Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 και στα 67 έτη τουλάχιστον έως το 2027 (και κατ’ επέκταση έως το 2029), παρά την έντονη πίεση που δέχονται τα ασφαλιστικά συστήματα στην υπόλοιπη Ευρώπη λόγω της δημογραφικής γήρανσης.
Η χώρα μας θεωρείται προσωρινά «θωρακισμένη» επειδή εφάρμοσε απότομες και μεγάλες αυξήσεις στα χρόνια των μνημονίων. Έτσι, έχει ήδη από τα υψηλότερα γενικά όρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η συζήτηση για το τι θα συμβεί μετά το 2030 παραμένει ανοιχτή.
Γιατί η Ελλάδα «αντέχει» στην παρούσα φάση
Η ελληνική κυβέρνηση και το Υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζουν ότι δεν εξετάζεται άμεση αύξηση των ορίων για τους εξής βασικούς λόγους:
- Υψηλά όρια ήδη: Τα γενικά όρια έχουν «κλειδώσει» στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης (4.500 ένσημα) και στα 62 έτη αλλά αποκλειστικά με 40 χρόνια εισφορών (12.000 ένσημα).
- Μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα: Οι ευρωπαϊκές αναλογιστικές μελέτες (όπως το Ageing Report της Ε.Ε.) δείχνουν ότι το ελληνικό σύστημα είναι βιώσιμο για τα επόμενα χρόνια χάρη στις παλαιότερες μεταρρυθμίσεις.
- Εργασία και έσοδα: Η αύξηση της απασχόλησης και το νέο πλαίσιο που επιτρέπει σε συνταξιούχους να εργάζονται νόμιμα χωρίς περικοπή της σύνταξης έφεραν επιπλέον έσοδα στα ταμεία.
Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη
Η Δανία θεσμοθετεί τη σταδιακή αύξηση στα 70 έτη και η Γερμανία στα 67,5 – Στη χώρα μας τα μέτρα που ελήφθησαν κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης διατηρούν για τα επόμενα χρόνια τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος
Σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις του ΟΟΣΑ (Pensions at a Glance), η γήρανση του πληθυσμού αναγκάζει τη μία χώρα μετά την άλλη να αυξήσει τα όρια ηλικίας.
- Η τάση: Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2060, ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ε.Ε. αναμένεται να ανέβει στα 66,9 έτη για τους άνδρες και στα 66,6 έτη για τις γυναίκες.
- Οι αλλαγές: Πολλά κράτη μετακινούν το όριο προς τα 67, τα 68 ή ακόμα και τα 70 έτη για τις νεότερες γενιές.
Το «καμπανάκι» για το μέλλον και το προσδόκιμο ζωής
Αν και βραχυπρόθεσμα δεν αλλάζει κάτι, η Ελλάδα έχει ψηφίσει νόμο που συνδέει αυτόματα τα όρια συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής (εξετάζεται ανά τριετία).
- Η επόμενη εξέταση: Προς το τέλος του 2026 ή τις αρχές του 2027, οι αρχές θα μελετήσουν την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών για την περίοδο 2016-2025.
- Το σενάριο για το 2030: Αν διαπιστωθεί σημαντική αύξηση στο προσδόκιμο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι αλλαγές θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2030. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το όριο των 67 ετών θα μπορούσε να μετακινηθεί προς τα 68,5 έτη. [1]
- Η δημογραφική πίεση: Η αναλογία συνταξιούχων προς εργαζομένους στην Ελλάδα χειροτερεύει. Από 1 προς 1,66 που είναι σήμερα, εκτιμάται ότι σε 15 χρόνια θα πέσει στο 1 προς 1,25, αυξάνοντας την πίεση στο σύστημα
