Τα 4 κύματα του πολέμου και πώς επηρεάζουν την τσέπη μας

Οι χθεσινοί Financial Times περιγράφουν πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πλήττει την παγκόσμια οικονομία με 4 διαδοχικά κύματα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι σήμερα οι πλούσιες χώρες αρχίζουν να νιώθουν σήμερα το βάρος του τρίτου. Το 1ο κύμα ήταν καθαρά ενεργειακό. Η μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού που έχει καταγραφεί στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου, με αρχική μείωση της παγκόσμιας παραγωγής κατά περίπου 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Το 2ο κύμα ήταν ο πληθωρισμός. Πρώτα με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, κατόπιν με τις υψηλότερες τιμές τροφίμων και τελικά με τα επιτόκια που ανεβαίνουν και καθιστούν το χρέος ακριβότερο. Κάθε αύξηση των τιμών πετρελαίου κατά +10%, εφόσον διατηρηθεί για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, ωθεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό υψηλότερα κατά +0,4 ποσοστιαίες μονάδες και μειώνει την παγκόσμια παραγωγή έως -0,2%. Σήμερα, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά στο 3ο κύμα. Την κατάρρευση της ζήτησης. Τα νοικοκυριά πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια και τρόφιμα, τα πραγματικά τους εισοδήματα συρρικνώνονται και υποχρεωτικά μειώνουν τις υπόλοιπες δαπάνες τους. Ο τίτλος των Financial Times είναι σαφής. «Ο πόλεμος συμπιέζει τους πραγματικούς μισθούς ακόμα και στις πλούσιες χώρες». Η κρίση παραπέμπει στη δεκαετία του ’70, τότε που καταγράφηκαν δραματικές ελλείψεις εφοδιασμού, νομισματική αστάθεια, πληθωρισμός και αυξημένοι κίνδυνοι στασιμοπληθωρισμού με ύφεση. Οι κεντρικοί τραπεζίτες βρίσκονται σε αδιέξοδο. Δεν μπορούν να μειώσουν τα επιτόκια για να στηρίξουν την ανάπτυξη, αφού ο πληθωρισμός τρέχει. Δεν μπορούν να αυξήσουν τα επιτόκια γιατί θα επιδεινωθεί η ύφεση. Από το 3ο μέχρι το 4ο κύμα η απόσταση είναι πολύ μικρή. Έρχεται χρηματοπιστωτική αστάθεια. Εκδηλώνεται με πτώση στις αγορές μετοχών και μαζικό ξεπούλημα ομολόγων. Σε ένα περιβάλλον με υψηλό δημόσιο χρέος και περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, οι κυβερνήσεις διαθέτουν λιγότερα εργαλεία αντίδρασης από ό,τι στο παρελθόν.