Η ελληνική κτηνοτροφία περνά μία από τις πιο δύσκολες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει οδηγήσει στη θανάτωση χιλιάδων ζώων, έχει προκαλέσει μεγάλες οικονομικές απώλειες στους κτηνοτρόφους και δημιουργεί έντονη ανησυχία για το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.
Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ομόφωνο ψήφισμα που εξέδωσε στις 10 Ιουλίου 2026 το Τμήμα Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για μια επιστημονική τοποθέτηση που δεν περιορίζεται στην καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης. Αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική κτηνοτροφία και καταθέτει επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις για τη διαχείριση της κρίσης και την επόμενη ημέρα.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα συμπεράσματα του ψηφίσματος, ξεχωρίζει μία διαπίστωση που αποτυπώνει με τον πιο εύστοχο τρόπο τη σημερινή πραγματικότητα:
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα δεν είναι μόνο να χαθούν περισσότερα ζώα. Είναι να χαθούν οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι.»
Η φράση αυτή αποτυπώνει την πραγματική διάσταση της κρίσης.
Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου είναι δύσκολη. Η ανασύσταση όμως του ανθρώπινου δυναμικού της ελληνικής κτηνοτροφίας είναι ακόμη δυσκολότερη. Όταν ένας παραγωγός εγκαταλείπει οριστικά το επάγγελμά του, δεν χάνεται μόνο μία εκμετάλλευση. Χάνεται εμπειρία, γνώση, παραγωγική δυνατότητα και ένα κομμάτι της ζωής της ελληνικής υπαίθρου.
Το ψήφισμα του ΑΠΘ επισημαίνει ακόμη την ανάγκη για ενεργητική επιδημιολογική επιτήρηση μέσω συστηματικών δειγματοληψιών και εργαστηριακών ελέγχων, ώστε η πραγματική εικόνα της επιζωοτίας να αποτυπωθεί με επιστημονική ακρίβεια. Η αξιόπιστη συλλογή δεδομένων αποτελεί προϋπόθεση για την αξιολόγηση των μέτρων που εφαρμόστηκαν και για τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων.
Παράλληλα, το Τμήμα Κτηνιατρικής υπογραμμίζει ότι η παρατεταμένη κρίση επιβάλλει την επαναξιολόγηση όλων των διαθέσιμων επιστημονικά τεκμηριωμένων επιλογών για τον έλεγχο της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εφαρμογής οργανωμένων και πλήρως ελεγχόμενων προγραμμάτων εμβολιασμού, όπου αυτά κριθούν αναγκαία, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ταυτόχρονα, επισημαίνει ότι κάθε στρατηγική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο την προστασία του ζωικού κεφαλαίου όσο και τις επιπτώσεις στην εμπορικότητα των ελληνικών προϊόντων ζωικής προέλευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στη φέτα.
Εξίσου σημαντική είναι η πρόταση για την άμεση εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου ανασύστασης των εκτροφών και επανεκκίνησης της παραγωγής, με σαφή χρονοδιαγράμματα, τεχνική υποστήριξη και επαρκή οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών.
Η ελληνική κτηνοτροφία αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, της επισιτιστικής ασφάλειας και της κοινωνικής συνοχής της υπαίθρου. Η αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στη διαχείριση των άμεσων συνεπειών της επιζωοτίας. Απαιτείται ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα προστατεύει τόσο το ζωικό κεφάλαιο όσο και τους ανθρώπους που το υπηρετούν.
Η ελληνική κτηνοτροφία δεν έχει ανάγκη από εύκολες αντιπαραθέσεις.
Έχει ανάγκη από αποφάσεις που βασίζονται στην επιστημονική γνώση, στη συνεργασία με τους ανθρώπους της παραγωγής και σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό σχεδιασμό.
Όταν η επιστημονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, η Πολιτεία οφείλει να ακούσει.
Η προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας δεν αφορά μόνο την αγροτική οικονομία. Αφορά την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, την επιβίωση της ελληνικής υπαίθρου και το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής.
Το ομόφωνο ψήφισμα του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ προσφέρει μια σοβαρή, επιστημονικά τεκμηριωμένη βάση για τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν. Το ζητούμενο πλέον είναι αν η Πολιτεία θα την αξιοποιήσει.
Δημήτριος Γ. Παλούμπης
Πολιτικός Επιστήμονας
Πολιτευτής Αχαΐας – Ελληνική Λύση
Πρώην Πρόεδρος Συλλόγου Εμπόρων Ιστορικού Κέντρου Πάτρας
