Ο 78χρονος επιχειρηματίας, ιδρυτής της εφημερίδας Apple Daily –η οποία έχει αναστείλει την έκδοσή της– κρίθηκε ένοχος στις 15 Δεκεμβρίου για τρεις κατηγορίες, μεταξύ των οποίων αθέμιτη σύμπραξη με δυνάμεις του εξωτερικού και διέγερση σε εξέγερση μέσω του Τύπου. Αντιμετώπιζε ποινή έως και ισόβιας κάθειρξης.
Η καταδίκη βασίστηκε στον νόμο περί εθνικής ασφάλειας που επιβλήθηκε από το Κίνα μετά τις μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας το 2019. Ο νόμος προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές ποινές για αδικήματα που σχετίζονται με συνεργασία με ξένες δυνάμεις, από δέκα χρόνια κάθειρξης έως ισόβια.
Στην απόφαση των 856 σελίδων, οι δικαστές αναφέρουν ότι ο Τζίμι Λάι «έτρεφε έχθρα και μίσος» απέναντι στην Κίνα για μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής του και επιδίωκε «να ανατρέψει το Κομμουνιστικό Κόμμα».
Διεθνείς αντιδράσεις και παρεμβάσεις
Ο Τζίμι Λάι, κάτοχος βρετανικού διαβατηρίου, βρίσκεται φυλακισμένος από το 2020 και κρατείται σε απομόνωση, κατόπιν «δικού του αιτήματος», σύμφωνα με τις αρχές. Η οικογένειά του έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για την επιβαρυμένη κατάσταση της υγείας του.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι έθεσε το ζήτημα στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ κατά τη διάρκεια συνομιλιών τους στο Πεκίνο τον περασμένο μήνα, ενώ η υπουργός Εξωτερικών του, Ιβέτ Κούπερ, κατήγγειλε «πολιτικούς διωγμούς». Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει την ελπίδα ότι ο Κινέζος ηγέτης θα μεριμνήσει για την απελευθέρωσή του.
Οργή οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε την ποινή «επίθεση εναντίον της ελευθερίας της έκφρασης», υποστηρίζοντας ότι αντικατοπτρίζει τη συστηματική αποδόμηση των δικαιωμάτων που χαρακτήριζαν άλλοτε το Χονγκ Κονγκ.
Το Human Rights Watch έκανε λόγο για «θανατική ποινή στην πράξη», δεδομένης της ηλικίας του Λάι, ενώ η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα τόνισε ότι η δίκη αυτή συνιστά ετυμηγορία «για το μέλλον της ελευθερίας του Τύπου» στο Χονγκ Κονγκ.
Η Committee to Protect Journalists χαρακτήρισε τη διαδικασία «μασκαράτα από την αρχή μέχρι το τέλος».
Η απάντηση του Πεκίνου
Το Πεκίνο απορρίπτει τις διεθνείς επικρίσεις, με τις αρχές του Χονγκ Κονγκ να υποστηρίζουν ότι η υπόθεση του Τζίμι Λάι δεν σχετίζεται με την ελευθερία της έκφρασης ή του Τύπου, αλλά με παραβιάσεις της εθνικής ασφάλειας.
Η καταδίκη του, πάντως, εντείνει τις ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας για την κατάσταση των δικαιωμάτων και της ελευθεροτυπίας στην πρώην βρετανική αποικία.
