Το «καθαρόαιμο» κομμάτι των εισπράξεων από τον τουρισμό, δηλαδή αυτό που αντιστοιχεί στη διαμονή και συγκεκριμένα στα ξενοδοχεία αλλά και στα καταλύματα βραχυχρόνιων μισθώσεων, ξεπέρασε τα 15 δισ. ευρώ το περασμένο έτος, με τα 11,5 δισ. να αφορούν την ξενοδοχία.
Ο κύκλος εργασιών αυτός αναμένεται να αυξηθεί κατά 5%-8% περίπου, ξεπερνώντας τα 16 δισ. με βάση τις προβλέψεις για τη φετινή κίνηση. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της αύξησης αναμένεται να προέλθει από τα καταλύματα βραχυχρόνιων μισθώσεων, καθώς οι πληρότητες στα ξενοδοχεία είναι ήδη σχετικά υψηλές και οποιαδήποτε αύξηση κύκλου εργασιών εκεί μπορεί να προέλθει μόνο από περαιτέρω αύξηση των τιμών. Τιμές που ήδη έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία έτη. Τα παραπάνω εξηγούν στην «Κ» κύκλοι της τουριστικής βιομηχανίας, παραπέμποντας και στα στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ), που έδειξαν αύξηση του τζίρου των ξενοδοχείων το 2024 κατά 8,8% σε σχέση με το 2023, στα 11,5 δισ.
Στα 165 ευρώ το δίκλινο
Τα ξενοδοχεία 1, 2 και 3 αστέρων, που αποτελούν το 74% των ξενοδοχείων, κατέγραψαν αύξηση του τζίρου τους κατά 5%, ενώ τα 4 και 5 αστέρων κατέγραψαν μεγαλύτερη αύξηση τζίρου, κατά 10%. Η μέση τιμή διάθεσης δίκλινου δωματίου τον Αύγουστο παρέμεινε λίγο-πολύ σταθερή, στα 165 ευρώ, σε σχέση με τον Αύγουστο του 2023, αλλά τον Μάιο και τον Οκτώβριο σημειώθηκε αύξηση μέσης τιμής κατά περίπου 6%, από τα επίπεδα των 100 ευρώ στα 108 ευρώ. Αυτονόητα, οι τιμές στα καταλύματα πέντε αστέρων είναι σημαντικά υψηλότερες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ποσοστό των αλλοδαπών τουριστών στα ξενοδοχεία (69,2%) συνεισφέρει στο 85% του τζίρου των ξενοδοχείων. Επιπλέον, στα 3,5 δισ. ευρώ εκτιμάται, σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, ότι ήταν ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων και των ιδιωτών από την εκμίσθωση καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, αναφέρουν πηγές της αγοράς.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2024 επισκέφθηκαν την Ελλάδα 35,951 εκατ. ταξιδιώτες. Ωστόσο, όλοι αυτοί οι τουρίστες δεν κατέληξαν σε ξενοδοχεία. Ενα πολύ μεγάλο ποσοστό τους φιλοξενήθηκε σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Είναι ίσως χαρακτηριστικό πως, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, οι προσφερόμενες κλίνες σε καταλύματα που διατίθενται για βραχυχρόνιες μισθώσεις τον Αύγουστο, μήνα κορύφωσης της δραστηριότητας, ξεπέρασαν το 1 εκατ. και συγκεκριμένα έφτασαν σε 1,022 εκατ. κλίνες, όταν το σύνολο των κλινών στα ξενοδοχεία ανέρχεται στις 894.854. Κάποιες από αυτές βρίσκονται σε καινούργια καταλύματα, που εισήλθαν στην αγορά με αποκλειστικό σκοπό αυτού του είδους την εκμετάλλευση, αλλά η συντριπτική πλειονότητά τους αφορά τη μετατροπή κανονικών οικιστικών ακινήτων ή ξενοδοχειακών μονάδων χαμηλότερων κατηγοριών. Με απλά λόγια, στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου είναι διαθέσιμα σε ταξιδιώτες και παραθεριστές σε ελληνικούς προορισμούς κοντά στα 2 εκατ. κρεβάτια. Και θα είναι ακόμα περισσότερα το 2025, καθώς εκατοντάδες ξενοδοχεία βρίσκονται στη φάση αποπεράτωσης και έναρξης λειτουργίας φέτος, ενώ επιπλέον μονάδες αναμένεται να ανοίξουν το 2026.
H στροφή στα «5άστερα»
Οσον αφορά τα ξενοδοχεία, η στροφή από τις χαμηλότερες σε υψηλότερες κατηγορίες ξενοδοχείων είναι σαφής: Συγκεκριμένα, σε σχέση με το 2019, ενώ ο συνολικός αριθμός κλινών έχει αυξηθεί κατά μόλις 4%, στα ξενοδοχεία πέντε αστέρων η αύξηση είναι 23%, στα τεσσάρων αστέρων είναι 9%, στα τριών αστέρων είναι 2%, ενώ ο αριθμός κλινών στα ενός και δύο αστέρων έχει μειωθεί σημαντικά, και ειδικότερα κατά 13% και 12% αντιστοίχως. Ως αποτέλεσμα, σήμερα μία στις τέσσερις ξενοδοχειακές κλίνες είναι σε μονάδες πέντε αστέρων, έναντι μιας στις πέντε το 2019, ενώ έχει αυξηθεί –σε μικρότερο βαθμό– και το ποσοστό των κλινών σε τεσσάρων αστέρων ξενοδοχεία.
Η ετήσια έρευνα για τον ξενοδοχειακό κλάδο, την οποία πραγματοποίησε το ΙΤΕΠ για λογαριασμό του ΞΕΕ, εκτιμά πως η συνολική συμβολή (άμεση και έμμεση) στο παραγόμενο προϊόν της ελληνικής οικονομίας φτάνει στα 17,815 δισ. ευρώ. Επιπλέον, υπολογίζει πως ο ξενοδοχειακός κλάδος το 2024 υποστήριξε συνολικά (άμεσα και έμμεσα) πάνω από 340.000 θέσεις απασχόλησης. Από αυτές, περίπου οι 143.000 θέσεις συνιστούν έμμεσες θέσεις που δημιουργήθηκαν σε άλλους κλάδους και όχι στα ξενοδοχεία. Με βάση τα δεδομένα αυτά, εκτιμάται πως η ελληνική ξενοδοχία συνέβαλε στη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου της ελληνικής οικονομίας κατά περίπου 7,9 δισ. ευρώ. Παράλληλα, διαπιστώνεται πως οι συνολικές επενδύσεις των ξενοδοχείων για το 2024 ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 9% του τζίρου τους.
