Στο εδώλιο του κατηγορουμένου, αντιμετωπίζοντας ακόμα και ποινές φυλάκισης κινδυνεύουν να βρεθούν επαγγελματίες, όπως τραπεζίτες, ιδιοκτήτες ανταλλακτηρίων συναλλάγματος ή κρυπτονομισμάτων, δικηγόροι και λογιστές, οι οποίοι στο πλαίσιο συναλλαγών, όπως αυτές για τη χορήγηση golden visa σε πελάτες από το εξωτερικό, κάνουν τα στραβά μάτια και δεν ενημερώνουν τις αρμόδιες Αρχές, εάν έχουν, έστω και υπόνοιες ότι τα – συνήθως – μεγάλα ποσά που διακινούνται είναι προϊόν ξεπλύματος χρήματος.
Η αλλαγή αυτή δρομολογείται μαζί με μία σειρά από άλλες διατάξεις, με σκοπό μέσα στους πρώτους μήνες του 2027 να δημιουργηθεί ένα ισχυρότερο νομοθετικό πλαίσιο για την καταπολέμηση του ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος.
Ξεχωριστό κεφάλαιο στο νέο νομοθετικό πλαίσιο αποτελούν μία σειρά από μέτρα, ώστε να προσδιορίζονται άμεσα και να είναι γνωστοί οι πραγματικοί δικαιούχοι που κρύβονται πίσω από εταιρικά σχήματα – πολλές φορές βραχύβια – και να μπει ένας φραγμός στη δημιουργία τέτοιων «νομικών οχημάτων» με μπροστινούς ως «αχυρανθρώπους» πρόσωπα που εμφανίζονται δήθεν ως διαχειριστές.
«ΤΑ NEA Σαββατοκύριακο» αποκαλύπτουν σήμερα τις σημαντικές αλλαγές οι οποίες βρίσκονται προ των νομοθετικών πυλών, με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του «δείκτη» του εγκλήματος της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, που δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο.
Το σύνθετο αυτό εγχείρημα έχει αναλάβει Ομάδα Εργασίας αποτελούμενη από περίπου 30 φορείς, ενώ ο συντονισμός έχει ανατεθεί στην Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος, που τα τελευταία χρόνια έχει παρέμβει σε δεκάδες ποινικές υποθέσεις, έχει χαρτογραφήσει ύποπτες οδούς διακίνησης χρήματος και διαθέτει το know how για την αντιμετώπιση τέτοιων εγκληματικών παραβάσεων.
Δικλίδες ασφαλείας
«Γίνεται υπεράνθρωπη προσπάθεια, ώστε μέχρι το τέλος του 2026 να έχει παραδοθεί το σχέδιο νόμου και να προχωρήσει άμεσα η προβλεπόμενη διαδικασία», όπως λέει ο πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής για το Ξέπλυμα Χρήματος, επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Χαράλαμπος Βουρλιώτης.
«Με τις νέες δικλίδες ασφαλείας στόχος είναι ο νομοθέτης και μάλιστα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο να μην… τρέχει πίσω από τον εγκληματία που ξεπλένει ανενόχλητος τεράστια χρηματικά ποσά, αλλά αξιοποιώντας νέα σύγχρονα εργαλεία να μπορεί να προλαμβάνει τέτοια αδικήματα», όπως έλεγαν αρμόδιες πηγές που έχουν γνώση των επικείμενων αλλαγών. Το νέο νομοθετικό πλέγμα θα περιγράφεται μέσα σε 100 άρθρα, με στόχο από τους πρώτους μήνες του 2027 να έχουν αλλάξει τα πάντα και στην Ελλάδα αναφορικά με την καταπολέμηση «μαύρου» χρήματος.
Εξάλλου, οι πρόσφατες υποθέσεις, όπως αυτές για την αλυσίδα φούρνων Το Χωριάτικο, την Pizza Fan, τη ΜΚΟ Παιδική Χαρά, με τους κατηγορουμένους να ελέγχονται και για το αδίκημα που αφορά ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος, μαρτυρούν το μέγεθος του προβλήματος, που δεν είναι μόνο ελληνικό.
