Η πρόσφατη υπόθεση µε τον 30χρονο Κώστα Μπασιλάρη που συγκλονίζει την Πάτρα δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είναι το τελευταίο, αιµατηρό επεισόδιο σε ένα σίριαλ βίας που εκτυλίσσεται στις σκιές της πόλης εδώ και τρεις δεκαετίες. Ο σκοτεινός υπόκοσµος της νύχτας παραµένει µια ανοιχτή πληγή που αιµορραγεί κάθε φορά που οι ισορροπίες διαταράσσονται ακόµα και από… ασήµαντες αφορµές.
Από τη Σαχτούρη στην Ανθείας
Τον Απρίλιο του 2013, η Πάτρα έζησε στιγµές που θύµιζαν ταινία του Κόπολα, αλλά µε πραγµατικό αίµα στην άσφαλτο. Το µακελειό έξω από το κλαµπ «Bijoux» στην οδό Σαχτούρη – µε θύµατα τους Κ. Φράγκο και Β. Σινούρη – ήταν η θρυαλλίδα. Οι δράστες, επιβαίνοντες σε µοτοσικλέτα, γάζωσαν τους δύο άνδρες σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόµους, την ώρα που η πόλη προσπαθούσε να διασκεδάσει.
Ο 35χρονος Βασίλης Σινούρης, αθλητής του χάντµπολ και πατέρας, έπεσε νεκρός χωρίς να έχει καµία σχέση µε τον υπόκοσµο. Ήταν απλώς το τραγικό θύµα της στιγµής, ένας άνθρωπος που βρέθηκε στο λάθος σηµείο δίπλα στον στόχο. Ο Κώστας Φράγκος, ο πραγµατικός στόχος της επίθεσης, εξέπνευσε λίγο µετά, αφήνοντας πίσω του µια πόλη σε κατάσταση σοκ.
Η απάντηση ήταν προδιαγεγραµµένη από τους νόµους της νύχτας και ήρθε µε την ψυχρότητα ενός καλάσνικοφ. Τον Ιούνιο του 2014, στην οδό Ανθείας, ο Παναγιώτης Τσίρκας έπεφτε νεκρός µέσα στην BMW του, ενώ ο συνεπιβάτης του, Νίκος Ντάντης, υπέκυψε µέρες µετά στο νοσοκοµείο. Η δίκη που ακολούθησε ήταν µια από τις πιο «βαριές» στην ιστορία του Εφετείου Πατρών. Δρακόντεια µέτρα ασφαλείας, ελεύθεροι σκοπευτές στις στέγες και µια ηλεκτρισµένη ατµόσφαιρα µαρτυρούσαν ότι η βεντέτα δεν είχε σβήσει. Η καταδίκη του Αλέξη Φράγκου και του Ανδρέα Κούγια έκλεισε τυπικά την υπόθεση, αλλά οι ρίζες της έµειναν ζωντανές.
ΤΟ ΣΟΚ ΣΤΗΝ ΥΨΗΛΑΝΤΟΥ
Η ωµή βία κατά της ΕΛ.ΑΣ.
Ένα από τα πλέον ανατριχιαστικά περιστατικά που πάγωσαν το αστυνοµικό σώµα σηµειώθηκε στην οδό Υψηλάντου το 2011. Ένας ανώτερος αστυνοµικός, γνωστός για το ήθος και την αποτελεσµατικότητά του σε καίριες υπηρεσίες, βρέθηκε στο στόχαστρο για µια ασήµαντη αφορµή: Μια θέση πάρκινγκ. Ο δράστης, ένας πρόσφατα αποφυλακισµένος νεαρός µε γνώση πολεµικών τεχνών, συµπεριφέρθηκε σα να βρισκόταν σε αγώνα θανάτου.
