Οι φωτογραφίες από την τελευταία πυρκαγιά στην Αιγιάλεια, η οποία ξεκίνησε από τις Νεραντζιές και κατέληξε στον Ερινεό αποδεικνύουν ξεκάθαρα αυτό που οι εμπειρογνώμονες και οι σχεδιαστές της αντιπυρικής προστασίας γνωρίζουν μεν αλλά ίσως δεν το αξιοποιούν επαρκώς. Την ώρα που τα καλοκαιρινά μπουρίνια φέρνουν πυρκαγιές, όλοι… τσακώνονται για τις ευθύνες κλπ. Ετσι το αποτέλεσμα είναι αλληλοκατηγορίες χωρίς ουσία και τεράστια ποσά χαμένα χωρίς σχεδιασμό ή προοπτική. Όμως όπως λένε Αιγιώτες που έχουν ταλαιπωρηθεί και υποστεί τα πάνδεινα από πυρκαγιές, η ίδια η φύση δείχνει την ολοφάνερη λύση: οι αμπελώνες και τα σταφιδάμπελα αποτελούν φυσική ασπίδα και θωράκιση κατά των πυρκαγιών. Αυτή την πραγματικότητα επικοινωνούν εδώ και χρόνια δύο Αιγιώτες, ο οινοποιός Άγγελος Ρούβαλης και ο οικολόγος – δάσκαλος Κώστας Παπακωνσταντίνου.
Στις φωτογραφίες από την πρόσφατη πυρκαγιά βλέπετε πώς οι αμπελώνες μπορούν να λειτουργούν ως ζώνες προστασίας σε αγροτοδασικές εκτάσεις απέναντι σε πυρκαγιές. Επιβραδύνουν ή και εμποδίζουν το πέρασμα του πύρινου κύματος. Καθώς οι δασικές πυρκαγιές γίνονται όλο και πιο συχνές στην Ελλάδα λόγω κλιματικής κρίσης, αναζητούνται πιο μόνιμες και ουσιαστικές παρεμβάσεις, αφού το βάρος πρέπει να δοθεί στην πρόληψη, η οποία δεν περιορίζεται στον αναγκαίο καθαρισμό των δασών.
Ακόμη και επιστήμονες συμφωνούν πώς μια από τις ενδιαφέρουσες καλές πρακτικές για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αφορά την εναλλαγή καλλιεργειών αμπέλου μέσα σε αγροτοδασικές περιοχές.
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΟΝΙΑΣ
Στην περιοχή Pla de Manlleu, στην Καταλονία, μια αγροτική και ορεινή έκταση με μεγάλες δασικές εκτάσεις και αμπέλια, χαρακτηρισμένη ως προστατευόμενη περιοχή βιοποικιλότητας, 50 περίπου οικογένειες ασχολούνται με την αμπελουργία και την παραγωγή κρασιού, αναπτύσσοντας αμπελώνες σε υψόμετρο άνω των 500 μέτρων. Το κέρδος πολλαπλό: εξαιρετική ποιότητα των αμπελιών, δημιουργία φυσικών εμποδίων στις δασικές πυρκαγιές και διαμόρφωση όρων που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, της βιώσιμης εργασίας και της παραμονής της κοινότητας.
Η αγροδασοπονίας, δηλαδή το σύστημα διαχείρισης της γης, όπου δενδρώδη δασικά ή γεωργικά είδη συγκαλλιεργούνται με ποώδη φυτά, γεωργικά ή λιβαδικά, στο ίδιο μέρος γης, θα πρέπει να αξιοποιηθεί και στην Ελλάδα.. Η αγροδασοπονία, κατ’ αρχάς συμβάλλει στη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο, καθώς προσφέρει βελτίωση του εισοδήματος, σταθερότητα όσον αφορά τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος και ευκαιρίες εισοδήματος από παράλληλες δραστηριότητες, όπως ο αγροτουρισμός, η μελισσοκομία κ.λπ. Στο Αίγιο αυτά έχουν αναπτυχθεί. Αλλωστε είναι γνωστό ότι αμπελώνες του Αιγίου, χώροι παραγωγής σταφίδας και όχι μόνο… αξιοποιούνται και τουριστικά.
Θετικό ρόλο μπορούν να παίξουν, για παράδειγμα, και στενές σχετικά ζώνες με κατάλληλες καλλιέργειες, που διασπούν το συνεχές των δασικών εκτάσεων και τη συνέχεια της καύσιμης ύλης.
ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
Το flamis.gr απευθύνθηκε στον πρόεδρο του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Θανάση Πετρόπουλο. Ο οποίος επιβεβαιώνει το ρεπορτάζ μας: «Στις φωτιές της Αιγιάλειας στο Ανω Διακοπτό και τις γύρω περιοχές, τότε που ήμουν αντινομάρχης Αχαϊας είχαμε παρατηρήσει αυτό το φαινόμενο. Οι φωτιές σταματούσαν στους Αμπελώνες. Μάλιστα εκείνη την εποχή ως Γεωπονικό Πανεπιστήμιο είχαμε κάνει και δηλώσεις στην «Καθημερινή. Θα πρέπει να επισημάνω ότι αν το μέτωπο της φωτιά είναι ισχυρό και φυσούν θυελλώδεις άνεμοι, μπορεί να καεί και ο αμπελώνας. Όμως σε μικρότερης έντασης, τις συνηθισμένες πυρκαγιές, λειτουργεί εν μέρει ως φράγμα».
