Το 1986, ο Άλεξ Κοξ γυρίζει το 𝗦𝗶𝗱 & 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆, μια ταινία που δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να αγιοποιήσει το 𝗽𝘂𝗻𝗸 ούτε να μετατρέψει τον μπασίστα των 𝗦𝗲𝘅 𝗣𝗶𝘀𝘁𝗼𝗹𝘀 σε ρομαντικό επαναστάτη.
Αντίθετα, βουτάει μέσα στη βρωμιά, την εξάρτηση, την αυτοκαταστροφή και την παράξενη τρυφερότητα μιας σχέσης που μοιάζει από την αρχή καταδικασμένη.
Στο κέντρο της βρίσκεται ο Γκάρι Όλντμαν, ως 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀.
Και το πρώτο πράγμα που εντυπωσιάζει
δεν είναι ότι «μοιάζει» στον 𝗦𝗶𝗱.
Είναι ότι κινείται σαν εκείνον.
Το σώμα πέφτει προς τα μπροστά,
τα χέρια κρέμονται σχεδόν αδιάφορα, το βλέμμα περιπλανιέται, το πρόσωπο άλλοτε παγώνει και άλλοτε αποκτά εκείνο το αμήχανο, σχεδόν παιδικό χαμόγελο.
Ο Όλντμαν δεν παίζει έναν άνθρωπο που προσπαθεί να γίνει επικίνδυνος.
Παίζει έναν νέο άνθρωπο που έχει ήδη χαθεί μέσα στην εικόνα που δημιουργήθηκε γύρω του.
Κι εκεί βρίσκεται η μεγάλη δύναμη της ερμηνείας.
Ο 𝗦𝗶𝗱 του Όλντμαν δεν είναι απλώς
ο «κακός» του 𝗽𝘂𝗻𝗸.
Είναι ένα χαμένο παιδί που βρέθηκε ξαφνικά στο κέντρο μιας πολιτιστικής έκρηξης την οποία ούτε κατανοούσε
ούτε μπορούσε να ελέγξει.
Η ερμηνεία του αφήνει να εμφανιστεί,
πίσω από την επιθετικότητα και την αδιαφορία, μια σχεδόν αφοπλιστική αθωότητα.
Για να φτάσει εκεί, ο Όλντμαν
δεν αρκέστηκε σε μια εξωτερική μεταμόρφωση.
Έχασε περίπου 30 κιλά για τον ρόλο, μελέτησε υλικό για τον 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀 και μίλησε με ανθρώπους που τον γνώριζαν. Συναντήθηκε μάλιστα με τη μητέρα του 𝗦𝗶𝗱, την 𝗔𝗻𝗻𝗲 𝗕𝗲𝘃𝗲𝗿𝗹𝘆, η οποία του έδωσε προσωπικά αντικείμενα του γιου της.
Αλλά η μεγαλύτερη μεταμόρφωση δεν ήταν εξωτερική.
Ήταν η φωνή.
Ο Όλντμαν τραγουδά ο ίδιος στην ταινία και μιμείται τον τρόπο με τον οποίο ο 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀 στεκόταν και κινούνταν πάνω στη σκηνή.
Η περίφημη εκδοχή του 𝗠𝗬 𝗪𝗔𝗬 είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Δεν προσπαθεί να τραγουδήσει «σωστά». Προσπαθεί να αποδώσει έναν 𝗦𝗶𝗱 που βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην παρωδία, την αλαζονεία και την απόλυτη διάλυση.
Και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο.
Για λίγα λεπτά, δεν παρακολουθείς τον Γκάρι Όλντμαν να παίζει τον 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀. Παρακολουθείς τον 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀 όπως θα μπορούσε να είχε υπάρξει μέσα σε έναν εφιάλτη.
Αυτό είναι και το μεγάλο επίτευγμα του Άλεξ Κοξ. Το 𝗦𝗶𝗱 & 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆 δεν λειτουργεί σαν συμβατική βιογραφία.
Είναι περισσότερο μια 𝗽𝘂𝗻𝗸 μυθολογία φτιαγμένη από πραγματικά γεγονότα, υπερβολή, μαύρο χιούμορ και σουρεαλισμό.
Και μέσα σε αυτό το χάος υπάρχει κάτι που κάνει τον 𝗦𝗶𝗱 του Όλντμαν διαφορετικό από μια απλή μίμηση.
Υπάρχει ευαισθησία.
Ο 𝗦𝗶𝗱 μπορεί να είναι βίαιος, εγωιστής, αφελής και αυτοκαταστροφικός.
