Σε πολλά βιβλία ιστορίας ένας πόλεμος – εξπρές μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας ονομάζεται Πόλεμος του Σκύλου κι αναφέρεται ως… παρεξήγηση μεταξύ των συνοριοφυλάκων των δύο χωρών. Είναι πιασάρικο, βγάζει τίτλο, αλλά δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια, ήταν κάτι βαθύτερο. Οι μάχες άρχισαν στις 19 Οκτωβρίου 1925 χωρίς να το θέλει ούτε η κυβέρνηση στη Σόφια, ούτε αυτή της Αθήνας.
Ακόμη και η αφορμή του είναι ασαφής.
Σενάριο πρώτο: Ένας Έλληνας φαντάρος στο φυλάκιο 69 στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα έχασε τον σκύλο του, πέρασε στο βουλγαρικό έδαφος για να το ψάξει κι ο σκοπός απέναντί του τον σκότωσε. Όταν οι Έλληνας πήγαν να πάρουν το πτώμα του οι Βούλγαροι συνέχισαν τους πυροβολισμούς κι όταν ο υπολοχαγός Βασιλειάδης βγήκε με λευκή σημαία να διαπραγματευτεί τον σκότωσαν.
Σενάριο δεύτερο: Οι Βούλγαροι έσκαβαν χαρακώματα κάτι που απαγορευόταν. Όταν ο σκοπός πλησίασε για να τους πει να σταματήσουν αυτοί τον σκότωσαν.
Σενάριο τρίτο (και πιο αδύναμο): Έλληνας και Βούλγαροι έπαιζαν χαρτιά, μάλωσαν κι άρχισε το πιστολίδι.
Για να καταλάβουμε όμως τι έγινε πρέπει να πάμε λίγο πιο πίσω. Η Βουλγαρία ήταν στους ηττημένους του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Της είχε επιτραπεί να έχει μόλις 33.000 στρατιώτες. Στα σύνορα με την Ελλάδα ουσιαστικά κουμάντο έκαναν οι ένοπλοι της VMRO, αυτοί που αποκαλούμε κομιτατζήδες. Άλλοτε πολεμούσαν για τους Βούλγαρους κι άλλοτε ζητούσαν να δημιουργηθεί Σλαβομακεδονικό κράτος αποσπώντας εδάφη από Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία και Ελλάδα.
Βάση τους ήταν το Πετρίτσι κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα.
Στην Ελλάδα ο Θόδωρος Πάγκαλος είχε ανέβει στην εξουσία λίγους μήνες νωρίτερα (η κεντρική φωτογραφία είναι από το πραξικόπημά του) και προσπαθούσε να αποκτήσει λαϊκό έρεισμα. Κρέμασε καταχραστές καλώντας τον κόσμο να δει το αποτρόπαιο θέαμα, κυνήγησε τις γυναίκες που φορούσαν κοντές φούστες, αλλά και φυλάκισε όσους του ασκούσαν κριτική. Θεώρησε ότι το επεισόδιο αυτό θα μπορούσε να αυξήσει το κύρος του. Διέταξε τον ελληνικό στρατό να μπει στη Βουλγαρία. Στις 22 Οκτωβρίου χωρίς προειδοποίηση οι Έλληνες περνούν τα σύνορα και φτάνουν έξω από το Πετρίτσι.
Ο Πάγκαλος σκέφτηκε στρατιωτικά. Απομακρύνοντας μια οργάνωση που είχε επεκτατικές βλέψεις για περιοχές της Ελλάδας, υπολόγισε στα όσα είχαν κάνει κατά το παρελθόν σε βάρος των πληθυσμών της Μακεδονίας θεώρησε ότι είχε την ευκαιρία να… ξεμπερδέψει μαζί τους. Στις 22 Οκτωβρίου διέταξε προέλαση μέσα στοι εχθρικό έδαφος. Στη Σόφια σκέφτηκαν πολιτικά αφού δεν μπορούσαν να αντιδράσουν στρατιωτικά. Δεν έστειλαν στρατό που έτσι κι αλλιώς είχε μικρή δύναμη, διέταξαν τις λιγοστές δυνάμεις τους να μην αναμειχθούν κι άφησαν τους παρακρατικούς της VMRO να αντιμετωπίσουν τους Έλληνες. Επεδίωξαν πολιτική λύση προσφεύγοντας στην Κοινωνία των Εθνών, τον τότε… ΟΗΕ.
Δεχόμαστε επίθεση, οι Έλληνες απρόκλητα μπήκαν στο έδαφός μας, λεηλατούν και καταστρέφουν, είπαν οι Βούλγαροι.
Παράλληλα οι υπερασπιστές του Πετριτσίου απομάκρυναν 15.000 κατοίκους προς το εσωτερικό της Βουλγαρίας και πήραν θέση.
Μόλις είχε ξεκινήσει η πολιορκία της πόλης, ήδη είχαν καταληφθεί κάποιες περιοχές όταν ήρθε εντολή από την Κοινωνία των Εθνών να σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Η Ελλάδα δεν μπορούσε να εναντιωθεί.
Συστάθηκε Διεθνής Επιτροπή που θα εξέταζε το θέμα. Εξέτασε τα δεδομένα και ζήτησε από την Ελλάδα να αποχωρήσει από τα εδάφη που είχε καταλάβει. Επιβαρυντικό για την ελληνική πλευρά είναι ότι είχε απορρίψει βουλγαρική πρόταση για τη σύσταση ελληνοβουλγαρικής επιτροπής που θα εξέταζε το τι πραγματικά είχε συμβεί.
Η επιτροπή δεν έμεινε εκεί. Υποχρέωσε την Ελλάδα να πληρώσει 45.000 λίρες στη Βουλγαρία για τις ζημιές που είχε προκαλέσει η επίθεση. Σε δραχμές της εποχής ήταν 10.951.875 δρχ. Το ποσό ήταν σημαντικό, πληρώθηκε σε δύο μήνες, αλλά το γόητρο του Πάγκαλου είχε υποστεί πλήγμα.
Παράλληλα οι Βούλγαροι θα αποζημίωναν τις οικογένειες των δύο θυμάτων.
