«Συναγερμό» μεταξύ φορέων της αγοράς κατοικίας προκαλεί η κυβερνητική σκέψη για την επιβολή φόρου στα κλειστά ακίνητα. Η κυβέρνηση φέρεται να ετοιμάζει νέο φόρο, που έχει ονομαστεί «φόρος αδράνειας», σύμφωνα με τα σενάρια που έχουν διαρρεύσει, καθώς επιθυμεί να κινητοποιήσει την αγορά κατοικίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι μεγαλύτεροι ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων στην Ελλάδα δεν είναι οι συνταξιούχοι ούτε οι οικογένειες που δυσκολεύονται να τα ανακαινίσουν ή να τα νοικιάσουν, αλλά οι τράπεζες και τα ξένα funds, τα οποία μέσα σε λίγα χρόνια συγκέντρωσαν χιλιάδες ακίνητα από πλειστηριασμούς και κόκκινα δάνεια. Ακίνητα παραμένουν κλειστά όχι επειδή δεν υπάρχει ζήτηση, αλλά επειδή οι τράπεζες επιδιώκουν να κρατούν την αγορά «σφιχτή», ώστε να ανεβαίνουν οι τιμές και να πολλαπλασιάζονται τα κέρδη τους.
Προς το παρόν, η κυβέρνηση θεσμοθέτησε πρόσφατα την επιβολή διπλάσιου ΕΝΦΙΑ στα ακίνητα των εταιρειών διαχείρισης χρέους (servicers) και των τραπεζών, με την ελπίδα ότι αυτό θα λειτουργήσει ως πρόσθετο κίνητρο για την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, και ειδικά των χιλιάδων ακινήτων που έχουν συσσωρεύσει. Άλλωστε, υπολογίζεται ότι είναι ελάχιστα από αυτά που έχουν προχωρήσει τη διαδικασία τακτοποίησης των νομικών και τεχνικών ζητημάτων τους, ώστε να είναι μεταβιβάσιμα.
Ο διπλάσιος φόρος θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2026 και, όπως φαίνεται, το μέτρο αυτό, σε συνδυασμό με τη συνειδητοποίηση ότι η ζήτηση στο τρέχον επίπεδο τιμών πώλησης αρχίζει να περιορίζεται, έχει αρχίσει να κινητοποιεί μέρος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) προς την κατεύθυνση σημαντικής αύξησης των διαθέσιμων προς πώληση ακινήτων, μάλιστα σε χαμηλότερες τιμές σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.
Με βάση τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ, πανελλαδικά υπολογίζεται ότι υπάρχουν 2,2 εκατομμύρια κλειστές κατοικίες, περίπου μία στις τρεις κατοικίες. Στο μέγεθος αυτό περιλαμβάνονται και οι δευτερεύουσες κατοικίες (εξοχικά κ.τ.λ.), γεγονός που το καθιστά λιγότερο αντιπροσωπευτικό.
Το φαινόμενο των κλειστών κατοικιών εντοπίζεται και στη Δυτική Ελλάδα, με 155.000 κλειστά ακίνητα. Συνολικά, σχεδόν έξι στις δέκα άδειες κατοικίες της χώρας βρίσκονται αποκλειστικά στην Αττική, την Κεντρική Μακεδονία, τη Δυτική Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία.
Στην αγορά ακινήτων, μεγάλος ιδιοκτήτης ακινήτων είναι το Δημόσιο. Τέλος, βασικός λόγος που έχει ωθήσει πολλούς ιδιώτες να κρατούν κλειστά τα ακίνητά τους είναι τα «φέσια» από ενοικιαστές και οι ζημιές που έχουν προκληθεί σε αυτά.
