Η γήρανση και η μείωση του πληθυσμού ροκανίζουν την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, καθώς γίνονται τροχοπέδη για την ανάπτυξη και τη μείωση του μοναδιαίου κόστος εργασίας.
Αν πάρει κάποιος τα στοιχεία της πληθυσμικής δυναμικής για την Ελλάδα, δηλαδή την πρόβλεψη του πληθυσμού μέχρι το 2070, διαπιστώνει ότι σχηματίζουν μια σχεδόν κάθετη γραμμή. Από τα περίπου 10,3 εκατ. άτομα ηλικίας 15-64 ετών σήμερα, ο ενεργός πληθυσμός πέφτει στα 9 εκατ. το 2050 και στα 7,7 εκατ. το 2070.
Το καμπανάκι για τις επιπτώσεις της μείωσης του πληθυσμού και των εργαζομένων ήχησε δυνατά από την Κρήτη, όπου παρουσιάστηκαν στοιχεία του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ. Στο Συνέδριο, ο επικεφαλής του κέντρου, Άρης Αλεξόπουλος, τόνισε ότι η μείωση του εργατικού δυναμικού κατά 30% θα επιφέρει μείωση του ΑΕΠ κατά 15% μέχρι το 2050, εάν δεν ενισχυθεί η παραγωγικότητα και το εργατικό δυναμικό. Από τη διαπίστωση αυτή προκύπτει ένας φαύλος κύκλος μεταξύ δημογραφικού και παραγωγικότητας που το ένα επηρεάζει αρνητικά το άλλο. Για να σπάσει αυτός ο κύκλος και να αποκτήσει θετική προοπτική, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν μαζικές μεταρρυθμίσεις που θα ξεκινούν από τον αριθμό γεννήσεων μέχρι την αύξηση του εργατικού δυναμικού και μάλιστα με τις κατάλληλες δεξιότητες που απαιτεί η οικονομία σήμερα. Είναι ενδεικτικό ότι πριν από την πανδημία για κάθε άνεργο αντιστοιχούσε μία κενή θέση, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ενώ σήμερα για κάθε άνεργο αντιστοιχούν 10 κενές θέσεις εργασίας. Επίσης, πολλές μελέτες δείχνουν ότι το 75% – 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν βρίσκει εργαζόμενους.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο απαιτητική σε τεχνικά επαγγέλματα, όπως οι υδραυλικοί, οι τεχνικοί αυτοκινήτων και οι χειριστές κλαρκ, όπου οι ελλείψεις είναι ιδιαίτερα οξείες και η αναντιστοιχία δεξιοτήτων ενισχύεται από το γεγονός ότι πολλοί άνεργοι δεν θεωρούν ελκυστικές τις διαθέσιμες θέσεις. Παράλληλα, σημαντικό τμήμα γυναικών και μεγαλύτερων εργαζομένων παραμένει εκτός αγοράς, περιορίζοντας τη συνολική παραγωγική ικανότητα της χώρας. Ο Άρης Αλεξόπουλος σημείωσε ότι η πιο άμεση παρέμβαση αφορά την οργανωμένη προσέλκυση εργαζομένων από τρίτες χώρες, με ενέργειες που θα ξεκινούν από τις χώρες προέλευσης, θα περιλαμβάνουν εκμάθηση γλώσσας, προκαταρτική κατάρτιση και προγράμματα μακράς παραμονής, υπογραμμίζοντας ότι ο διεθνής ανταγωνισμός θα επικεντρωθεί στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
