Το πρώτο στάδιο ήταν, άλλωστε, γι’ αυτόν πάντα η φωτογραφία. Τον θυμόμαστε, για παράδειγμα, πρόσφατα να πειραματίζεται με διάφορες πολαρόιντ που τραβούσε μαζί με τη Στόουν την περίοδο της πανδημίας και να επιμένει στον αναλογικό κόσμο που ξεδιπλωνόταν στα παρασκήνια των γυρισμάτων του. Αυτό σταδιακά οδήγησε στο καθιερωμένο τελετουργικό τού να εκδίδει μετά το τέλος της ταινίας ένα άλμπουμ από τις φωτογραφίες που τραβούσε στο περιθώριο των γυρισμάτων: επειδή ο Λάνθιμος ήταν πάντα ντροπαλός, αυτός ήταν ένας προσφιλής τρόπος για να μπορεί να φωτογραφίζει με άνεση, χωρίς να χρειάζεται να αναστατώνει την τάξη των πραγμάτων ή να αιφνιδιάζει τα πρόσωπα.
Γι’ αυτό και ό,τι φωτογράφιζε στα γυρίσματα, αλλά και τα διάφορα εσταντανέ που απαθανάτιζε μαζί με τη Στόουν -μια συνεργασία που κατέληξε εκτός από τις κοινές ταινίες, σε μια ταινία μικρού μήκους που γύρισαν το 2023 και δημοσιεύτηκε ως editorial στο «W»-, είναι άμεσα συνυφασμένες με τις ταινίες του αλλά και έξω από αυτές. «Πάντα προσπαθούσα να δημιουργήσω κάτι εκεί έξω, πέρα από τις ταινίες», λέει ο ίδιος, ενώ εξομολογείται πως για εκείνον όλα ξεκίνησαν από τη φωτογραφία, αφού συνειδητοποίησε ότι αυτή είναι η βάση για το σινεμά που οραματιζόταν. «Αρχισα να φωτογραφίζω αστεία πράγματα γύρω μου γνωρίζοντας πώς λειτουργεί ο κινηματογράφος.
Ηταν κάτι που απολάμβανα, αλλά δεν το πήρα σοβαρά. Μάλλον είχε να κάνει με τη συλλογή αναμνήσεων», ομολογεί. Ομως σταδιακά κατάλαβε ότι η φωτογραφία είναι βασική προϋπόθεση της κινηματογράφησής του. «Η φωτογραφία έχει γίνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, πέρα από τον κινηματογράφο. Μου δίνει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία, νιώθω ότι υπάρχουν λιγότεροι κανόνες που σχετίζονται με τη συμβατική αφήγηση», καταλήγει.
Μετά από όλες αυτές τις περιπέτειες και τους πειραματισμούς που κατέληξαν όχι μόνο σε βιβλία αλλά και σε μια άκρως σημαντική έκθεση φωτογραφίας στο Λος Αντζελες που φιλοξενήθηκε για λόγους αρχής σε μια τοποθεσία που είχε πληγεί από τις τότε πυρκαγιές, τώρα έχουμε μια δυναμική συνέχεια: η μεγαλύτερη έκθεση φωτογραφιών του που έγινε ποτέ, με τον τίτλο «Photographs», θα φιλοξενηθεί στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Από τις 7 Μαρτίου έως τις 17 Μαΐου στον -1 χώρο της Στέγης το κοινό θα ανακαλύψει το φωτογραφικό, πέρα από το κινηματογραφικό, βλέμμα του Γιώργου Λάνθιμου που συλλαμβάνει φευγαλέες στιγμές και τις καθηλώνει στην ακινησία της αθανασίας.
Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση έχει επιδείξει ένα διαρκές ενδιαφέρον για τη φωτογραφία μέσω μιας σειράς σημαντικών εκθέσεων, μεταξύ των οποίων ήταν και αυτές των Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, Χέλμουτ Νιούτον, Κρίστιαν Μπολτάνσκι και Γιούργκεν Τέλερ. Στην πρώτη του συνεργασία με τη Στέγη, ο Γιώργος Λάνθιμος συγκεντρώνει τέσσερις σειρές έργων, με συνολικά 182 φωτογραφίες του από την τελευταία πενταετία, οι οποίες προσφέρουν νέες οπτικές στη βαθύτερη κατανόηση αυτού του μοναδικού οραματιστή.
Η έκθεση περιλαμβάνει τρεις φωτογραφικές σειρές που γεννήθηκαν μέσα από τους χώρους των ταινιών του. Πρόκειται για εικόνες τραβηγμένες στο περιθώριο των γυρισμάτων, σε τοποθεσίες πόλεων όπως της Νέας Ορλεάνης, της Ατλάντα και του Χένλεϊ-ον-Τέιμς (Αγγλία), αλλά και σε στούντιο στη Βουδαπέστη, όπου στήθηκαν ολόκληρες πόλεις ως κινηματογραφικά σκηνικά.
Πολλές από αυτές εμφανίζονται στα πρόσφατα βιβλία του, «Dear God, the Parthenon is Still Broken» (2024), το οποίο περιλαμβάνει εικόνες που τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του «Poor Things» (2023), «Ι shall sing these songs beautifully» (2024), που δημιουργήθηκε παράλληλα με την ταινία «Ιστορίες καλοσύνης» (2024), και «Viscin» (2026), με μια σειρά από φωτογραφίες που δεν έχουν δημοσιευτεί στο παρελθόν και οι οποίες τραβήχτηκαν στα πλατό της τελευταίας του ταινίας, «Βουγονία» (2025). Το τέταρτο σύνολο παρουσιάζεται για πρώτη φορά παγκοσμίως και είναι μια εν εξελίξει σειρά προσωπικών φωτογραφιών που τραβήχτηκαν στην πατρίδα του, την Ελλάδα, από μοναχικές περιπλανήσεις και από την τάση του να απαθανατίζει αυτό που οι άλλοι ενδεχομένως προσπερνούν.
Σχεδιασμένη με τη μορφή ενός κλασικού ελληνικού ναού, η έκθεση δημιουργεί έναν κεντρικό χώρο που παραπέμπει σε βωμό, όπου εκτίθενται 110 νέα έργα του Λάνθιμου, ενώ στην εξωτερική περίμετρο παρουσιάζονται τα τρία σύνολα έργων που συνδέονται με τις ταινίες του, έτσι ώστε το κοινό να μετακινείται από το γνωστό έργο του προς τον εσωτερικό πυρήνα της νέας φωτογραφικής του δουλειάς. Την έκθεση «Γιώργος Λάνθιμος: Photographs» επιμελείται ο Μάικλ Μακ, σε ανάθεση και παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό Λουκά Μπάκα. Με την ευκαιρία των εγκαινίων της έκθεσης στις 7 Μαρτίου, ο Γιώργος Λάνθιμος θα παρουσιάσει το νέο του φωτογραφικό βιβλίο «Viscin» (2026).
