Οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων σκαρφάλωσαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών και πλέον ετών, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να ενισχύει τις πιέσεις στο κόστος παραγωγής, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ακριβότερα προϊόντα στα ράφια των καταστημάτων.
Ο δείκτης τιμών αγροτικών εμπορευμάτων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών ενισχύθηκε κατά 1,6% τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές των φυτικών ελαίων, του κρέατος και των δημητριακών, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα Παρασκευή. Σε ετήσια βάση, ο δείκτης καταγράφει αύξηση 2,5%.
Ο πόλεμος με το Ιράν, που βρίσκεται πλέον στον τρίτο μήνα του, έχει ουσιαστικά παραλύσει τα Στενά του Ορμούζ — μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και πρώτων υλών. Η κατάσταση έχει περιορίσει τη διακίνηση βασικών αγροτικών εφοδίων, όπως το ντίζελ και τα λιπάσματα, προκαλώντας νέα άνοδο στις τιμές.
Τα φυτικά έλαια πρωταγωνίστησαν στην άνοδο του δείκτη του ΟΗΕ, σημειώνοντας αύξηση 5,9% σε σχέση με τον Μάρτιο και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022.
«Τα φυτικά έλαια καταγράφουν ισχυρότερες αυξήσεις τιμών, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές του πετρελαίου, που ενισχύει τη ζήτηση για βιοκαύσιμα και ασκεί επιπλέον πιέσεις στην αγορά φυτικών ελαίων», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο.
Ο δείκτης του FAO παρακολουθεί το κόστος των πρώτων υλών και όχι τις τελικές τιμές λιανικής, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται χρόνος μέχρι οι αυξήσεις στις αγροτικές τιμές να μεταφερθούν πλήρως στους καταναλωτές. Παρ’ όλα αυτά, η άνοδος σε σχέση με τον Μάρτιο θεωρείται η πρώτη σαφής ένδειξη ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα ενδέχεται να επιταχυνθεί εκ νέου, ακόμη κι ενώ ΗΠΑ και Ιράν εξετάζουν το ενδεχόμενο ειρηνευτικής συμφωνίας που θα οδηγούσε στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Η αύξηση του δείκτη — που περιλαμβάνει δημητριακά, ζάχαρη, κρέας, γαλακτοκομικά και φυτικά έλαια — αποτελεί τον τρίτο διαδοχικό μήνα ανόδου, μετά την πρώτη αύξηση που είχε καταγραφεί τον Φεβρουάριο έπειτα από πέντε μήνες πτώσης.
Ο δείκτης τιμών κρέατος διαμορφώθηκε σε ιστορικό υψηλό, σημειώνοντας άνοδο 1,2% σε σχέση με τον Μάρτιο. Παράλληλα, ο δείκτης δημητριακών αυξήθηκε κατά 0,8%, εξαιτίας των ανησυχιών για τις καιρικές συνθήκες αλλά και των εκτιμήσεων για περιορισμό των καλλιεργειών σιταριού το 2026.
Οι αγρότες εξετάζουν το ενδεχόμενο να στραφούν σε καλλιέργειες που απαιτούν λιγότερα λιπάσματα, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος παραγωγής.
Παραγωγοί σε όλο τον κόσμο προειδοποιούν ήδη για μικρότερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις και χαμηλότερες αποδόσεις, καθώς οι τιμές του ντίζελ και των λιπασμάτων έχουν εκτιναχθεί από την έναρξη της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο.
Μεγάλες ευρωπαϊκές αγροτικές δυνάμεις, όπως η Γαλλία και η Ρουμανία, έχουν ήδη προειδοποιήσει για χαμηλότερη παραγωγή, καθώς οι αγρότες περιορίζουν τις καλλιέργειες καλαμποκιού προκειμένου να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος εισροών.
