14 Απριλίου 1958
Το ρωσικό διαστημικό σκάφος Sputnik 2 επιστρέφει στην ατμόσφαιρα της Γης, έχοντας περάσει 162 ημέρες σε τροχιά, στη διάρκεια των οποίων συμπλήρωσε 2.570 περιστροφές γύρω από τον πλανήτη μας.
Το Sputnik 2 είχε εκτοξευτεί από τη Σοβιετική Ένωση στις 3 Νοεμβρίου του 1957 και γράφτηκε στην ιστορία, καθώς μετέφερε το πρώτο ζωντανό πλάσμα στο διάστημα, την σκυλίτσα Laika. Ωστόσο, το σκάφος δεν ήταν σχεδιασμένο για να επιστρέψει στη Γη με ασφάλεια, καθώς διαλύθηκε κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα. Έτσι και αλλιώς, η Laika είχε πεθάνει από τις πρώτες κιόλας ώρες της αποστολής της.
Με την καταστροφή του Sputnik 2 γράφτηκε ο τραγικός επίλογος στην ιστορία της σκυλίτσας που βρέθηκε σε έναν πύραυλο, 3.000 χιλιόμετρα πάνω από τους δρόμους της Μόσχας, όπου κάποτε κυκλοφορούσε αδέσποτη.
Οι Σοβιετικοί σχεδίασαν την αποστολή του Sputnik 2 με βιασύνη, όταν ο πρωθυπουργός Nikita Khrushchev ζήτησε μια πτήση που να συμπέσει με την 7η Νοεμβρίου 1957, την 40ή επέτειο της Επανάστασης των Μπολσεβίκων στη Ρωσία. Χρησιμοποιώντας όσα είχαν μάθει από το μη επανδρωμένο Sputnik 1 και δουλεύοντας συχνά χωρίς σχέδια, οι ομάδες κατασκεύασαν στα γρήγορα έναν πύραυλο που περιελάμβανε έναν θάλαμο υπό πίεση, για να μπορέσει να μεταφέρει έναν ιπτάμενο σκύλο.
Το Sputnik 1 είχε γράψει ιστορία, όταν έγινε το πρώτο αντικείμενο φτιαγμένο από άνθρωπο που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη στις 4 Οκτωβρίου 1957.
Όμως το Sputnik 2 ήταν έξι φορές πιο βαρύ, και οι μηχανικοί του πίστευαν ότι μπορούσε να διατηρηθεί εντός των απαιτούμενων ορίων μόνο εάν τάιζαν τον επιβάτη του μόνο μία φορά, γράφει το Smithsonian Magazine.
Οι Σοβιετικοί επιστήμονες υπολόγιζαν ότι η Laika θα πέθαινε από στέρηση οξυγόνου μετά από επτά ημέρες στο διάστημα, βιώνοντας έναν ανώδυνο θάνατο μέσα σε 15 δευτερόλεπτα.
Όταν ξεκίνησε η στρατολόγηση σκύλων, επιλέχθηκε ένα κοπάδι αδέσποτων θηλυκών, επειδή τα θηλυκά σκυλιά είναι μικρότερα και θεωρήθηκαν πιο υπάκουα.
Οι πρώτες δοκιμές κατέληξαν σε εκείνα που ήταν πιο υπάκουα και παθητικά. Και τελικά, οι σκύλοι που επιλέχθηκαν προχώρησαν στην τελική φάση, στο πλαίσιο της οποίας ζούσαν σε μικροσκοπικές κάψουλες υπό πίεση για μέρες, και μετά για εβδομάδες κάθε φορά. Οι γιατροί έλεγξαν τις αντιδράσεις τους στις αλλαγές της πίεσης του αέρα και στους δυνατούς θορύβους που θα συνόδευαν την εκτόξευση.
Τελικά, η ομάδα επέλεξε την ήρεμη Kudryavka (Μικρή Σγουρομάλλα) για να γίνει ο πρώτος σκύλος κοσμοναύτης και την Albina (Λευκή) ως αναπληρωματική. Όταν παρουσιάστηκε στο κοινό μέσω ραδιοφώνου, η Kudryavka γάβγιζε και έτσι πήρε το όνομα Laika (που σημαίνει αυτή που γαβγίζει, στα ρωσικά).
Φήμες έλεγαν ότι η Albina είχε ξεπεράσει σε επιδόσεις τη Laika, αλλά επειδή είχε γεννήσει πρόσφατα κουτάβια και προφανώς είχε κερδίσει την αγάπη των κηδεμόνων της, δεν μπήκε τελικά στη μοιραία πτήση.