Επιτέθηκε στον αστυνοµικό µε δολοφονική µανία, χρησιµοποιώντας τεχνικές που είχαν σκοπό την πλήρη εξουδετέρωση και τον µόνιµο τραυµατισµό. Τα χτυπήµατα στο κεφάλι ήταν τέτοιας σφοδρότητας που ο αξιωµατικός νοσηλεύτηκε για δύο ολόκληρους µήνες µε βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, δίνοντας µια σκληρή µάχη στην Εντατική. Η κοινωνία της Πάτρας παρακολουθούσε τις ιατρικές ανακοινώσεις µε κοµµένη την ανάσα. Ο δράστης συνελήφθη και καταδικάστηκε, όµως η επίθεση αυτή κατέδειξε ότι ο υπόκοσµος δεν σεβόταν ούτε τη στολή, ούτε την ιεραρχία, επιδιώκοντας να δείξει ότι «κυβερνά» τους δρόµους.
Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ 2007
Τα «άβατα» της διασκέδασης
Το ιστορικό των επιθέσεων σε αστυνοµικούς έχει βαθιές ρίζες και συνδέεται άµεσα µε την προσπάθεια ελέγχου των νυχτερινών µαγαζιών. Τον Οκτώβριο του 2007, ένας αστυνοµικός εκτός υπηρεσίας δέχθηκε επίθεση µέσα σε γνωστό νυχτερινό κέντρο από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη και την προσωπική του φρουρά. Ήταν η εποχή που ορισµένα µαγαζιά λειτουργούσαν ως «αυτόνοµα κρατίδια», όπου ο νόµος της ΕΛ.ΑΣ. σταµατούσε στην είσοδο. Ο άγριος ξυλοδαρµός του αστυνοµικού οδήγησε σε καταγγελίες της Ένωσης Αστυνοµικών Υπαλλήλων Αχαΐας, που µε τη σειρά τους οδήγησαν σε πιο αποφασιστική στάση των αρχών.
Η µετάλλαξη της βίας στην εποχή της κρίσης
Η οικονοµική κρίση λειτούργησε ως καταλύτης για τον πατρινό υπόκοσµο, αλλάζοντας τη δοµή του. Τα µεγάλα «µαγαζιά» που κάποτε συντηρούσαν πολυµελείς οµάδες προστασίας έκλεισαν ή περιόρισαν δραµατικά τους τζίρους τους. Αυτό δεν οδήγησε σε εξαφάνιση της βίας, αλλά σε «δηµοκρατικοποίηση» του εκβιασµού. Η βία µεταφέρθηκε από τις µεγάλες πίστες στα συνοικιακά καφέ, στα βενζινάδικα και στα µικρά καταστήµατα εστίασης.
ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ «ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ»
Από τα ρινγκ στον υπόκοσµο
Μια θλιβερή σταθερά στην ιστορία της Πάτρας είναι η σύνδεση των πολεµικών τεχνών µε τη νύχτα. Νεαροί αθλητές µε διακρίσεις, που θα έπρεπε να αποτελούν πρότυπα για τη νεολαία, στρατολογούνται από τα κυκλώµατα προστασίας. Η σωµατική τους υπεροχή γίνεται το «εργαλείο» για τον εκφοβισµό των επιχειρηµατιών. Η πόλη έχει δει πρωταθλητές να κάθονται στο εδώλιο του κατηγορουµένου, µε την καριέρα τους να καταστρέφεται πριν καν ξεκινήσει. Αυτή η δεξαµενή «στρατιωτών» παραµένει πάντα γεµάτη, καθώς η έλλειψη προοπτικών και το δέλεαρ του γρήγορου κέρδους υπερισχύουν των αθλητικών αξιών.
Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΪΖΗ
Το φάντασµα της Τριών Ναυάρχων
Η Τριών Ναυάρχων δεν είναι απλώς ένας πεζόδροµος περιπάτου και αναψυχής, είναι ένας δρόµος-σύµβολο για τη νύχτα και την κυριαρχία του υπόκοσµου. Εκεί ακριβώς, τον Απρίλιο του 2005, είχε γραφτεί η πιο σκοτεινή σελίδα της σύγχρονης εγκληµατικότητας στην πόλη: Η δολοφονία του Ανδρέα Παΐζη.
