Η 2χρονη Hannah Warren, που γεννήθηκε χωρίς τραχεία, γίνεται ο νεότερος ασθενής που λαμβάνει όργανο βιοτεχνολογικά επεξεργασμένο με βλαστοκύτταρα. Πριν περάσουν τρεις μήνες θα είναι νεκρή από επιπλοκές, όμως ο χειρούργος-σταρ Paolo Macchiarini δηλώνει ότι θα συνεχίσει να εφαρμόζει την πρωτοποριακή τεχνική του σε ασθενείς από όλο τον κόσμο. Την εποχή εκείνη, ο Macchiarini ήταν γνωστός σαν ένας πρωτοπόρος της επιστήμης, ένας θαυματουργός γιατρός. Σήμερα, αποκαλείται Dr Death και βρίσκεται σε κάποια ισπανική φυλακή. Η ιστορία και τα εγκλήματά του αποτέλεσαν το αντικείμενο της σειράς του Netflix «Bad Surgeon: Love Under the Knife».
Ο Macchiarini έγινε γνωστός το 2008, όταν δημιούργησε μια νέα τραχεία για την Claudia Castillo, μια νεαρή γυναίκα από τη Βαρκελώνη. Το έκανε αυτό αφαιρώντας χημικά τα κύτταρα μιας τραχείας που ελήφθη από νεκρό δωρητή οργάνων και βάζοντας στη θέση τους βλαστοκύτταρα που ελήφθησαν από τον μυελό των οστών της ίδιας της Castillo.
Αυτή ήταν η πρώτη μεγάλη επιτυχία του Macchiarini. Τα δημοσιεύματα της εποχής μιλούσαν για μια ιατρική επανάσταση.
Ντυμένος με λευκή εργαστηριακή ρόμπα ή με χειρουργική στολή, ο Macchiarini επιστράτευσε τη γοητεία του για να ξεγελάσει σχεδόν τους πάντες.
Η καριέρα του εκτοξεύτηκε στα ύψη. Το 2011, εργαζόταν στη Σουηδία σε ένα από τα πιο έγκριτα ιατρικά πανεπιστήμια στον κόσμο, το Ινστιτούτο Καρολίνσκα, του οποίου οι καθηγητές επιλέγουν κάθε χρόνο τον νικητή του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής. Εκεί επανεφηύρε την τεχνική του. Αντί να αφαιρεί τα κύτταρα από τις τραχείες δωρητών, ο Macchiarini έφτιαξε πλαστικά αντίγραφα του οργάνου.
Πλέον, οι ασθενείς δεν θα χρειαζόταν να περιμένουν για μήνες ή και χρόνια για μόσχευμα από δωρητές οργάνων και δεν θα αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο της απόρριψής του από τον οργανισμό τους. Οι πλαστικές τραχείες –και πιθανώς άλλα όργανα- μπορούσαν να κατασκευαστούν γρήγορα, με ασφάλεια και στα μέτρα του κάθε ασθενή.
Ουσιαστικά, ο Macchiarini μετέτρεπε το όνειρο της αναγεννητικής ιατρικής σε πραγματικότητα, γράφει για αυτόν ο Guardian. Έτσι το έθεσε η Meredith Vieira του NBC στο ντοκιμαντέρ της για τον γιατρό, με τίτλο «Ένα Άλμα Πίστης»: «Φανταστείτε έναν κόσμο όπου οποιοδήποτε τραυματισμένο ή άρρωστο όργανο ή μέρος του σώματός σας απλώς αντικαθίσταται από ένα νέο τεχνητό, κυριολεκτικά κατασκευασμένο στο εργαστήριο, μόνο για εσάς».
Όμως τα επόμενα χρόνια αποκαλύφθηκε η αλήθεια. Ο Macchiarini έχει τοποθετήσει τις «αναγεννητικές» τραχείες του σε τουλάχιστον 9 ασθενείς παγκοσμίως. Όλοι πέθαναν.
Ο Macchiarini ζούσε μια ζωή μέσα στο ψέμα. Αυτά τα ψέματα έπεισαν ακόμα και την Benita Alexander, τη βραβευμένη παραγωγό του NBC News που γύρισε το ντοκιμαντέρ για τον γιατρό.
