Ωραίοι είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε; Η πληθυσμιακή συρρίκνωση απειλεί την ύπαρξη του τόπου μας

Ημερομηνία:

TOY ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ Κ. ΣΤΑΥΡΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ (*)

Το δημογραφικό ζήτημα αναδείχθηκε, για μια ακόμα φορά, ως ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για το μέλλον της Δυτικής Ελλάδας, στο διάλογo συνεδρίου στην Πάτρα.

Η γήρανση του πληθυσμού, η υπογεννητικότητα και η φυγή νέων επιστημόνων αποτελούν υπαρξιακές προκλήσεις, που απειλούν την οικονομική βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή της περιοχής.

Δεν είναι κάτι καινούργιο. Η Έκθεση «κοινωνικών και οικονομικών τάσεων στις ελληνικές περιφέρειες» του ΙΟΒΕ, με την υποστήριξη του Επιμελητηρίου Αχαΐας και του Πανεπιστημίου Πατρών, έχει αναδείξει σε όλο του το εύρος το πρόβλημα.

Η Δυτική Ελλάδα βιώνει σταθερά μια έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση. Προοπτικά, ο πληθυσμός της αναμένεται να μειωθεί, από περίπου 635 χιλιάδες κατοίκους το 2025, σε 535 χιλιάδες το 2050 και περαιτέρω σε 410 χιλιάδες το 2100, δηλαδή κατά 35% συνολικά. Αυτή η εξέλιξη μας κατατάσσει ανάμεσα στις περιφέρειες με τις πιο δραματικές δημογραφικές απώλειες, παρά την παρουσία σημαντικών αστικών κέντρων, όπως η Πάτρα, η οποία αποτελεί και το μοναδικό δήμο της περιοχής που παρουσίασε αντοχή, καθώς ο πληθυσμός της διατηρήθηκε στις 216 χιλιάδες κατοίκους. Οι υπόλοιποι δήμοι ασφυκτιούν, με πρώτα τα Καλάβρυτα, που ήδη παρουσιάζουν μείωση κατά 11% και οι προβολές για την επόμενη 25ετία φαντάζουν εξαιρετικά δυσοίωνες.

Η υπογεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού είναι οι δύο βασικές πληγές στην ύπαιθρο της Αχαΐας, καθώς οι νέοι εγκαταλείπουν τα χωριά τους, λόγω της έλλειψης θέσεων εργασίας και των φτωχών υποδομών Υγείας και Παιδείας.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει εκπονήσει και υλοποιεί το «δεκαετές Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό». Περιλαμβάνει πάνω από 100 δράσεις, εστιάζοντας στους εξής πυλώνες: Στήριξη Οικογένειας: Αύξηση επιδομάτων παιδιού, κάλυψη προγεννητικού ελέγχου και ενίσχυση της προσχολικής αγωγής. Φορολογικά κίνητρα, προγράμματα, όπως το «Κοινωνική Αντιπαροχή», αλλά και επιδοτήσεις έως €10.000, για μετεγκατάσταση οικογενειών στην περιφέρεια.

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, από την πλευρά της, έχει δημιουργήσει και υλοποιεί την ΟΧΕ (Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση). Ένα καινοτόμο χρηματοδοτικό εργαλείο, ύψους περίπου 250 εκατ. ευρώ, που αποτελεί καταλύτη για τη διαδημοτική συνεργασία, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών στην ΠΔΕ.

Ας μην γελιόμαστε, όμως. Η αναστροφή του κλίματος χρειάζεται ρηξικέλευθες αποφάσεις. Μία από αυτές θα μπορούσε να είναι η πλήρης φοροαπαλλαγή σε κάθε οικογένεια-επαγγελματία-επιτηδευματία που θα επιλέξει να μετοικήσει και να δραστηριοποιηθεί σε ορεινές, απομακρυσμένες περιοχές, με χαρακτηριστικά ερήμωσης. Για τουλάχιστον μία πενταετία. Ωραίο ακούγεται, αλλά πόσο κοστίζει; Η γενική θεώρηση του μέτρου υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 1,5-2 δισ. ευρώ. Δεν είναι και λίγα. Αυτό που απαιτείται είναι μια αναλογιστική μελέτη, με συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων, προεξάρχοντος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που είναι και ο θεσμοθετημένος σύμβουλος της Πολιτείας για τέτοια ζητήματα. Και απαιτείται άμεσα.

Γιατί η δημογραφική συρρίκνωση της περιφέρειας δεν είναι απλά ένα στατιστικό νούμερο, αλλά μια βόμβα στα θεμέλια της τοπικής οικονομίας. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, για τη στήριξη των νέων ζευγαριών, τη δημιουργία κινήτρων για αγροτικές επιχειρήσεις και την ενίσχυση των σχολείων και των Κέντρων Υγείας στην επαρχία, η ερήμωση της περιοχής θα καταστεί μη αναστρέψιμη.

Εμείς σε καμιά πενηνταριά χρόνια από σήμερα μάλλον δεν θα υπάρχουμε. Μα, αν συνεχίσουμε έτσι, δεν θα υπάρχει και ο τόπος μας….

 

 

(*) Περιφερειακός Σύμβουλος, Βοηθός Περιφερειάρχη σε θέματα Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης

Κοινοποίηση:

Τελευταία Νέα

Κοινοποίηση:

Περισσότερα Άρθρα
Σχετικα