Η Πάτρα έχει την τιμή να είναι η πρώτη μεγάλη ελληνική πόλη που απελευθερώθηκε από τους ναζί. Ήταν τέτοια μέρα όταν σε μια σπάνια στιγμή συνεννόησης τα βρετανικά στρατεύματα και οι αντάρτες του ΕΛΑΣ έδωσαν διήμερη μάχη για να ελευθερώσουν την πόλη.
Οι Γερμανοί βρέθηκαν εγκλωβισμένοι μεταξύ δύο πυρών. Ακόμα και τότε όμως οι 400 μάχιμοι άνδρες που διέθεταν πυροβολούσαν αδιακρίτως. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους 31 Έλληνες που έχασαν τη ζωή τους οι 21 ήταν κάτοικοι της πόλης που έτρεχαν να σωθούν, δολοφονήθηκαν από ελεύθερους σκοπευτές!
Είχαν εξοργιστεί γιατί με το που άρχισαν οι μάχες οι συνεργάτες τους, οι 1800 άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας που είχαν εξοπλίσει έσπευσαν να παραδοθούν σε αυτούς που είχαν ορκιστεί να κυνηγούν, τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και τους Έλληνες, γενικώς που ζητούσαν την ελευθερία τους.
Στις 5 τα ξημερώματα η πόλη ήταν ελεύθερη. Οι τελευταίοι κατακτητές το έσκασαν. Πλοία τους πήραν από την παραλία του Αγία Ανδρέα και το Ρίο και τους διεκπεραίωσαν απέναντι στην Στερεά Ελλάδα, την Ιτέα. Είχαν αφήσει πίσω τους 25 νεκρούς και άλλους τόσους αιχμαλώτους.
Οι Βρετανοί είχαν φτάσει με ελληνικά πλοία. Μαζί τους ταξίδευε κινηματογραφικό συνεργείο της RAF, της πολεμικής τους αεροπορίας που διέσωσε σε κινηματογραφικό φιλμ τις μεγάλες εκείνες στιγμές.
Υπήρχαν και δημοσιογράφοι, ένας από αυτούς, ο Ουόλτερ Λούκας, απεσταλμένος της Ντέιλι Εξπρές, δημοσίευσε στην ανταπόκριση του τις δραματικές στιγμές που προηγήθηκαν, αλλά και όσα είδε την μέρα εκείνη:
«Ήταν από τις πιο περίεργες μάχες αυτού πολέμου. Έγινε σε ένα λαβύρινθο από πυροβολισμούς κι ενθουσιώδεις κραυγές Ελλήνων. Βγήκαν στους δρόμους για να χαιρετήσουν τους στρατιώτες μας, πριν καν τελειώσει η μάχη! Άνθη, σφαίρες και ποτήρια με κρασί, έδιναν κι έπαιρναν. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά οδηγούσαν τους στρατιώτες μας από παράδρομους για να αποφύγουν τις οβίδες των Γερμανών! Ο λοχαγός διοικητής της φρουράς μας έστελνε διαρκώς μηνύματα με τα οποία μας διαβεβαίωνε ότι αναζητά πρόφαση για να παραδοθεί. Αργότερα τον αντικατέστησε ο λοχαγός Χεν που είχε την άποψη ότι έπρεπε να συνεχίσει τη μάχη μέχρι να τελειώσει και η τελευταία σφαίρα. Μηνύματα μας έστελναν και οι άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας. Ήθελαν να παραδοθούν μόνο σε μας. Φοβόντουσαν τα αντίποινα εκ μέρους των ανταρτών και του ελληνικού πληθυσμού. Στο πλευρό μας βρίσκονται 400-500 πρόχειρα εξοπλισμένοι αντάρτες. Οι τελευταίοι Γερμανοί παραδόθηκαν νωρίς το πρωί της Τετάρτης από φόβο μήπως λιντσαριστούν από το πλήθος».
Δίνει όμως και μια παραστατική περιγραφή των πρώτων ωρών ελευθερίας της πόλης που δεν μπορεί να αποτυπώσει ο κινηματογραφικός φακός.
«Όλη η πόλη δονήθηκε από ενθουσιασμό. Σε ένα δρόμο είχαν στρώσει χαλιά, ένας άλλος ήταν στρωμένος με κλαδιά. Αν και τις τελευταίες μέρες δεν υπήρχαν τρόφιμα, αν και πολλοί κάτοικοι ήταν άρρωστοι και πεινασμένοι, από κανένα δεν ακούσαμε να μας ζητά σοκολάτες ή τσιγάρα. Αν και στερημένοι απ’ όλα αυτοί οι Έλληνες είχαν την καλοσύνη να δίνουν στους στρατιώτες ότι μπορούσαν! Η αντίθεση με ότι είδα στην Ιταλία είναι καταπληκτική. Εδώ στην Ελλάδα υπάρχει σταθερή φιλία μεταξύ μας και των Ελλήνων. Εάν ρωτήσει κανείς κάποιον Άγγλο στρατιώτη θα σας πει ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που αξίζει κανείς να πολεμήσει για την τιμή και την ελευθερία της».
Στα επίκαιρα που προβλήθηκαν στους κινηματογράφους δίνεται ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο στον πόλεμο, αλλά και την κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο πληθυσμός.
Στο φιλμ γίνεται λόγος για τον Δήμαρχο που επιστρέφει στο Δημαρχείο. Πρόκειται για τον Βασίλη Ρούφο, εγγόνου αγωνιστή του ’21.
Ήταν βασιλικός, είχε γίνει δήμαρχος το 1934, διατηρήθηκε από την δικτατορία Μεταξά, αλλά στη διάρκεια της Κατοχής ανέβηκε στο βουνό και συντάχτηκε με τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Διετέλεσε Δήμαρχος και στη δεκαετία του ΄50 αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο.
