Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι έχουν ξεπεράσει τους 300.000. Με στόχο τη βελτίωση του εισοδήματός τους, ολοένα και περισσότεροι συνταξιούχοι στρέφονται στην απασχόληση μετά τη συνταξιοδότησή τους. Το χαμηλό επίπεδο των συντάξεων παράλληλα με τη μεγάλη ακρίβεια οδηγεί τους απόμαχους της δουλειάς σε αναζήτηση πρόσθετου εισοδήματος.
Πλέον, ο συνταξιούχος μπορεί να συνεχίσει να εργάζεται μετά την καταβολή της σύνταξής του, χωρίς να υποστεί περικοπή αυτής κατά 30%, όπως ίσχυε παλαιότερα. Ετσι, είναι χιλιάδες εκείνοι οι ασφαλισμένοι-εργαζόμενοι που συμπληρώνουν τα όρια ηλικίας και τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης (ακόμα και με χρήση πλασματικών ετών) και υποβάλλουν αίτηση για απονομή σύνταξης, επιλέγοντας παράλληλα να συνεχίσουν να εργάζονται.
Ποιους συμφέρει
Ας δούμε όμως ποιους συνταξιούχους συμφέρει να εργάζονται:
- Ελεύθερους επαγγελματίες 62 ετών και άνω, που συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη.
- Αυτοαπασχολούμενους (γιατρούς, μηχανικούς, δικηγόρους) 62 ετών και άνω, που συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη.
- Μισθωτούς που μπορούν να παραμείνουν στην εργασία σε συνεννόηση με τον εργοδότη και συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη ή, κατά περίπτωση, μειωμένη σύνταξη.
- Αγρότες.
- Ασφαλισμένους που μπορούν να λάβουν σύνταξη αναπηρίας και να αυξήσουν έτσι το εισόδημά τους.
Ειδικότερα, από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η περικοπή της σύνταξης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους και θεσπίστηκε ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού για μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Οσοι εργάζονται και λαμβάνουν σύνταξη γήρατος, είτε ως μισθωτοί είτε ως αυτοαπασχολούμενοι, παίρνουν από τον e-ΕΦΚΑ το 100% της κύριας και της επικουρικής σύνταξης, όπου αυτή υπάρχει. Το ίδιο ισχύει για όσους λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας ή σύνταξη γήρατος λόγω ειδικών παθήσεων.
Οι επιβαρύνσεις
Τονίζεται ότι όσοι συνταξιούχοι απασχοληθούν θα έχουν οικονομική επιβάρυνση ως εξής:
- Οι μισθωτοί καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί των μεικτών αποδοχών.
- Οι αυτοαπασχολούμενοι / ελεύθεροι επαγγελματίες καταβάλλουν εισφορές αυξημένες κατά 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης.
- Οι αγρότες (εκτός π. ΟΓΑ) καταβάλλουν εισφορές αυξημένες κατά 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης.
Οι εξαιρέσεις
Επισημαίνεται ότι από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται: συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας και ειδικών παθήσεων, όσοι λαμβάνουν εξωιδρυματικό επίδομα, οι πολύτεκνοι.
Δεν καταβάλλουν καθόλου ασφαλιστικές εισφορές ούτε πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ:
- Οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, εφόσον ασκούν απασχόληση που υπάγεται στην ασφάλιση του π. ΟΓΑ.
- τον e-ΕΦΚΑ φορέων, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από αγροτική απασχόληση δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ.
Επισημαίνεται ότι παράλειψη της δήλωσης για την έναρξη της απασχόλησης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.
Τι κερδίζουν
Τα κέρδη που αποκομίζονται, με το νέο καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων, έχουν ως εξής:
1. Για τον μισθωτό, η συνέχιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση σημαίνει δύο παράλληλες πηγές εισοδήματος με πολύ μικρό κόστος. Λαμβάνει το 100% της κύριας και της επικουρικής σύνταξης και επιβαρύνεται μόνο με ειδικό πόρο 10% επί των μεικτών αποδοχών του. Ο πόρος αυτός δεν παρακρατείται από τη σύνταξη, αλλά υπολογίζεται στον μισθό.
