7 Μαΐου 1915
Το πρωινό της 7ης Μαΐου του 1915, εν μέσω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αμερικανός πολυεκατομμυριούχος Alfred Vanderbilt, ένας άνδρας συνηθισμένος στον πλούτο και τη χλιδή, στεκόταν στο κατάστρωμα του υπερωκεάνιου Lusitania, παρακολουθώντας σκηνές χάους με χαρακτηριστική ηρεμία. Όταν το καμάρι της ναυπηγικής χτυπήθηκε από την τορπίλη ενός γερμανικού υποβρυχίου, ο 37χρονος Αμερικανός κροίσος έσπευσε να σώσει όσα περισσότερα γυναικόπαιδα μπορούσε. Σύμφωνα με μαρτυρίες διασωθέντων, μέχρι και την τελευταία στιγμή της ζωής του, βοηθούσε μια νοσοκόμα να φορέσει ένα σωσίβιο, παρότι και ο ίδιος δεν γνώριζε κολύμπι. Ένα κύμα τους παρέσυρε και τους δύο στη θάλασσα, με αποτέλεσμα το πτώμα του να μην βρεθεί ποτέ. Ο Alfred Vanderbilt έκλεισε μια ζωή προνομίων και σκανδάλων, πεθαίνοντας σαν ήρωας.
Γεννημένος στις 20 Οκτωβρίου του 1877 στη Νέα Υόρκη, ήταν ο τρίτος γιος του Cornelius Vanderbilt II και της Alice Claypoole Gwynne, αλλά και μέλος μιας από τις πλουσιότερες δυναστείας που υπήρξαν ποτέ στην αμερικανική ιστορία, με συμφέροντα στη ναυτιλία, τους σιδηροδρόμους και την ενέργεια.
Μεγαλωμένος ανάμεσα σε επαύλεις του Νιούπορτ και πολυτελείς κατοικίες του Μανχάταν, ο Vanderbilt διατηρούσε ένα πολυτελές lifestyle που λόγω του πλούτου και της κοινωνικής του θέσης περιλάμβανε πολύ συχνά ταξίδια προς την Ευρώπη.
Άλλωστε, τα μεγάλα υπερωκεάνια της εποχής, πλωτά παλάτια που συνδύαζαν τη λάμψη και την κομψότητα με την ταχύτητα, αποτελούσαν σύμβολο της κοινωνικής του τάξης.
Και ο Vanderbilt είχε ταξιδέψει τόσες πολλές φορές με πλοία όπως το Mauretania, το Olympic και το Lusitania, ώστε τόσο οι άλλοι επιβάτες αλλά και το προσωπικό τον αναγνώριζαν.
Λέγεται, μάλιστα, ότι είχε αγοράσει εισιτήριο και για το παρθενικό ταξίδι του Τιτανικού από το Σαουθάμπτον στη Νέα Υόρκη, αλλά ακύρωσε την τελευταία στιγμή τα σχέδιά του, γιατί ένα κακό προαίσθημα είχε κάνει τη μητέρα του να ανησυχεί.
Κατά ειρωνικό τρόπο, έμελλε να χάσει τη ζωή του σε ένα άλλο ναυάγιο.
Πώς χτυπήθηκε το Lusitania
Το μήκους 240 μέτρων Lusitania ναυπηγήθηκε το 1906 και με βάρος 31.550 τόνων κέρδισε τον τίτλο του μεγαλύτερου πλοίου στον κόσμο. Ήταν το καμάρι της βρετανικής εταιρείας Cunard Line, η οποία το χρησιμοποιούσε στα επικερδή υπερατλαντικά δρομολόγιά της.
Το Lusitania είχε ξεκινήσει το παρθενικό του ταξίδι από το Λίβερπουλ προς τη Νέα Υόρκη στις 7 Σεπτεμβρίου του 1907 και στις 7 Μαΐου 1915 έπλεε προς την Αγγλία, μεταφέροντας 1.959 επιβάτες και πλήρωμα.
Όμως ήταν η εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η Γερμανία, με έναν τρομερό στόλο υποβρυχίων προσπαθούσε να σταματήσει τις ζωτικές προμήθειες που έφταναν στο Ηνωμένο Βασίλειο από την άλλη πλευρά του Ατλαντικό. Παρότι είχε κηρύξει τις θάλασσες γύρω από το Ηνωμένο Βασίλειο ως εμπόλεμη ζώνη και είχε προειδοποιήσει ότι τα συμμαχικά πλοία στην περιοχή θα βυθίζονταν χωρίς προειδοποίηση, κανείς δεν πίστευε ότι ένα μη στρατιωτικό και υπερπολυτελές επιβατικό πλοίο σαν το Lusitania θα κινδύνευε. Άλλωστε, οι καμπίνες του ήταν γεμάτες με ουδέτερους Αμερικανούς.