Οι γιατροί πραγματοποίησαν χειρουργική επέμβαση και στα δύο σκυλιά, ενσωματώνοντας ιατρικές συσκευές στο σώμα τους για να παρακολουθούν τους καρδιακούς παλμούς, τον ρυθμό αναπνοής, την αρτηριακή πίεση και τη σωματική κίνηση.
Οι Σοβιετικοί γιατροί μπορεί να επέλεξαν τη Laika για να πεθάνει, αλλά δεν ήταν εντελώς άκαρδοι. Ένας από τους φύλακες της, ο Vladimir Yazdovsky, πήρε την 3χρονη σκυλίτσα στο σπίτι του λίγο πριν την πτήση, επειδή «ήθελα να κάνω κάτι καλό για τον σκύλο», όπως θα θυμόταν αργότερα.
Τρεις ημέρες πριν από την εκτόξευση, η Laika μπήκε στον περιορισμένο χώρο ταξιδιού της, που άφηνε μόνο λίγα εκατοστά για να κινηθεί. Καθαρισμένη, οπλισμένη με αισθητήρες και εξοπλισμένη με μια συσκευή απολύμανσης, φορούσε μια διαστημική στολή με ενσωματωμένα μεταλλικά δεσμά. Στις 3 Νοεμβρίου στις 5:30 π.μ., ο πύραυλος εκτοξεύτηκε με δυνάμεις G που έφτασαν πέντε φορές τα κανονικά επίπεδα βαρύτητας.
Οι θόρυβοι και οι πιέσεις της πτήσης τρομοκράτησαν τη Laika: Ο καρδιακός παλμός της εκτοξεύτηκε τρεις φορές πάνω από τον κανονικό ρυθμό και ο ρυθμός της αναπνοής της τετραπλασιάστηκε.
Η σκυλίτσα έφτασε σε τροχιά ζωντανή, κάνοντας τον κύκλο της Γης σε περίπου 103 λεπτά. Δυστυχώς, η απώλεια της θερμικής ασπίδας έκανε τη θερμοκρασία στην κάψουλα να αυξηθεί απροσδόκητα, καθιστώντας την επιβίωση της Laika αδύνατη. Πέθανε «λίγο μετά την εκτόξευση», αποκάλυψε ο Ρώσος γιατρός και εκπαιδευτής διαστημικών σκύλων Oleg Gazenko, το 1993. Με τον επιβάτη του νεκρό, το Sputnik 2 παρέμεινε σε τροχιά για πέντε μήνες.
Κατά τη διάρκεια της πτήσης αλλά και μετά, η Σοβιετική Ένωση συντήρησε τον μύθο ότι η Laika επέζησε για αρκετές ημέρες. Όμως, σοβιετικές επικοινωνίες μετά από εννέα ημέρες έκαναν σαφές ότι ο σκύλος κοσμοναύτης είχε πεθάνει.
Παρότι η ευαισθησία για τα δικαιώματα των ζώων δεν είχε φτάσει στα σημερινά επίπεδα, ορισμένοι διαμαρτυρήθηκαν για την απόφαση να αφήσουν τη Laika να πεθάνει, καθώς η Σοβιετική Ένωση δεν διέθετε την τεχνολογία για να την φέρει πίσω στη Γη με ασφάλεια.
Δυστυχώς για τη Laika, ακόμα κι αν όλα είχαν λειτουργήσει τέλεια, και εάν είχε άφθονη τροφή, νερό και οξυγόνο, θα είχε πεθάνει όταν το διαστημόπλοιο επανεισήλθε στην ατμόσφαιρα. Κατά ειρωνικό τρόπο, μια πτήση που οδήγησε την Laika σε βέβαιο θάνατο, απέδειξε ότι είναι δυνατόν να ζήσει κάποιος στο διάστημα.
Λίγο μετά την πτήση, το σοβιετικό νομισματοκοπείο δημιούργησε μια καρφίτσα από σμάλτο για να τιμήσει τον «Πρώτο Επιβάτη στο Διάστημα». Σοβιετικοί σύμμαχοι, όπως η Ρουμανία, η Αλβανία, η Πολωνία και η Βόρεια Κορέα, εξέδωσαν γραμματόσημα προς τιμήν της Laika μεταξύ του 1957 και του 1987.