Για χάρη του, η Alexander παραβίασε έναν από τους βασικούς κανόνες της δημοσιογραφίας: Μην ερωτευτείς το θέμα της ιστορίας σου.
Μέχρι να βγει στον αέρα το ντοκιμαντέρ, το ζευγάρι σχεδίαζε ήδη τον γάμο του. Θα ήταν ένα λαμπερό γεγονός. Ο Macchiarini έλεγε στην μνηστή του ότι είχε καλέσει όλους τους διάσημους φίλους του: Τα ζεύγη Obama και Clinton, τον Vladimir Putin, τον Nicholas Sarkozy και άλλους ηγέτες από όλο τον κόσμο. Ο Andrea Bocceli θα τραγουδούσε και ο Πάπας Φραγκίσκος θα τελούσε τον γάμο.
Όμως όσο πλησίαζε η μεγάλη μέρα, η Alexander έβλεπε αυτά τα σχέδια να καταρρέουν και τελικά συνειδητοποίησε ότι ο αγαπημένος της, της είχε πει ψέματα σχεδόν για τα πάντα: Ο πάπας, οι ηγέτες, ο διάσημος τενόρος – όλα ήταν φαντασιώσεις.
Και το κυριότερο: Ο Macchiarini ήταν ήδη παντρεμένος, επί σχεδόν 30 χρόνια.
«Ο Macchiarini είναι η ακραία μορφή απατεώνα. Είναι ξεκάθαρα έξυπνος και έχει επιτεύγματα, αλλά δεν μπορεί να συγκρατήσει τον εαυτό του. Υπάρχει ένα κενό στην προσωπικότητά του, το οποίο φαίνεται ότι θέλει να γεμίσει εξαπατώντας όλο και περισσότερους ανθρώπους», είπε για αυτόν, μιλώντας στο Vanity Fair, ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Ronald Schouten.
Όπως αποκαλύφθηκε στην τριών επεισοδίων εκπομπή της σουηδικής τηλεόρασης με τίτλο «Experimenten» (Τα Πειράματα), οι τεχνητές τραχείες του Macchiarini δεν ήταν τα θαύματα που έσωζαν ζωές. Αντίθετα, έκαναν στους ασθενείς περισσότερο κακό παρά καλό. Κάτι που ο Macchiarini είχε αποκρύψει ή υποβαθμίσει για χρόνια στα επιστημονικά του άρθρα, τα δελτία τύπου και τις συνεντεύξεις του.
Η πτώση του Macchiarini ήταν ραγδαία. Το 2013 έληξε το συμβόλαιό του με το Ινστιτούτο Καρολίνσκα και από το 2019 και μετά βρέθηκε αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη, κατηγορούμενος άλλοτε για παραποίηση εγγράφων και άλλοτε για επιθέσεις κατά των ασθενών του, αφού οι εισαγγελείς έκριναν ότι οι εγχειρήσεις του δεν ήταν στην πραγματικότητα παρά παράνομα πειράματα πάνω σε ανθρώπους.
Αφότου σουηδικό δικαστήριο του επέβαλε ποινή φυλάκισης 2,5 ετών για επίθεση σε βάρος τριών ασθενών του που έλαβαν τις πλαστικές τραχείες από το 2011 έως το 2014, ισπανική εφημερίδα έγραψε ότι μπήκε σε φυλακή της Καταλονίας τον Σεπτέμβριο του 2024.
«Η ευημερία των ασθενών ήταν πάντα η κύρια ανησυχία μου. Παρόλο που μπορεί να υπάρχουν επικρίσεις για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τις διοικητικές διαδικασίες, και αυτές μπορεί να είχαν τραγικές συνέπειες που εκ των υστέρων είναι βαθιά λυπηρές, όλοι όσοι συμμετείχαν στην κλινική φροντίδα αυτών των ασθενών ένιωθαν ότι έκαναν το καλύτερο δυνατό για αυτά τα άτομα. Αυτό δεν πρέπει ποτέ να παραβλέπεται», έγραψε ο ίδιος ο Macchiarini σε email του προς το BBC.