Παράδειγμα: ένας μισθωτός με μεικτές αποδοχές 1.200 ευρώ επιβαρύνεται με 120 ευρώ τον μήνα, αλλά κρατά ολόκληρη τη σύνταξη των 800 ή 1.000 ευρώ.
Ετσι το συνολικό μηνιαίο εισόδημά του είναι πολύ υψηλότερο από όσο θα ήταν αν σταματούσε να εργάζεται. Με τον πληθωρισμό κοντά στο 4% και το κόστος ενέργειας και ενοικίου να αυξάνεται ραγδαία, αυτό το πρόσθετο ποσό απορροφά τις ανατιμήσεις χωρίς περικοπές σε βασικές ανάγκες.
Επιπλέον, τα ένσημα που συνεχίζει να συγκεντρώνει δεν χάνονται. Για κάθε έτος εργασίας η σύνταξη προσαυξάνεται κατά 0,77% επί των αποδοχών. Ηδη 10.278 εργαζόμενοι συνταξιούχοι έχουν λάβει προσαύξηση, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνά τα 100 ευρώ τον μήνα.
2. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους (μηχανικούς, γιατρούς, δικηγόρους, λογιστές, εμπόρους κ.ά.) το νέο πλαίσιο είναι ακόμη πιο ελκυστικό. Αυτή η κατηγορία παρέμενε έτσι κι αλλιώς ενεργή πέρα από τα γενικά όρια ηλικίας και συχνά καθυστερούσε να αιτηθεί σύνταξη για να μη χάσει εισόδημα. Πλέον μπορεί να συνταξιοδοτηθεί και να συνεχίσει κανονικά τη δραστηριότητά της.
Εισπράττει ταυτόχρονα τη σύνταξη και βλέπει επιτέλους να αποσβένονται οι εισφορές που κατέβαλλε επί δεκαετίες. Η επιβάρυνση παραμένει περιορισμένη. Για το 2026, στην 1η ασφαλιστική κατηγορία η εισφορά κύριας σύνταξης είναι 185,09 ευρώ, οπότε ο πρόσθετος πόρος ανέρχεται σε περίπου 92,55 ευρώ τον μήνα. Υπάρχει και ανώτατο ετήσιο όριο επιβάρυνσης 5.362,44 ευρώ, ίσο με το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες δέχονται σήμερα διπλή πίεση: από το αυξημένο λειτουργικό κόστος (ενέργεια, καύσιμα, ενοίκια επαγγελματικών χώρων) και από την ακρίβεια στην καθημερινότητα. Σε αυτή τη συγκυρία η σύνταξη λειτουργεί ως σταθερό μηνιαίο «μαξιλάρι» απέναντι στις διακυμάνσεις του τζίρου.
3. Αγρότες: Η συνέχιση της δραστηριότητας μαζί με τη λήψη σύνταξης είναι εξαιρετική επιλογή. Οι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ που εξακολουθούν να ασκούν αγροτική δραστηριότητα δεν καταβάλλουν καμία επιπλέον εισφορά ή πόρο.
Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι μετά τη διακοπή της απασχόλησής τους οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δικαιούνται προσαύξηση της σύνταξής τους. Η προσαύξηση χορηγείται μετά τη διακοπή της απασχόλησης και την υποβολή σχετικής αίτησης στον ΕΦΚΑ. Η αύξηση (προσαύξηση) στη σύνταξη των εργαζόμενων συνταξιούχων υπολογίζεται με ετήσιο συντελεστή 0,77% επί των αποδοχών ή των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλονται κατά την περίοδο της απασχόλησης.
Ετσι:
- Για μισθωτούς: η αύξηση αντιστοιχεί σε 0,77% επί του ετήσιου (ή μέσου) μισθού για κάθε έτος εργασίας. Για παράδειγμα, με μισθό 1.000 ευρώ, η προσαύξηση είναι περίπου 7,77 ευρώ τον μήνα για κάθε έτος ασφάλισης.
- Για μη μισθωτούς (ελεύθερους επαγγελματίες): υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγεται και καταβάλλεται ανά έτος απασχόλησης.
