Ενα μέτρο που δίχασε γιατρούς και ασθενείς στο παρελθόν, χωρίς ωστόσο να εφαρμοστεί ποτέ στην πράξη, επιστρέφει στο προσκήνιο. H υποχρεωτική «πύλη εισόδου» μέσω του προσωπικού γιατρού σε εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα, το λεγόμενο gatekeeping, επανέρχεται μέσω πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης, θέτοντας εκ νέου ως βασική προϋπόθεση την έκδοση παραπεμπτικού για κλείσιμο ραντεβού.
Παράλληλα, όμως, νέα υπουργική απόφαση προβλέπει ότι οι προσωπικοί γιατροί που δεν ανανεώνουν τη σύμβασή τους με τον ΕΟΠΥΥ χάνουν αυτομάτως τον πληθυσμό ευθύνης τους, χωρίς τη δυνατότητα επανεγγραφής των ίδιων ασθενών για διάστημα 12 μηνών.
Αναλυτικότερα, ο νομοθέτης ορίζει σε τροπολογία που συμπεριλήφθηκε σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, ως υποχρεωτικό βήμα για την είσοδο των πολιτών σε δημόσιες ειδικευμένες υπηρεσίες – όπως για παράδειγμα επίσκεψη σε ενδοκρινολόγο ή αιματολόγο σε Κέντρα Υγείας και νοσοκομεία – αλλά και στα ιδιωτικά ιατρεία των συμβεβλημένων με τον ΕΟΠΥΥ γιατρών, την έκδοση παραπεμπτικού από τον προσωπικό γιατρό.
Εντούτοις, δεν διευκρινίζεται εάν προβλέπονται κυρώσεις στην περίπτωση μη τήρησης του μέτρου – όπως για παράδειγμα οικονομική επιβάρυνση των πολιτών.
Επιμένει το υπουργείο για το gatekeeping
Αντιθέτως, κύκλοι του υπουργείου Υγείας επιμένουν πως το gatekeeping αποτελεί δοκιμασμένο «εργαλείο», το οποίο περιορίζει τις άσκοπες επισκέψεις σε ειδικούς γιατρούς, ομαλοποιεί τις ροές ασθενών, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως «χάρτης» πλοήγησης σε ένα σύστημα που μοιάζει συχνά δαιδαλώδες για τους ασθενείς.
Και συμπληρώνουν ότι με την ενεργοποίηση του συστήματος παραπομπών τροποποιείται η διαδικασία ηλεκτρονικής δέσμευσης ραντεβού, ενώ τονίζουν πως οι πολίτες με χρόνια νοσήματα θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν όσα ραντεβού είναι αναγκαία για χρονικό διάστημα ενός έτους με την έκδοση ενός μόνο παραπεμπτικού.
Ο νομοθέτης, πάντως, προβλέπει και εξαιρέσεις καθώς το σύστημα παραπομπών δεν θα ισχύει για τα έκτακτα και τα επείγοντα περιστατικά. Επιπρόσθετα, σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας εξεύρεσης προσωπικού γιατρού ή αντικειμενικής αδυναμίας προσέλευσης σε αυτόν – ιδίως για κατοίκους δυσπρόσιτων και απομακρυσμένων περιοχών –, η παραπομπή δύναται να γίνεται από αγροτικό γιατρό αλλά και από οποιονδήποτε γενικό γιατρό, παθολόγο και παιδίατρο. Είναι αξιοσημείωτο, άλλωστε, ότι σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα (όπως αυτά καταγράφονται στην ιστοσελίδα https://prosopikos.gov.gr/) περίπου τέσσερις στους δέκα δικαιούχους (δηλαδή, πολίτες άνω των 16 ετών) δεν έχουν εγγραφεί έως και σήμερα σε προσωπικό γιατρό είτε από επιλογή είτε λόγω αντικειμενικών δυσκολιών.
Η απόφαση που έφερε αντιδράσεις
Την ίδια ώρα, αντιδράσεις προκαλεί η πρόσφατη υπουργική απόφαση που υπογραμμίζει ότι «σε περίπτωση λήξης ή λύσης της σύμβασης των συμβεβλημένων με τον ΕΟΠΥΥ προσωπικών γιατρών για οποιονδήποτε λόγο, οι τελευταίοι δεν δύνανται να παρέχουν, για χρονικό διάστημα ενός έτους από τη λήξη ή τη λύση, υπηρεσίες προσωπικού γιατρού ως αμιγώς ιδιώτες για τον πληθυσμό που ήταν εγγεγραμμένος σε αυτούς».
Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ) που σε ανακοίνωσή του σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση «προσβάλλει ευθέως το θεμελιώδες και αναφαίρετο δικαίωμα του έλληνα πολίτη να επιλέγει ελεύθερα τον γιατρό του». Παράλληλα τονίζεται ότι η συγκεκριμένη απόφαση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, καθώς διακόπτει τη συνέχεια της ιατρικής παρακολούθησης, ιδίως σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα ή αυξημένες ανάγκες φροντίδας. «Η υποχρεωτική διακοπή της παρακολούθησης από τον θεράποντα ιατρό, παρά τη βούληση του ίδιου του πολίτη, αντιβαίνει στις βασικές αρχές της ιατρικής δεοντολογίας», καταλήγει ο Σύλλογος.
