Στο επίκεντρο της πρώτης ημέρας του 29ου Forum Ανάπτυξης βρέθηκε η έρευνα και η καινοτομία, μέσα από εκδήλωση του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας – Ινστιτούτου Επιστημών Χημικής Μηχανικής (ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ), με θέμα «Έρευνα και Καινοτομία του ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας».
Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θεόφιλος Ιωαννίδης παρουσίασε τα οκτώ έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο του προγράμματος RIS3, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ ως ερευνητικού συνεργάτη των επιχειρήσεων της Δυτικής Ελλάδας στην ανάπτυξη και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Νίκος Θωμόπουλος, προϊστάμενος της Μονάδας Α΄ Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Έργων και Δράσεων του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα» της Περιφέρειας.
Τεχνολογία στην αγροτική παραγωγή
Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν ερευνητικές εφαρμογές που συνδέουν την επιστημονική γνώση με την παραγωγή, την ενέργεια, την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ο διευθυντής Ερευνών του ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ Γεώργιος Βογιατζής παρουσίασε το έργο «Προηγμένη τεχνολογία θερμοκηπίου για βέλτιστη καλλιέργεια τομάτας», το οποίο αφορά την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών λύσεων για τη βελτίωση της θερμοκηπιακής παραγωγής. Η εφαρμογή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Ελλάδα, όπου η καλλιέργεια τομάτας σε θερμοκήπια αποτελεί σημαντική παραγωγική και οικονομική δραστηριότητα.
Στη σύνδεση της αγροτικής παραγωγής με την ενεργειακή αξιοποίηση αναφέρθηκε ο Αναστάσιος Μανίκας, επιστημονικός συνεργάτης του ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ και επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Παρουσίασε το έργο «Φασματικά τροποποιημένες και ημιδιαφανείς φωτοβολταϊκές διατάξεις περοβσκίτη για την ενσωμάτωσή τους σε σύγχρονες γεωργικές πρακτικές», που εξετάζει την ενσωμάτωση φωτοβολταϊκών συστημάτων στα θερμοκήπια. Στόχος είναι η συνδυασμένη παραγωγή αγροτικών προϊόντων και ενέργειας, με περιορισμένη κατανάλωση φυσικών πόρων.
Τεχνητή νοημοσύνη και νέες εφαρμογές
Μια διαφορετική εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Econais Δημήτριος Λεονάρδος, με το έργο «Ανάπτυξη Καινοτόμου Συστήματος Αυτοματοποιημένης Ανάγνωσης Rapid Tests με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης». Πρόκειται για μια μικρή φορητή συσκευή, περίπου στο μέγεθος κινητού τηλεφώνου, η οποία θα μπορεί να αναλύει διαφορετικούς τύπους rapid tests. Οι εφαρμογές της δεν περιορίζονται στον τομέα της υγείας, αλλά επεκτείνονται στα τρόφιμα και το περιβάλλον, ενώ επιδίωξη είναι το κόστος της να μην υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
Χρώματα που συμβάλλουν στη μείωση της ρύπανσης
Στην αξιοποίηση νέων υλικών για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης εστίασε ο Νικόλαος Κουτσούκος, χημικός μηχανικός της πατρινής οικογενειακής επιχείρησης ZEUS PAINTS. Παρουσίασε το έργο «Φωτοκαταλυτική αποδόμηση ρύπων με χρήση χρωμάτων ενισχυμένων με μεταλλοργανικά πλέγματα», που αφορά την ανάπτυξη ειδικών χρωμάτων για εξωτερικές επιφάνειες. Τα υλικά που ενσωματώνονται στη σύνθεσή τους θα δεσμεύουν ρύπους, οι οποίοι στη συνέχεια θα διασπώνται μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας. Όπως επισημάνθηκε, η ανάπτυξη του προϊόντος αποτελεί και μια προσπάθεια της εταιρείας να δημιουργήσει μια νέα αγορά, διαφοροποιώντας τη θέση της απέναντι στον ανταγωνισμό των μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κλάδου.
Καινοτόμες τεχνολογίες παραγωγής υδρογόνου
Στις τεχνολογίες παραγωγής πράσινου υδρογόνου αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Metacon SA και CTO του Metacon Group Θωμάς Χαλκίδης, παρουσιάζοντας το έργο «Προώθηση Πράσινου Υδρογόνου: Πρωτοποριακές Λύσεις για την Ηλεκτρόλυση Νερού με την τεχνολογία Μεμβράνης Ανταλλαγής Ανιόντων (AMEL)». Το έργο εστιάζει στην παραγωγή υδρογόνου μέσω ηλεκτρόλυσης του νερού, αξιοποιώντας την τεχνολογία μεμβράνης ανταλλαγής ανιόντων.
Στο ίδιο πεδίο κινήθηκε και η παρουσίαση του Χαράλαμπου Νεοφυτίδη, ο οποίος ανέπτυξε το έργο «Παραγωγή υδρογόνου και άνθρακα από μεθάνιο χωρίς εκπομπές CO2 συνδυάζοντας τις τεχνολογίες θερμοκατάλυσης και πλάσματος». Η ερευνητική προσέγγιση αποσκοπεί στην παραγωγή υδρογόνου και στερεού άνθρακα μέσω συνδυασμού θερμοκατάλυσης και τεχνολογίας πλάσματος, χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά τη συγκεκριμένη διεργασία.
Παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα με τεχνητή νοημοσύνη
Τέλος, ο Γιώργος Φούσκας, ειδικός λειτουργικός επιστήμονας του ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, παρουσίασε το έργο «Advancing Air Quality Intelligence: Integrating Monitoring, Modelling, AI and Decision Support», που αφορά την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της ποιότητας του αέρα.
Το έργο περιλαμβάνει δύο υποέργα, με αντικείμενο την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης τόσο σε εξωτερικούς χώρους όσο και σε εσωτερικούς, με έμφαση στα σχολεία. Παράλληλα, προβλέπεται η αξιολόγηση προηγμένων συστημάτων για τον εντοπισμό των πηγών ρύπανσης σε κάθε γειτονιά της Πάτρας, σε πραγματικό χρόνο.