Ωστόσο, οι Γερμανοί είχαν άλλη άποψη. Μάλιστα, η πρεσβεία τους στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε δημοσιεύσει προειδοποίηση σε 50 αμερικανικές εφημερίδες, εξηγώντας τους κινδύνους του ταξιδιού προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Η καταχώρηση έγραφε:
Προσοχή!
Υπενθυμίζεται στους ταξιδιώτες που σκοπεύουν να ξεκινήσουν το ταξίδι στον Ατλαντικό ότι υπάρχει κατάσταση πολέμου μεταξύ της Γερμανίας και των συμμάχων της και της Μεγάλης Βρετανίας και των δικών της συμμάχων· ότι η ζώνη πολέμου περιλαμβάνει τα ύδατα στα ανοικτά των Βρετανικών Νησιών· ότι, σύμφωνα με επίσημη ειδοποίηση που έδωσε η Αυτοκρατορική Γερμανική Κυβέρνηση, τα πλοία που φέρουν τη σημαία της Μεγάλης Βρετανίας ή οποιουδήποτε από τους συμμάχους της υπόκεινται σε καταστροφή σε αυτά τα ύδατα και ότι οι ταξιδιώτες που πλέουν στην εμπόλεμη ζώνη με πλοία της Μεγάλης Βρετανίας ή των συμμάχων της το κάνουν με δική τους ευθύνη.
Οι δημοσιογράφοι που συγκεντρώθηκαν στην προκυμαία για τον απόπλου του Lusitania διαπίστωσαν ότι το πλοίο ήταν γεμάτο με επιβάτες. Προφανώς, όλοι τους πίστευαν ότι η Γερμανία δεν θα χτυπούσε ένα πλοίο γεμάτο με πλούσιους και διάσημους ανθρώπους.
Άλλωστε, η Cunard δήλωνε ότι το Lusitania ήταν το «ταχύτερο και μεγαλύτερο ατμόπλοιο που πλέει αυτή τη στιγμή στον Ατλαντικό». Έτσι, στην εξαιρετικά απίθανη περίπτωση μιας απειλής, θα μπορούσε να πλεύσει γρηγορότερα οποιοδήποτε γερμανικό πλοίο και να αποφύγει τον κίνδυνο, πίστευε.
Σε κάθε περίπτωση, ο καπετάνιος του Lusitania είχε λάβει συμβουλές από το Βρετανικό Ναυαρχείο για το πώς να αποφύγει να μετατρέψει το πλοίο του σε εύκολο στόχο. Τον παρότρυναν να αλλάζει πορεία κάθε λίγα λεπτά σε ακανόνιστα χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε με αυτή την τακτική αποφυγής του ζιγκ-ζαγκ, οι προσπάθειες των υποβρυχίων να προβλέψουν την πορεία του Lusitania για να το χτυπήσουν, να αποβούν άκαρπες.
Όμως, ο καπετάνιος αγνόησε τις συμβουλές αυτές και στις 7 Μαΐου, καθώς το πλοίο έπλεε κοντά στο Kinsale της Ιρλανδίας, μια γερμανική τορπίλη το χτύπησε στη δεξιά πλευρά. Ακολούθησε μια δεύτερη έκρηξη, που πιθανότατα προκλήθηκε από τη ζημιά στις ατμομηχανές του πλοίου.
Δεκαοκτώ λεπτά αργότερα, το Lusitania είχε εξαφανιστεί κάτω από τα κύματα και 1.198 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 128 Αμερικανοί πολίτες, πνίγηκαν. Από τους 1.959 επιβάτες και πλήρωμα, μόνο 761 επέζησαν.
Σε αυτά τα 18 λεπτά, ο Alfred Vanderbilt είχε επιδείξει εξαιρετικό θάρρος και αυταπάρνηση. Παρότι δεν μπορούσε να κολυμπήσει, δεν έκανε καμία προσπάθεια να σπρώξει μέσα στο πλήθος για να μπει σε μια σωσίβια λέμβο.
Αντ’ αυτού, μαζί με τον βοηθό που τον συνόδευε, βοήθησαν ήρεμα αρκετές γυναίκες και παιδιά να σωθούν. Ένα ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε στους New York Times τέσσερις ημέρες αργότερα ανέφερε πώς μια γυναίκα επιβάτης άκουσε τον μεγιστάνα να λέει στον βοηθό του: «Βρες όσα παιδάκια μπορείς». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο άντρας έτρεξε να μαζέψει τα παιδιά και καθώς τα έφερνε στον Vanderbilt, «ο εκατομμυριούχος έτρεχε στις βάρκες με δύο μικρά στην αγκαλιά του κάθε φορά».
«Όταν δεν μπορούσε να βρει άλλα παιδιά, πήγε να βοηθήσει τις γυναίκες και οδήγησε όσες περισσότερες μπορούσε με ασφάλεια στις βάρκες. Συνέχισε τις προσπάθειές του μέχρι το τέλος».
