Οι φανουρόπιτες έχουν και πάλι την τιμητική τους στην Πάτρα, καθώς την Πέμπτη 27 Αυγούστου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Φανουρίου, ενός από τους Αγίους που έχουν συνδεθεί περισσότερο στη λαϊκή παράδοση με την αναζήτηση και τη «φανέρωση».
Στην Πάτρα το επίκεντρο του εορτασμού είναι ο Ιερός Ναός Αγίου Φανουρίου, στο τέρμα της οδού Νόρμαν, όπου παραδοσιακά προσέρχονται πιστοί τόσο την παραμονή όσο και ανήμερα της γιορτής.
Μαζί τους πολλοί φέρνουν τις φανουρόπιτες που έχουν ετοιμάσει, προκειμένου να ευλογηθούν και στη συνέχεια να μοιραστούν.
Η φανουρόπιτα και η παράδοση
Η φανουρόπιτα αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά έθιμα που συνοδεύουν τη γιορτή του Αγίου Φανουρίου. Πρόκειται για νηστίσιμο γλύκισμα, το οποίο οι πιστοί προσφέρουν προς τιμήν του Αγίου και μοιράζουν μετά την ευλογία του.
Στη λαϊκή θρησκευτική παράδοση η παρασκευή της έχει συνδεθεί με την παράκληση στον Άγιο να βοηθήσει να βρεθεί κάτι χαμένο ή να υπάρξει διέξοδος σε μια δύσκολη υπόθεση. Από εκεί προέρχεται και η ιδιαίτερα διαδεδομένη φράση «Άγιε Φανούριε, φανέρωσέ το», που παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, γύρω από τη φανουρόπιτα έχει αναπτυχθεί η παράδοση της μνημόνευσης της μητέρας του Αγίου. Πρόκειται, ωστόσο, για στοιχείο της λαϊκής παράδοσης και όχι για ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός σχετικά με τον βίο του.
Οι φανουρόπιτες στην Πάτρα
Η εικόνα των πιστών που φτάνουν στις εκκλησίες κρατώντας ταψιά και πιατέλες με φανουρόπιτες επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και στην Πάτρα.
Ιδιαίτερα στον ναό του Αγίου Φανουρίου στη Γούβα, η παράδοση έχει ισχυρή παρουσία. Πλήθος Πατρινών προσέρχεται στον ναό για να ανάψει ένα κερί, να προσευχηθεί και να προσφέρει τη φανουρόπιτα που εχει ετοιμάσει.
Το έθιμο δεν περιορίζεται, πάντως, στον συγκεκριμένο ναό. Σε ενορίες της Πάτρας η γιορτή συνοδεύεται επίσης από την ευλογία των φανουρόπιτων.
Ποιος ήταν ο Άγιος Φανούριος
Οι πληροφορίες για τη ζωή του Αγίου Φανουρίου είναι περιορισμένες. Η παράδοση για την ανάδειξη της μορφής του συνδέεται με την εύρεση εικόνας του στη Ρόδο κατά τον 14ο αιώνα.
Στην εικόνα ο Άγιος παρουσιαζόταν ως νεαρός στρατιώτης, ενώ γύρω από τη μορφή του υπήρχαν παραστάσεις των μαρτυρίων του. Η εύρεση αυτή συνέβαλε στην εξάπλωση της τιμής του, η οποία με το πέρασμα των αιώνων έγινε ιδιαίτερα ισχυρή στον ελληνικό χώρο.
Σήμερα, κάθε 27 Αυγούστου, η γιορτή του Αγίου Φανουρίου συνδυάζει τη θρησκευτική λατρεία με ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα έθιμα της ελληνικής παράδοσης: τις φανουρόπιτες που ετοιμάζονται στα σπίτια, ευλογούνται στους ναούς και μοιράζονται σε συγγενείς, φίλους και γείτονες.
