Με μετάθεση «τιμωρήθηκε» η εκπαιδευτικός που άσκησε βία
Οι αντιδράσεις του Συλλόγου γονέων παιδιών με αυτισμό για το περιστατικό στο ειδικό σχολείο, όταν εκπαιδευτικός χτύπησε μαθητή συνεχίζονται. Και αυτό γιατί η αρμόδια Αρχή «τιμώρησε» την εκπαιδευτικό στην οποία έχει υποβληθεί μήνυση από τους γονείς του παιδιού με… μετακίνηση σε άλλο σχολείο. Ο Πρόεδρος του Συλλόγου ΜΙΤΟΣ Θωμάς Γκορίλας με επιστολή του στην «Γνώμη» επισημαίνει: «Ήταν τεράστιο το σόκ και ο θυμός όχι μονο για τους γονείς, αλλά και για ολόκληρη την τοπική κοινωνία, όταν πληροφορηθήκαμε τα περιστατικά σωματικής βίας σε ειδικά σχολεία της Πάτρας, από εκπαιδευτικούς σε παιδιά που βρίσκονται στο Φάσμα του Αυτισμού. Μιλάμε δυστυχώς για κάτι που κυκλοφορεί και ψιθυρίζεται μεταξύ των γονιών και των εκπαιδευτικών, αλλά σπάνια καταγγέλλεται: τη βία στα ειδικά σχολεία. Όταν ένα παιδί στο Φάσμα του Αυτισμού έρχεται αντιμέτωπο με σωματική ή λεκτική βία από τον εκπαιδευτικό του, δεν παραβιάζεται απλώς ένας σχολικός κανονισμός. Καταρρέει το θεραπευτικό και παιδαγωγικό πλαίσιο. Καταρρακώνεται η ίδια η έννοια της ανθρωπιάς και της παιδαγωγικής επιστήμης.
Η βία σε οποιαδήποτε μορφή είναι απαράδεκτη, αλλά όταν στρέφεται κατά της ποιο ευάλωτης κοινωνικής ομάδας, σε παιδιά στο φάσμα του αυτισμού σε χώρους που υποτίθεται ότι προσφέρουν ασφάλεια και εξέλιξη, τότε είναι κακούργημα και η βλάβη είναι ανυπολόγιστη. Η βία εδώ δεν είναι απλώς μια «κακιά στιγμή». Είναι μια εγκληματική κατάχρηση εξουσίας, απέναντι σε παιδιά που δεν έχουν τη φωνή, ή τον τρόπο να καταγγείλουν τι τους συμβαίνει. Είναι μια προδοσία της εμπιστοσύνης που δείχνει ο γονιός και η πολιτεία. Μια πράξη δειλίας καθώς ο θύτης βασίζεται στο ότι το θύμα «δεν μπορεί να το πεί».
Η πιθανή κόπωση του εκπαιδευτικού δεν αποτελεί δικαιολογία για τη βία. Ο επαγγελματίας της ειδικής αγωγής πρέπει να γνωρίζει ότι μια δύσκολη ή στερεοτυπική συμπεριφορά του παιδιού δεν είναι ανυπακοή αλλά μια κραυγή αγωνίας. Η αδυναμία έκφρασης μιας ανάγκης, ή αποτέλεσμα αισθητηριακής υπερφόρτωσης.
Η βία δεν διορθώνει την συμπεριφορά, είναι επιστημονικά λάθος και ηθικά αποκρουστική. Προκαλεί μόνιμο τραύμα και οδηγεί το παιδί σε πλήρη οπισθοδρόμηση. Προκαλεί μόνιμη νευροαναπτυξιακή παλλινδρόμηση και μπορεί να χάσει δεξιότητες που έκανε χρόνια και πολύ κόπο να κατακτήσει. Δεν μιλάμε για μια μελανιά, αλλά για καταστροφή μιας ολόκληρης ζωής. Αν κάποιος δεν μπορεί να διαχειριστεί τα νεύρα του τότε δεν κάνει γι αυτή τη δουλειά.
Ο «ακατάλληλος» εκπαιδευτικός οδηγεί σε κατάρρευση του θεραπευτικού πλαισίου. Το ειδικό σχολείο πρέπει να είναι «ασφαλές καταφύγιο» και όχι μια «γκρίζα ζώνη» γιατί ο θύτης νοιώθει ασφαλής ότι δεν θα καταγγελθεί. Όταν ο εκπαιδευτικός γίνεται η πηγή του φόβου, όλα καταρρέουν. Ακυρώνεται κάθε προσπάθεια ένταξης και εξέλιξης του παιδιού.
