ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΥ

Ήταν πριν από αρκετά χρόνια, όταν φιλοξενήσαμε στην Πάτρα έναν γνωστό ιστορικό Τέχνης. Περπατώντας μαζί του στους δρόμους της αχαϊκής πρωτεύουσας, διαπιστώσαμε ότι έμεινε κατάπληκτος από τους αρχιτεκτονικούς ρυθμούς που είδε στα νεοκλασικά κτήρια της, αυτά που γλίτωσαν από την επέλαση της αντιπαροχής και την κυριαρχία των πολυκατοικιών.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην Άνω Πόλη. «Έχω γυρίσει όλη την Ευρώπη, τέτοιο πολεοδομικό τμήμα αρχιτεκτονικής δεν έχω δει πουθενά αλλού», είπε, με το βλέμμα στραμμένο σ’ ένα διατηρητέο που τράβηξε περισσότερο την προσοχή του.
Η κρίσιμη και ταυτόχρονα χρήσιμη επισήμανσή του θα μπορούσε ν’ αποτελέσει ένα ερέθισμα, για ν’ αρχίσουμε να βλέπουμε τα κτήρια που έρχονται από το μακρινό παρελθόν με μια διαφορετική ματιά, περισσότερο διεισδυτική, εξονυχιστική.
Διότι άλλο είναι ένας ειδικός να σου μιλά για τον αρχιτεκτονικό ρυθμό ροκοκό, που αρχικά δεν τον ξέρεις, κι άλλο είναι να μπαίνεις στη διαδικασία να προσπαθήσεις να γνωριστείς μαζί του, έστω κι επιφανειακά, για να ψάξεις μετά να τον βρεις μόνος σου.
Αν ανηφορίσεις προς το Δασύλλιο, με τη θέα που σου προσφέρει την Πάτρα από ψηλά, θ’ αντικρίσεις ένα «δάσος» από πολυκατοικίες, οι οποίες κρύβουν επιμελώς τα αρχιτεκτονικά «διαμάντια», που έχουν περισωθεί και βρίσκονται ανάμεσά τους.
Αναμφίβολα, η διαφύλαξη του εναπομείναντος αρχιτεκτονικού θησαυρού της πόλης περνάει μέσα από πολλές παραμέτρους, που άπτονται σοβαρών οικονομικών και γραφειοκρατικών λόγων.
Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση η αναπαλαίωση ενός νεοκλασικού. Ακόμη κι αν ο ιδιοκτήτης κάποιου είναι πρόθυμος να διαθέσει το σεβαστό ποσό που απαιτείται για μια τέτοια παρέμβαση, σκαλώνει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, από τα οποία δεν ξεμπλέκει εύκολα.
Πριν από λίγα χρόνια, το μείζον αυτό θέμα αναδείχθηκε εμφατικά, με αφορμή την περιπέτεια ενός ζευγαριού, που έχει στην κατοχή του δύο διατηρητέα κτήρια στην Άνω Πόλη κι επιθυμεί να προχωρήσει στην αναστήλωση τους.
πί μήνες πάλευε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη άδεια, καθώς τα όργανα που τη χορηγούν (το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων) συνεδριάζουν μόνο δύο φορές το χρόνο κι εξετάζουν αιτήματα απ’ όλη τη χώρα!
Ωστόσο, αν στην προκειμένη περίπτωση εκδηλώθηκε το ενδεδειγμένο ενδιαφέρον, σε συνδυασμό και με την υφιστάμενη οικονομική δυνατότητα, έχουμε να κάνουμε πιθανότατα με την εξαίρεση και όχι με τον κανόνα.
Εκατοντάδες διατηρητέα δεν έχουν την ίδια τύχη και κινδυνεύουν με κατάρρευση, γεγονός που πρέπει να μας προβληματίσει και να μας κινητοποιήσει. Δεν είναι μόνο το Δημοτικό Θέατρο, στο οποίο, ορθώς, εστιάζουμε, κατά καιρούς, για τα χάλια του.
Τούτων δοθέντων, η διάσωση και διαφύλαξη των νεοκλασικών κτηρίων που μας έχουν απομείνει πρέπει ν’ αποτελέσει προτεραιότητά μας, καθώς συνιστούν αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Ως προς αυτό, τουλάχιστον, μπορούμε να συμφωνήσουμε.


