, το καράβι ναυαγεί και τον καπετάνιο μην τον είδατε, και μαζί του όλο το πλήρωμα.
Νεξτ. Ρωτάει η Γοργόνα. Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;
Αν ζει λέει; Απαντάει ο επόμενος καπετάνιος, δασκαλεμένος κατάλληλα. Και ζει, και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει. Και τότε η Γοργόνα διατάσσει τα νερά να γαληνέψουν και το καράβι φτάνει στον προορισμό του άνετα και ασφαλώς. Διότι ο καλός ο καπετάνιος, στη Γοργόνα φαίνεται.
Όλα αυτά στα τελευταία εικονίδια του τεύχους των Κλασσικών, δύο σίγμα, Εικονογραφημένων, που περιέγραφαν τον βίο και την πολιτεία του Αλεξάνδρου, εκδόσεις Πεχλιβανίδης. Κείμενο Βασίλειος Ρώτας, αν δεν απατάμε τη μνήμη μας.
Και αυτή ήταν η πρώτη επαφή μας με την έννοια της αθανασίας, παραλλήλως με την περίπτωση του Αχιλλέα που βιαζότανε στο ντους και το νερό που σε κάνει αθάνατο του άφησε ακάλυπτη τη φτέρνα, με τα γνωστά αποτελέσματα. Παρά τη διδακτική αυτή ιστορία, οι άνδρες εξακολουθούν να πλένονται πρόχειρα. Και ναταν μόνο η φτέρνα.
Γενικά, όταν είσαι στην προεφηβεία δεν σε αφορά ούτε η αθανασία ούτε ο θάνατος. Αυτά είναι καημοί των μεγάλων, όπως βέβαια και των βασιλιάδων και των ποιητών, που προσπάθησαν να εξασφαλίσουν την αιώνια ζωή, οι μεν βασιλείς με τα πλούτη τους, όπως τώρα οι δισεκατομμυριούχοι, οι δε ποιητές με τους στίχους τους. Μέχρι στιγμής οι ποιητές τα πάνε καλύτερα: Τους μνημονεύουμε περισσότερο από τους Κροίσους και τους Μίδες. Αυτό ισχύει φυσικά και για τον Γκάτσο. Που ύμνησε την Αθανασία και ο ύμνος του βρέθηκε στο πρώτο μας στερεοφωνικό, εκείνο που είχε αντικαταστήσει κάτι μήνες νωρίτερα το βαρύ μονοφωνικό Φίλιπς, το οποίο συνταξιοδοτήθηκε, μαζί με τους παλιούς δίσκους, ανάμεσά τους το Φορτηγό που οι γονείς μας απέτρεπαν να ακούμε, γιατί είχε κάτι τραγούδια φοβιστικά, για τους παλιούς φίλους που για πάντα φύγανε και τα γιοφύρια πίσω μας να κόβονται και τους Βιετκόνγκ να πυρπολούν το ρύζι. Η αλήθεια είναι ότι δεν μας τρόμαζαν τα τραγούδια τόσο, όσο ότι ήταν αλλόκοτα.