Η άμεση λήψη διοικητικών μέτρων: Η άμεση παύση καθηκόντων με την πρώτη σοβαρή ένδειξη ή καταγγελία είναι η υποχρέωση των υπεύθυνων της εκπαίδευσης. Θα ήταν εγκληματικό να αγνοούν ή και να συγκαλύπτουν τέτοια περιστατικά. Δεν νοείται να παραμένει στην ίδια τάξη ένας εκπαιδευτικός υπό έρευνα για βία, ή να αποσπαστεί σε άλλη τάξη, περιμένοντας να τελεσιδικήσει νομικά η υπόθεση μετά από χρόνια. Ο δε Διευθυντής/Διευθύντρια της ειδικής σχολικής μονάδας να αναλάβει και να του καταλογισθούν οι ευθύνες που του αναλογούν.
Κάθε πράξη βίας σε ειδικό σχολείο είναι κατάφορη παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η κακοποίηση ατόμου που αδυνατεί να προστατεύσει τον εαυτό του επιφέρει βαριές ποινές.
Η λύση δεν είναι μόνο η τιμωρία, αλλά η ριζική αλλαγή του συστήματος.
Συνεχής και Εξειδικευμένη Κατάρτηση: η αγάπη για τα παιδιά δεν αρκεί. Οι εκπαιδευτική πρέπει να εκπαιδεύονται στη δομημένη εκπαίδευση, σε τεχνκές αποκλιμάκωσης και στη διαχείριση κρίσεων. Η άγνοια γεννά το εκνευρισμό, και ο εκνευρισμός τη βία.
Ψυχολογική υποστήριξη των εκπαιδευτικών: Η δουλειά σε ειδικό σχολείο είναι εξαντλητική. Πρέπει να υπάρχει συστηματική εποπτεία και ψυχολογική στήριξη του προσωπικού για της πρόληψη του burnout , που συχνά μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες εκρήξεις θυμού. Ομάδες υποστήριξης εντός του σχολείου.
Διαφάνεια και λογοδοσία: Πρέπει να εξετασθεί σοβαρά το ενδεχόμενο της οπτικής καταγραφής με την τοποθέτηση καμερών, με αυστηρά πρωτόκολλα για τα προσωπικά δεδομένα, και η υιοθέτηση της «ανοιχτής πόρτας», όπου οι γονείς και οι επιστημονικοί υπεύθυνοι έχουν πρόσβαση ανά πάσα στιγμή, λειτουργεί αποτρεπτικά, αλλά και παιδαγωγικά. Η διαφάνεια είναι η μόνη ασπίδα προστασίας για το παιδί.
Πρωτόκολλα Αναφοράς: Κάθε περιστατικό, ακόμα και το πιο μικρό, πρέπει να καταγράφεται επίσημα. Η σιωπή των συναδέλφων είναι συνενοχή. Πρέπει να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα όπου η καταγγελία μιας κακής πρακτικής να θεωρείται πράξη επαγγελματικής ευθύνης. Όποιος βλέπει και δεν μιλάει είναι εξίσου υπεύθυνος.
Η υπομονή δεν είναι απλώς μια αρετή στο χώρο της ειδικής αγωγής , αλλά επαγγελματική προϋπόθεση. Τα παιδιά δεν μας προκαλούν για να μας νευριάσουν. Μας καλούν να τα καταλάβουμε. Αν κάποιος δεν μπορεί να διαχειριστεί τα δικά του νεύρα, τότε δεν κάνει για αυτή τη δουλειά. Αν δεν μπορούμε να είμαστε η προστασία τους δεν έχουμε θέση δίπλα τους!
Προς τους γονείς: Να εμπιστεύεστε το ένστικτό σας και το παιδί σας Αν το παιδί σας αλλάξει συμπεριφορά, αν φοβάται να πάει σχολείο ή αν φοβάται τον άνθρωπο που υποτίθεται ότι το φροντίζει αν δείτε σημάδια ύποπτα για σωματική βία, μην το προσπερνάτε. Ερευνήστε το. Η παρέμβασή σας δεν σώζει μόνο το παιδί σας , αλλά σταματά ένα κύκλο βίας που θα θυματοποιήσει και πολλά άλλα παιδιά»!