Ο Παΐζης, το πιο «βαρύ» όνοµα της εποχής, εκτελέστηκε έξω από το κατάστηµά του σε µια επιχείρηση που µαρτυρούσε επαγγελµατίες εκτελεστές. Παρά το γεγονός ότι η υπόθεση έφτασε στα δικαστήρια και αρχικά υπήρξαν καταδίκες για γνωστούς αθλητές και φερόµενους ηθικούς αυτουργούς, στο δεύτερο βαθµό οι κατηγορούµενοι αθωώθηκαν. Η δολοφονία παραµένει επίσηµα ανεξιχνίαστη, ένα «ορφανό» συµβόλαιο θανάτου που πλανάται πάνω από την πόλη. Η απουσία τελεσίδικης τιµωρίας ενίσχυσε το αίσθηµα της Omertà, καθώς όλοι κατάλαβαν ότι στη νύχτα, η αλήθεια συχνά θάβεται µαζί µε τα θύµατα.
ΣΥΜΠΛΟΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΙΤΑ»
Βραχνέικα και Ρίο
Το 2019 στα Βραχνέικα και το 2021 στο Ρίο, οι εικόνες µε σιδερολοστούς, γροθιές και πυροβολισµούς στον αέρα µπροστά στα µάτια έντροµων θαµώνων, απέδειξαν ότι ο έλεγχος της καλοκαιρινής σεζόν είναι ζήτηµα «ζωής και θανάτου». Αυτές οι συγκρούσεις δεν είναι τυχαίες συµπλοκές της στιγµής. Είναι οργανωµένες στρατιωτικές επιχειρήσεις για τον καθορισµό των ζωνών επιρροής και των «ποσοστών» επί των τζίρων. Το Ρίο, ειδικά, αποτελεί το διαχρονικό «φιλέτο» που κάθε οµάδα θέλει να ελέγξει, συχνά µε τη χρήση ωµής βίας που δεν λογαριάζει την παρουσία τουριστών ή απλών πολιτών.
Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΜΒΟ ΚΟΥΡΤΕΣΗ
Η θανατηφόρα καταδίωξη
Στις 25 Ιανουαρίου 2021, η Πάτρα συγκλονίστηκε από ένα νέο αιµατηρό περιστατικό που απέδειξε ότι η βία δεν περιορίζεται στα όρια της νύχτας και των καταστηµάτων. Ο 27χρονος Μάριος Μετάι έπεσε νεκρός από πυροβολισµό στο κεφάλι στον κόµβο Κουρτέση, µετά από συµπλοκή που ξεκίνησε ως καταδίωξη µεταξύ δύο οµάδων.
Ο Μετάι και οι φίλοι του είχαν εµπλακεί σε προηγούµενη αντιπαράθεση και αποφάσισαν να καταδιώξουν µε αυτοκίνητο ένα άλλο όχηµα. Η καταδίωξη κατέληξε στον κόµβο Κουρτέση, όπου το καταδιωκόµενο όχηµα ακινητοποιήθηκε. Εκεί ξέσπασε άγρια συµπλοκή που κατέληξε σε τραγωδία. Ο Μετάι τραυµατίστηκε θανάσιµα και η ζωή του έσβησε στην άσφαλτο, αφήνοντας πίσω του µια οικογένεια συντετριµµένη και µια πόλη που είδε για µια ακόµη φορά τη βία να διεκδικεί ζωές.
Στη δικαστική εξέλιξη, ο βασικός δράστης καταδικάστηκε σε ποινή 17 ετών κάθειρξης. Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι είχε υπερβεί τα όρια άµυνας, ένα στοιχείο που επηρέασε την απόφαση και οδήγησε στη µείωση από ενδεχόµενη ποινή ισοβίων.
Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΜΠΕΡΔΕΣΗ
Όταν η Πάτρα πληρώνει λογαριασµούς στην Αθήνα
Η Τριών Ναυάρχων δεν είναι απλώς ένας πεζόδροµος περιπάτου και αναψυχής, είναι ένας δρόµος-σύµβολο για τη νύχτα και την κυριαρχία του υπόκοσµου. Εκεί ακριβώς, τον Απρίλιο του 2005, είχε γραφτεί η πιο σκοτεινή σελίδα της σύγχρονης εγκληµατικότητας στην πόλη: Η δολοφονία του Ανδρέα Ο κύκλος αίµατος που ξεκίνησε στην Πάτρα, συχνά καταλήγει στην Αθήνα. Τον Μάιο του 2021, ο 39χρονος Τάσος Μπερδέσης, ένας από τους κορυφαίους Έλληνες πυγµάχους µε καταγωγή από την Πάτρα, δολοφονήθηκε µε καλάσνικοφ στη Βάρη. Η εκτέλεση έγινε µέρα µεσηµέρι έξω από αθλητικό κέντρο. Η εµπλοκή του ονόµατός του σε παλιές δικογραφίες της Πάτρας για εκβιασµούς έδειξε ότι οι δεσµοί µε το σκοτεινό παρελθόν δεν κόβονται ποτέ οριστικά. Η Πάτρα «εξήγαγε» πρωταγωνιστές στη νύχτα της Αθήνας και δέχθηκε πίσω το σοκ µιας ακόµα ανεξιχνίαστης εκτέλεσης, που συνδέεται άρρηκτα µε τον εσωτερικό πόλεµο των κυκλωµάτων.βαθµό οι κατηγορούµενοι αθωώθηκαν. Η δολοφονία παραµένει επίσηµα ανεξιχνίαστη, ένα «ορφανό» συµβόλαιο θανάτου που πλανάται πάνω από την πόλη. Η απουσία τελεσίδικης τιµωρίας ενίσχυσε το αίσθηµα της Omertà, καθώς όλοι κατάλαβαν ότι στη νύχτα, η αλήθεια συχνά θάβεται µαζί µε τα θύµατα.
Η αστυνοµική πίεση και το τείχος της σιωπής
Παρά τις φιλότιµες προσπάθειες της Ασφάλειας Πατρών και τις κατά καιρούς επιτυχίες µε τη σύλληψη οµάδων εκβιαστών, το µεγαλύτερο εµπόδιο παραµένει η Οµερτά. Επιχειρηµατίες που τρέµουν να καταθέσουν γιατί ξέρουν ότι οι δράστες θα αποφυλακιστούν σύντοµα, µάρτυρες που παθαίνουν ακαριαία αµνησία υπό το βάρος των απειλών, και µια κοινωνία που συχνά ψιθυρίζει στα καφενεία αλλά ποτέ δεν καταγγέλλει επίσηµα.
ΕΝΑ ΠΑΡΟΝ ΠΟΥ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ
Το µέλλον της Πάτρας
Όσο η βία αντιµετωπίζεται ως «υπόθεση της νύχτας» και όχι ως βαθύ κοινωνικό και θεσµικό πρόβληµα, η Πάτρα θα συνεχίσει να µετρά πληγές. Η ατιµωρησία σε εµβληµατικές υποθέσεις όπως αυτή του Παΐζη και των Φράγκου-Σινούρη, η σύντοµη έκτιση των ποινών σε άλλες υποθέσεις και η καθηµερινή τροµοκρατία σε µικροεπιχειρήσεις, συνθέτουν ένα εκρηκτικό µείγµα.
Η Πάτρα αιµορραγεί. Και το χειρότερο είναι ότι, τρεις δεκαετίες µετά, το αίµα αυτό εξακολουθεί να ρέει στις ίδιες γειτονιές, από τους ίδιους ανθρώπους, µε τους ίδιους άγραφους νόµους. Όταν η σιωπή γίνεται επιλογή επιβίωσης, τότε το έγκληµα έχει ήδη νικήσει. Η ιστορία της νύχτας στην Πάτρα δεν έχει γραφτεί ακόµη ολόκληρη· ίσως οι πιο σκοτεινές σελίδες της να βρίσκονται ακόµη µπροστά µας.
ΝΕΟΛΟΓΟΣ (Γ. Καρβουνιάρης)
