Συνεχίζονται οι αναταραχές στις διεθνείς αγορές ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς η εκεχειρία δεν αρκεί για να φέρει διατηρήσιμη αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Με τη διακοπή των ενεργειακών ροών από τα Στενά του Ορμούζ να συνεχίζεται, οι χώρες ανά τον πλανήτη ανακοινώνουν συνεχώς μέτρα προς μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και προσαρμόζουν αντίστοιχα την ενεργειακή τους πολιτική.
Είναι όμως αρκετό αυτό το ενεργειακό σοκ για να επανεξετάσει ο κόσμος μακροπρόθεσμα την εξάρτησή του από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο; «Ηδη, οι χώρες εφαρμόζουν πολιτικές για να αυξήσουν τη χρήση άνθρακα και παρόμοιων καυσίμων», είπε στους New York Times ο Ani Dasgupta, διευθύνων σύμβουλος του think tank World Resources Institute. Ο ίδιος επισήμανε ότι ο πόλεμος αναδεικνύει τους κινδύνους που υπάρχουν σε μια παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας τόσο εξαρτημένη από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τα οφέλη της ενεργειακής αυτονομίας μέσω ΑΠΕ. «Σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, θα υπάρξει στροφή προς πολύ περισσότερη καθαρή ενέργεια, όχι για λόγους κλίματος…αλλά για λόγους ασφάλειας και προβλεψιμότητας των ενεργειακών πηγών», εκτίμησε.
Προσωρινό πλήγμα στην ενεργειακή μετάβαση
Βραχυπρόθεσμα, ο πόλεμος ενδέχεται πράγματι να οδηγήσει σε αύξηση της χρήσης των ορυκτών καυσίμων. Ενδεικτικά, καθώς οι προμήθειες φυσικού αερίου και πετρελαίου περιορίζονται, η Ιαπωνία, η Ινδία και οι Φιλιππίνες μεταξύ άλλων ανακοίνωσαν ήδη αύξηση της χρήσης του άνθρακα. Επίσης, η Ιταλία ανακοίνωσε ότι αναβάλλει κατά 13 χρόνια το κλείσιμο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα. Ακόμα, η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας ανακοίνωσε ότι θα άρει το πλαφόν στη χρήση των πιο ρυπογόνων σταθμών παραγωγής ενέργειας.
Ορισμένες χώρες εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο νέων επιδοτήσεων στην εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό, όπως είπε ο Dasgupta, ενέχει τον κίνδυνο να «κλειδώσει» ακόμη περισσότερη παραγωγή ορυκτών καυσίμων τις επόμενες δεκαετίες.
Σημειώνεται επίσης ότι λόγω του πολέμου αναμένεται να κατευθυνθούν λιγότερα κεφάλαια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, που προσπαθούν να αναπτύξουν νέες υποδομές καθαρής ενέργειας. «Χώρες όπως η Ινδία ήταν ήδη πεπεισμένες ότι χρειάζονταν ανανεώσιμη ενέργεια», είπε ο Dasgupta. «Το πρόβλημά τους ήταν πώς θα εξασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση και τεχνολογία αρκετά γρήγορα ώστε να την αναπτύξουν», συμπλήρωσε. Ο πόλεμος θα δυσχεράνει βέβαια αυτό το εγχείρημα, καθώς τα κόστη τέτοιων έργων και ο πληθωρισμός αυξάνονται παγκοσμίως.
Σε βάθος χρόνου, όμως, ο Dasgupta εκτίμησε ότι θα υιοθετείται περισσότερο η καθαρή ενέργεια πιθανώς προς ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και λιγότερο λόγω ανησυχιών για το κλίμα. «Δεν νομίζω ότι πρέπει να είμαστε αφελείς ως προς τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις. Αλλά μακροπρόθεσμα, πραγματικά πιστεύω ότι αυτή η αναταραχή θα λειτουργήσει τελικά υπέρ της ενεργειακής μετάβασης», είπε.