7 αλλαγές
Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» οι κυριότερες προτάσεις – αλλαγές από την Ομάδα Εργασίας, μεταξύ άλλων, είναι οι εξής:
1. Αναβαθμίζεται ο ρόλος της Αρχής για το Ξέπλυμα Χρήματος με τη συμμετοχή της και τη λήψη αποφάσεων σε ενωσιακό επίπεδο.
2. Ενοποιούνται οι κανόνες για την καταπολέμηση του «μαύρου» χρήματος σε όλη της ΕΕ, δημιουργώντας ένα νέο ευρύτερο κανονιστικό πλαίσιο.
3. Αυστηροποιείται το νομοθετικό πλαίσιο για τράπεζες, επενδυτικές εταιρείες, ασφαλιστικές εταιρείες, ανταλλακτήρια συναλλάγματος, ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων, δικηγόρους, λογιστές κ.ά. που ασχολούνται με υποθέσεις οι οποίες αφορούν χορήγηση golden visa. Με ποιον τρόπο γίνεται αυτό;
Σύμφωνα με πληροφορίες, όσοι από το πλέγμα αυτών των επαγγελματιών στη διάρκεια συναλλαγών έχουν υπόνοιες για την πιθανή τέλεση ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος, οφείλουν να ενημερώνουν άμεσα τις αρμόδιες Αρχές, άλλως κινδυνεύουν να βρεθούν οι ίδιοι ποινικά υπόλογοι αντιμετωπίζοντας ακόμα και ποινές φυλάκισης.
4. Προβλέπονται αυστηρότερες δικλίδες ασφαλείας για νομικά πρόσωπα και θεσμοθετούνται πρόσθετες απαιτήσεις, ώστε να προσδιορίζονται οι πραγματικοί δικαιούχοι σε διάφορες οντότητες για να αποφεύγεται η διαχείρισή τους από «αχυρανθρώπους», όπως γινόταν επί χρόνια στην υπόθεση το Χωριάτικο που αποκαλύφθηκε πρόσφατα.
5. Ο,τι έχει να κάνει με γενικές κυρώσεις που επιβάλλονται ανά την Ευρώπη διασυνδέονται με ξέπλυμα χρήματος.
6. Τίθενται αυστηρότερες προϋποθέσεις εκπαίδευσης για το προσωπικό που ασχολείται με το ξέπλυμα χρήματος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε τέσσερις αρχές: δεξιότητες, εμπιστευτικότητα, εντιμότητα και εχεμύθεια.
7. Διευρύνεται σταδιακά από το 2027 έως το 2028 ο κατάλογος των υπόχρεων σε δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης με παράγοντες από τον χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού. Η αρχή θα γίνει από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο και θα ακολουθήσουν άλλα αθλήματα όπως μπάσκετ και βόλεϊ. Μία νομοθετική ρύθμιση που αποκτά ιδιαίτερη αξία μετά τις τελευταίες συλλήψεις για την υπόθεση με τα αποκαλούμενα στημένα παιχνίδια στον χώρο του μπάσκετ.
Ευρωπαϊκή οδηγία
Αξίζει να σημειωθεί ότι το νομοθετικό πλαίσιο για το ξέπλυμα χρήματος στηρίζεται κατά βάση σε ευρωπαϊκές οδηγίες. Στην Ελλάδα ο τελευταίος νόμος για την καταπολέμηση του «μαύρου» χρήματος ισχύει από το 2018, οπότε και ενσωματώθηκε στην εσωτερική έννομη τάξη η ευρωπαϊκή οδηγία του 2015.
Συγκεκριμένα, πρόκειται για τον νόμο 4557/2018 για την «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και άλλες διατάξεις», στον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία 2015/849/EE.
Η Οδηγία αυτή, όμως, αντικαταστάθηκε από νεότερη, του 2024. Και έτσι τώρα η Ελλάδα καλείται με ορίζοντα τους πρώτους μήνες του 2027 να έχει ενσωματώσει την ευρωπαϊκή οδηγία στην εσωτερική έννομη τάξη. Πρόκειται για την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1640, που αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου, ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
