«Μπλόκο» στην κατεδάφιση του παλαιού κτιρίου υπηρεσιών λιµένος επιχειρεί να θέσει αίτηµα που κατατέθηκε από γνωστό αρχιτέκτονα της πόλης, ο οποίος εξαρχής τάσσεται υπέρ της διατήρησης και, στη συνέχεια, της ανακαίνισης του εγκαταλελειµµένου κτιρίου, µε στόχο την αξιοποίησή του.
Σκοπός του αιτήµατος, που υποβλήθηκε στην Υπηρεσία Νεότερων Μνηµείων Δυτικής Ελλάδας και διαβιβάστηκε στο Υπουργείο Πολιτισµού, είναι ο χαρακτηρισµός του κτιρίου ως διατηρητέου. Μια τέτοια εξέλιξη, σύµφωνα µε τη νοµοθεσία, θα ανέτρεπε πλήρως την πρόθεση της δηµοτικής αρχής να προχωρήσει στην κατεδάφισή του.
Η αρµόδια υπηρεσία που θα αποφασίσει για την τύχη του αιτήµατος είναι το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συµβούλιο Νεοτέρων Μνηµείων (ΚΑΣ), µε όλες τις πλευρές να αναµένουν την τελική του κρίση.
Ανατροπή σχεδιασµών
Σε περίπτωση που το αίτηµα εγκριθεί και το επονοµαζόµενο «κτίριο-φάντασµα» του παλαιού λιµανιού χαρακτηριστεί διατηρητέο, είναι σαφές ότι θα ανατραπούν βασικοί σχεδιασµοί της δηµοτικής αρχής για την ανάπλαση της παραλιακής ζώνης, στο τµήµα Ιχθυόσκαλα – Μώλος Αγίου Νικολάου. Παράλληλα, θα τεθεί εκ νέου το ζήτηµα της εξεύρεσης της καταλληλότερης λύσης για την αξιοποίησή του.
Ωστόσο, πρόκειται για µια ιδιαίτερα απαιτητική πρόκληση, αν ληφθούν υπόψη το µεγάλο µέγεθος του κτιρίου, η σηµερινή κατάσταση εγκατάλειψης και ετοιµορροπίας, αλλά και το υψηλό κόστος που θα απαιτηθεί για την αποκατάσταση και επανάχρησή του.
Η δηµοτική αρχή αντιµετωπίζει την εξέλιξη αυτή ως ένα ακόµη εµπόδιο, αποδίδοντάς της πολιτικά κίνητρα και θεωρώντας ότι στόχος είναι η παρεµπόδιση της ευρύτερης ανάπλασης της παραλιακής ζώνης, σύµφωνα µε τα ήδη εγκεκριµένα σχέδια.
Από την άλλη πλευρά, κύκλοι του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων -σηµαντικό µέρος του οποίου υποστηρίζει τη διατήρηση του κτιρίου– εκτιµούν ότι το αίτηµα έχει βάσιµες πιθανότητες να εγκριθεί από το ΚΑΣ.
Όπως υποστηρίζουν, πρόκειται για ένα ιστορικό κτίριο του παλαιού λιµένα, που αποτελεί αξιόλογο δείγµα µοντέρνας µεταπολεµικής αρχιτεκτονικής και ένα από τα ελάχιστα εναποµείναντα στην Πάτρα που εντάσσονται στην τεχνοτροπία του µπρουταλισµού.
Η συγκεκριµένη αρχιτεκτονική τάση κυριάρχησε στην Ευρώπη τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 και χαρακτηρίζεται από τη χρήση εµφανών, τραχιών επιφανειών µπετόν και αυστηρών γεωµετρικών γραµµών. Αντίστοιχο παράδειγµα στην Πάτρα αποτελεί και το κτίριο της ΔΕΗ στην Ακτή Δυµαίων.
Το υπό συζήτηση κτίριο, ωστόσο, θεωρείται ότι ξεχωρίζει ως προς την αρχιτεκτονική του σύλληψη και κατασκευή. Σχεδιάστηκε βάσει µελέτης του λέκτορα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Αλέξη Συριόπουλου, ο οποίος απέσπασε το πρώτο βραβείο σε πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισµό για το συγκεκριµένο έργο.
Με αυτά τα δεδοµένα, υποστηρίζεται ότι το κτίριο αποτελεί σηµαντικό δείγµα της µεταµοντέρνας αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς, η οποία συνιστά πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτισµικής ταυτότητας και συνέχειας της πόλης, δίπλα στη νεοκλασική παράδοση.
Αυτό είναι, σε γενικές γραµµές, το σκεπτικό όσων αντιτίθενται στην κατεδάφιση και επιδιώκουν τη µετατροπή του σε τοπόσηµο και σηµείο αναφοράς για την Πάτρα, ακολουθώντας παραδείγµατα αντίστοιχων παρεµβάσεων σε άλλες πόλεις, όπως η Καλαµάτα και η Θεσσαλονίκη.
Έχει διχάσει τους αρχιτέκτονες
Αξίζει να σηµειωθεί ότι το ζήτηµα έχει διχάσει την αρχιτεκτονική κοινότητα. Το Διοικητικό Συµβούλιο του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων εκφράζει προβληµατισµό για την κατεδάφιση, ενώ η κοινότητα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ τάσσεται υπέρ της διατήρησης.
Αντίθετα, το πενταµελές γνωµοδοτικό όργανο του Συµβουλίου Αρχιτεκτονικής Αχαΐας έχει ταχθεί υπέρ της κατεδάφισης, εκτιµώντας ότι η κατάσταση του κτιρίου δεν επιτρέπει την αποκατάστασή του και καθιστά ανέφικτη την αξιοποίησή του.
Στο ίδιο συµπέρασµα καταλήγει και µελέτη του καθηγητή του Εργαστηρίου Τεχνολογίας και Αντοχής Υλικών του Πανεπιστηµίου Πατρών, Χάρη Αποστολόπουλου, την οποία επικαλείται η δηµοτική αρχή. Σύµφωνα µε αυτή, το κτίριο φέρει µη αναστρέψιµες βλάβες και χαρακτηρίζεται ως «δυνητικός κίνδυνος για τη δηµόσια ασφάλεια».
