Με εκκλησιαστική λαμπρότητα πανηγυρίζουν και φέτος, όπως κάθε χρόνο, οι ιστορικές Ιερές Μονές του Μεγάλου Σπηλαίου, της Αγίας Λαύρας και της Μακελλαριάς στα Καλάβρυτα. O Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, κ. Ιερώνυμος, θα χοροστατήσει, απόψε στον εσπερινό και αύριο στην πανηγυρική θεία λειτουργία στην ιστορική Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου που πανηγυρίζει τον Δεκαπενταύγουστο τιμώντας τη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου φυλάσσεται η ιερά και θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Μεγαλοσπηλαιώτισσας.
Κατά την παράδοση, οι ιδρυτές της Μονής, αδελφοί Συμεών και Θεόδωρος, καθοδηγούμενοι από την Παναγία και με τη βοήθεια της βοσκοπούλας Ευφροσύνης, ανακάλυψαν την εικόνα της Μεγαλοσπηλαιώτισσας, η οποία είχε φιλοτεχνηθεί από τον Ευαγγελιστή Λουκά στο σπήλαιο. Το Μέγα Σπήλαιο είναι ένα από τα ομορφότερα ιερά προσκυνήματα της Ορθοδοξίας στην Πελοπόννησο και προκαλεί δέος στους επισκέπτες καθώς βρίσκεται στη σκιά απόκρημνου βράχου σε υψόμετρο 940 μ. Αποτελεί όαση πνευματική. Εκεί, η ψυχή του πιστού αισθάνεται τη μηδαμινότητά της, καθώς εισέρχεται στην κατανυκτική ατμόσφαιρα του ναού μέσα στο κοίλωμα του σπηλαίου.
Η μονή πήρε το όνομα της, Μέγα Σπήλαιο, από το κάθετο βραχώδες συγκρότημα του Χελμού, επάνω στο οποίο είναι κτισμένη. Σήμερα οκταόροφη, υψώνεται “κολλημένη” στο βράχο καθηλώνοντας και τον πιο αδιάφορο επισκέπτη. Το καθολικό της Μονής σκαμμένο στο βράχο, είναι ναός σταυροειδής, εγγεγραμμένος με δύο νάρθηκες. Ο κύριος ναός έχει τοιχογραφίες του 1653, αξιόλογα μαρμαροθετήματα στο δάπεδο, ξυλόγλυπτο τέμπλο κ.λ.π.
Επίσης, εορτάζει η Μονή Αγίας Λαύρας. Η Μονή υπήρξε το κέντρο της Εθνεγερσίας του 1821, με την ύψωση του λαβάρου της επανάστασης και την ορκωμοσία των αγωνιστών από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό. Στο «Λάβαρο της Επανάστασης» εικονίζεται η Κοίμηση της Θεοτόκου, και κατασκευάστηκε στη Σμύρνη στα τέλη του 16ου αιώνα.