Όμως υπάρχουν στιγμές όπου η κάμερα πιάνει ένα παιδί που δεν ξέρει τι να κάνει με τη ζωή του.
Η ταινία δεν τον δικαιολογεί.
Τον κοιτάζει όμως αρκετά ώστε να αντιληφθείς πώς ένας άνθρωπος μπορεί
να γίνει σύμβολο πριν προλάβει να γίνει ο ίδιος άνθρωπος.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν σκεφτεί κανείς τι ήταν ο 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀 ως δημόσια φιγούρα.
Δεν ήταν ο βασικός αρχιτέκτονας των 𝗦𝗲𝘅 𝗣𝗶𝘀𝘁𝗼𝗹𝘀. Δεν ήταν ο άνθρωπος που έγραψε τα τραγούδια που άλλαξαν την ιστορία του βρετανικού 𝗽𝘂𝗻𝗸. Κι όμως, μέσα σε ελάχιστο χρόνο έγινε η εικόνα του.
Το πρόσωπο.
Το σύμβολο.
Το «πρόβλημα».
Ο Όλντμαν καταφέρνει να δείξει ακριβώς αυτή την αντίφαση: έναν άνθρωπο που μοιάζει να κατασκευάζεται μπροστά στα μάτια μας από την ίδια του τη μυθολογία.
Και ύστερα υπάρχει η 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆.
Η σχέση του 𝗦𝗶𝗱 με τη 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆 𝗦𝗽𝘂𝗻𝗴𝗲𝗻, όπως παρουσιάζεται στην ταινία, δεν είναι μια όμορφη ιστορία αγάπης που καταστράφηκε από τα ναρκωτικά.
Είναι μια σχέση εξάρτησης μέσα στην εξάρτηση.
Δύο άνθρωποι που απομονώνονται όλο και περισσότερο από τον κόσμο και τελικά ο ένας γίνεται ολόκληρος ο κόσμος του άλλου.
Και ο Όλντμαν παίζει αυτή την πορεία χωρίς να ζητά από τον θεατή να συμπαθήσει τον 𝗦𝗶𝗱.
Αυτό έχει σημασία.
Γιατί ο εύκολος δρόμος θα ήταν να δημιουργήσει έναν «cool» 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀.
Έναν 𝗽𝘂𝗻𝗸 ήρωα, ένα σύμβολο εξέγερσης, έναν καταραμένο ποιητή.
Ο Όλντμαν κάνει σχεδόν το αντίθετο.
Αφαιρεί σταδιακά όλο το 𝗰𝗼𝗼𝗹𝗻𝗲𝘀𝘀 από την εικόνα.
Όσο περνά η ταινία, ο 𝗦𝗶𝗱 γίνεται όλο και πιο μικρός, πιο αδύναμος, πιο εγκλωβισμένος.
Η μυθολογία μεγαλώνει ενώ ο άνθρωπος εξαφανίζεται.
Και ίσως αυτό εξηγεί γιατί, τόσες δεκαετίες αργότερα, όταν κάποιος αναφέρει το 𝗦𝗶𝗱 & 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆, είναι σχεδόν αδύνατο να μη φέρει στο μυαλό του το πρόσωπο του Γκάρι Όλντμαν.
Πριν γίνει ο 𝗚𝗮𝗿𝘆 𝗢𝗹𝗱𝗺𝗮𝗻 που γνωρίσαμε αργότερα σε δεκάδες διαφορετικούς ρόλους, υπήρξε ένας νεαρός Βρετανός ηθοποιός που φόρεσε το ρόλο 𝗽𝘂𝗻𝗸 𝗶𝗰𝗼𝗻 και κατάφερε κάτι εξαιρετικά δύσκολο:
Δεν έπαιξε τον μύθο του 𝗦𝗶𝗱 𝗩𝗶𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀. Έπαιξε τον άνθρωπο που κρυβόταν πίσω από τον μύθο.
Και ίσως γι’ αυτό η ερμηνεία του εξακολουθεί να χτυπά τόσο δυνατά.
Γιατί το 𝗦𝗶𝗱 & 𝗡𝗮𝗻𝗰𝘆 δεν είναι τελικά η ιστορία του πώς ένας 𝗽𝘂𝗻𝗸 𝗿𝗼𝗰𝗸 𝘀𝘁𝗮𝗿 έγινε θρύλος.
Είναι η ιστορία του πώς ένας άνθρωπος έγινε θρύλος πριν προλάβει να καταλάβει ποιος ήταν.