Πέφτοντας η χούντα, μπήκε στο σπίτι ο Θεοδωράκης, μπήκε και το στερεοφωνικό, μπήκε και η Αθανασία η ακατάδεκτη, σκληρή σαν του θανάτου τη γροθιά. Αλλά πριν μας ρίξει το άπερκατ η Αθανασία, είχε εισβάλει ο Γιάννης ο φονιάς, με μια έγχορδη εισαγωγή πολύ αβανταδόρικη, λαϊκότροπη αλλά σοφιστικέ. Την ιστορία την ξέρετε, παιδί μιας Πατρινιάς (ποιάς- δεν μας είπε), που έκανε έναν φόνο, αποφυλακίστηκε και έκανε κι επίσκεψη. Αν και φονιάς, τον είχαν περί πολλού, του έβγαλαν γλυκό να φανταστείς, και κουβέντιασαν περί ανέμων και υδάτων. Για το φονικό δεν είπαν τίποτα, να μάθουμε κι εμείς τέλος πάντων, αλλά αυτή η ελλειπτικότητα ήταν μια μορφή υπόρρητης σαφήνειας: Θα ήταν κάποιο από τα συνήθη εγκλήματα των κοινοτήτων της υπαίθρου, όλο και κάτι έπαιρνε το μάτι μας στα πρωτοσέλιδα. Ο στίχος μας ξένιζε κάπως: πού τα καθιερωμένα ελαφρολαϊκά με ψύλλους στ’ αυτιά, επιπόλαιους που μέρα νύχτα έρχονται και πάνε και βοσκοπούλες στην αγκαλιά του Νταλάρα; Ενστικτωδώς όμως το πιάναμε το υπονοούμενο. Βαρύς μπαγλαμάς, βαριά κορμιά, σκούρα βλέμματα, λιτά λόγια, άνθρωποι περιχαρακωμένοι στο κοινωνικό, το εθιμικό, το ηθικό και αξιακό πλαίσιο στο οποίο γεννήθηκαν και τους αιχμαλώτισε μέσα από τους ασφυκτικούς όρους της επαρχιακής στασιμότητας. Και μπαίνει ο καταλύτης, το Φροσί που αυτή κι αν δεν μιλάει, τι να πει αφενός, μιλάνε δε οι γυναίκες παρουσία των ανδρώνε, αφετέρου, αλλά αφήνει να μιλήσει το θαλασσί δάκρυ της και το φιλί στα ακριβά χέρια του αποφυλακισμένου ποινικού. Ακριβά τα χέρια που σήκωσαν όπλο και πήραν μια ζωή; Ναι: Ο έρωτας δεν έχει ήθος, είναι μεγάλο ρεμάλι και δεν χρειάζεται λόγια να το αποτυπώσεις αυτό, αρκεί ένα σιωπηλό φιλί και μια εύγλωττη έξοδος από τη σάλα. Πριν οι άνθρωποι κάνουν Κακό, ήσαν Καλοί. Αλλιώς: Το Καλό και το Κακό τέμνονται στον άνθρωπο, ανάλογα με τη συνθήκη και τη συγκυρία. Το μομέντουμ, σύμφωνα με τα σύγχρονα ελληνικά του σπορ κάστινγκ.
Ο δίσκος έπαιξε και ξαναέπαιξε στο καινούργιο πικαπ, μέχρι που έπαψε να είναι καινούργιο το πικαπ. Ο δίσκος ωστόσο κατέκτησε μιας μορφής αθανασία. Γιατί άραγε επιβιώνει ο Γιάννης ο Φονιάς μισό αιώνα μετά την αποφυλάκισή του και την ηχογράφηση; Ισως αποτελεί ηχηρό δείγμα μιας εποχής που παρήγαγε κοινά σημεία καλλιτεχνικής- αισθητικής αναφοράς, καθαρά αποστάγματα ελληνικότητας. Δεν νοσταλγούμε την εποχή ακριβώς, τη νοσταλγία νοσταλγούμε. Σήμερα η πανσπερμία των αγωγών πολιτισμικών σχημάτων μας κάνουν όλους κοινωνούς και ψευτοδικαιούχους του παγκόσμιου γίγνεσθαι, όχι πλέον με όρους συνιδιοκτησίας. Γιουροβίζιον και Νότιες Κορέες, μπιτάκια και εφήμερα ποπάκια, ραπαρίσματα και αγριάδες, ένα αλάμ τουρλούμ, που έλεγε η γιαγιά, έγινε η ζωή μας.
Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος; Όχι, μαντάμ γοργόνα, πάει κι ο βασιλιάς, πάει κι ο Αλέξανδρος ο ημέτερος, πάει και το πικ απ, πάει και η παλιά γειτονιά, κι ακούμε τώρα τον απόηχο για τα γεφύρια πίσω μας που κόβονται και τους φίλους τους παλιούς που φύγανε και ναι, ακούγονται πολύ φοβιστικά όλα αυτά. Πολύ όμως. Και η αθανασία, τίποτα η κακούργα.
Παιδιά μιας πατρινιάς κι εμείς, εκτίουμε τις ποινές μας.
