Με χιόνια στα βουνά και θερμοκρασίες ασυνήθιστα χαμηλές για την εποχή μπήκε ο Μάιος στην Ελλάδα, με το ψυχρό επεισόδιο των πρώτων ημερών του μήνα να καταγράφεται ως ένα από τα πιο έντονα των τελευταίων πολλών ετών.
Το φαινόμενο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για τη σφοδρότητά του, αλλά και για το κλιματικό του αποτύπωμα. Οι μετρήσεις του ιστορικού κλιματικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Θησείο, που λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1890, δείχνουν ότι η 1η Μαΐου 2026 καταγράφηκε ως η 4η ψυχρότερη Πρωτομαγιά των τελευταίων 135 ετών στην Αθήνα.
Συγκεκριμένα, η μέση θερμοκρασία 24ώρου διαμορφώθηκε στους 13,3 βαθμούς Κελσίου, κατατάσσοντας τη φετινή Πρωτομαγιά ανάμεσα στις πιο ψυχρές που έχουν σημειωθεί ποτέ στο συγκεκριμένο αρχείο. Ψυχρότερη παραμένει η Πρωτομαγιά του 1944 με 12,1°C, ενώ ακολουθούν εκείνες του 1987 και του 1988, με 12,73°C και 13,2°C αντίστοιχα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί με τις θερμότερες Πρωτομαγιές των τελευταίων δεκαετιών. Όπως προκύπτει από τις ίδιες καταγραφές, η θερμότερη Πρωτομαγιά στο Θησείο ήταν εκείνη του 2013, όταν η θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της ημέρας έφτασε τους 31,8 βαθμούς Κελσίου, ενώ πολύ κοντά κινήθηκε και η 1η Μαΐου 2012 με 31,4°C.
Το ψυχρό κύμα, πάντως, δεν περιορίστηκε μόνο στην Πρωτομαγιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ClimateHub, και οι 2 και 3 Μαΐου 2026 βρέθηκαν στη δεύτερη θέση των ψυχρότερων ημερών για τις συγκεκριμένες ημερομηνίες από το 1890 και μετά. Μάλιστα, η μέγιστη θερμοκρασία 24ώρου στις 2 Μαΐου στο Θησείο ήταν μόλις 15,2°C, τιμή που συνιστά τη χαμηλότερη μέγιστη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ για τη συγκεκριμένη ημέρα.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι, παρότι το κλίμα χαρακτηρίζεται και από έντονη φυσική μεταβλητότητα, τέτοια φαινόμενα είναι πιθανό να συνδέονται και με τις ευρύτερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όπως επισημαίνεται, η υπερθέρμανση του πλανήτη και ιδιαίτερα η ασύμμετρη μεταβολή της θερμοκρασίας επηρεάζουν την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, με αποτέλεσμα να μεταβάλλονται η ένταση, η γεωγραφική κατανομή αλλά και η εποχικότητα ψυχρών και θερμών εισβολών.
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι αυτό το εξαιρετικά ψυχρό επεισόδιο δεν αναιρεί τη μακροπρόθεσμη τάση ανόδου της θερμοκρασίας. Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Μάιος στην Αθήνα παρουσιάζει συνολικά αυξητική τάση στη μέση θερμοκρασία, με ρυθμό περίπου 0,44 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος στις ελάχιστες, δηλαδή νυχτερινές, θερμοκρασίες, όπου η αύξηση ξεπερνά τους 0,6 βαθμούς ανά δεκαετία.
Έτσι, το φετινό ξεκίνημα του Μαΐου καταγράφεται ως ένα ακραίο καιρικό επεισόδιο μέσα σε ένα γενικότερο περιβάλλον μακροχρόνιας θέρμανσης. Και αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της νέας κλιματικής πραγματικότητας: ότι η γενική τάση παραμένει ανοδική, αλλά μέσα σε αυτήν μπορούν να εμφανίζονται όλο και πιο έντονες, απότομες και ασυνήθιστες μεταβολές.
