Η ιστορία των Ελλήνων στο San Andrés του Περού, είναι από τις πιο γοητευτικές της ομογένειας. Όλα ξεκίνησαν γύρω στο 1860, όταν επτά Έλληνες ναυτικοί αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τα πλοία τους και να μείνουν μόνιμα σε αυτό το μικρό ψαροχώρι του Περού.
Πώς βρέθηκαν εκεί;
- Η Φυγή: Οι ναυτικοί αυτοί (κυρίως από τα νησιά του Αιγαίου και τα Επτάνησα) εργάζονταν σε εμπορικά πλοία που μετέφεραν γκουανό (λίπασμα από περιττώματα πουλιών), που τότε ήταν ο «χρυσός» του Περού. Λόγω των σκληρών συνθηκών στα πλοία, πολλοί επέλεγαν να «αυτομολήσουν» όταν έφταναν σε λιμάνια.
- Οι Πρώτοι Οικιστές: Τα επώνυμα των επτά αυτών ανδρών ήταν Κομνηνός, Γκίκας, Παπαφάβας, Φαλκόνης, Κωνσταντίνου, Μιχαηλίδης και Χριστοδούλου.
- Η Ενσωμάτωση: Καθώς δεν υπήρχαν Ελληνίδες στην περιοχή, παντρεύτηκαν Περουβιανές. Παρόλο που οι απόγονοί τους έγιναν σταδιακά «Περουβιανοί», κράτησαν με περηφάνια τα ελληνικά τους ονόματα.
Το Θαύμα της Σημαίας (1880)
Το San Andrés έμεινε στην ιστορία κατά τον Πόλεμο του Ειρηνικού (μεταξύ Χιλής και Περού):
- Όταν ο στρατός της Χιλής προέλαυνε καταστρέφοντας τα πάντα, οι Έλληνες του χωριού αποφάσισαν να υψώσουν την Ελληνική Σημαία έξω από το σπίτι του Γκίκα.
- Όταν έφτασαν οι Χιλιανοί στρατιώτες, ο επικεφαλής τους (που λέγεται ότι είχε σπουδάσει κλασική παιδεία) σεβάστηκε την ουδετερότητα της Ελλάδας και το σύμβολο της «κοιτίδας του πολιτισμού».
- Διέταξε τους στρατιώτες του να μην πειράξουν το σπίτι ούτε το χωριό, σώζοντας έτσι εκατοντάδες κατοίκους που είχαν βρει καταφύγιο εκεί.
Σήμερα, αν επισκεφθείς το San Andrés, θα δεις την Πλατεία Ελλάδας (Plaza Grecia), προτομές Ελλήνων και παιδιά με περουβιανά χαρακτηριστικά αλλά ελληνικά επώνυμα να γιορτάζουν την 25η Μαρτίου.
