17 Νοεμβρίου 2026 | 53 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου
Πενήντα τρία χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το μήνυμα της 17ης Νοεμβρίου παραμένει ζωντανό. Όχι μόνο ως ιστορική μνήμη, αλλά ως διαρκής υπενθύμιση ότι η Δημοκρατία, η ελευθερία και η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι αυτονόητες κατακτήσεις. Απαιτούν καθημερινή υπεράσπιση, συμμετοχή και ευθύνη.
Το Πολυτεχνείο δεν ήταν απλώς μια εξέγερση απέναντι στη δικτατορία. Ήταν η φωνή μιας γενιάς που αρνήθηκε τον φόβο, τη σιωπή και την υποταγή. Μιας γενιάς που διεκδίκησε το δικαίωμα να ζει ελεύθερα, να σκέφτεται, να εκφράζεται και να ορίζει το μέλλον της.
Το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» δεν ανήκει μόνο στην Ιστορία. Εξακολουθεί να μας καλεί να αναμετρηθούμε με τις κοινωνικές προκλήσεις της εποχής μας.
Σήμερα, σε μια Ελλάδα δημοκρατική, με ελεύθερες εκλογές και κατοχυρωμένα θεμελιώδη δικαιώματα, οι προκλήσεις είναι διαφορετικές. Δεν ζούμε σε δικτατορία και δεν πρέπει να εξισώνουμε τις σημερινές κοινωνικές δυσκολίες με την καταπίεση εκείνης της περιόδου.
Οφείλουμε, όμως, να αναρωτηθούμε τι σημαίνει στην πράξη η Δημοκρατία για έναν πολίτη που εργάζεται αλλά δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές του ανάγκες.
Για έναν νέο άνθρωπο που σπουδάζει, αποκτά προσόντα, αλλά αδυνατεί να σχεδιάσει το μέλλον του με ασφάλεια.
Για μια οικογένεια που βλέπει το εισόδημά της να εξαντλείται πριν τελειώσει ο μήνας.
Για τους γονείς που αγωνιούν αν θα μπορέσουν να προσφέρουν στα παιδιά τους περισσότερες ευκαιρίες από εκείνες που είχαν οι ίδιοι.
Για τους ηλικιωμένους που, ύστερα από μια ολόκληρη ζωή εργασίας, αναγκάζονται να περιορίζουν ακόμη και βασικές ανάγκες τους.
Η Δημοκρατία δεν χάνει την αξία της επειδή υπάρχουν κοινωνικές ανισότητες. Δοκιμάζεται, όμως, όταν οι ανισότητες διευρύνονται, όταν η αξιοπρεπής διαβίωση γίνεται δυσκολότερη και όταν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αισθάνονται ότι η φωνή τους δεν ακούγεται.
Η ελευθερία του λόγου, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η ισότητα απέναντι στον νόμο, η λογοδοσία της εξουσίας και ο σεβασμός των δικαιωμάτων αποτελούν αδιαπραγμάτευτα θεμέλια της Δημοκρατίας. Όμως, μια σύγχρονη δημοκρατική Πολιτεία οφείλει παράλληλα να δημιουργεί τις κοινωνικές και οικονομικές προϋποθέσεις ώστε κάθε άνθρωπος να μπορεί να αξιοποιεί ουσιαστικά τις ελευθερίες του.
Δεν αρκεί να έχει ένας νέος το δικαίωμα να ονειρεύεται, όταν αισθάνεται ότι δεν έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Δεν αρκεί να μιλάμε για στήριξη της οικογένειας, όταν η δημιουργία της μετατρέπεται σε οικονομικό άθλο. Δεν αρκεί να επικαλούμαστε την κοινωνική δικαιοσύνη, αν δεν εργαζόμαστε καθημερινά για να περιορίσουμε τις ανισότητες.
Η επέτειος του Πολυτεχνείου δεν προσφέρεται για κομματική εκμετάλλευση ούτε για εύκολους συμβολισμούς. Απαιτεί σεβασμό στους ανθρώπους που αγωνίστηκαν, σε όσους διώχθηκαν, βασανίστηκαν και έχασαν τη ζωή τους στον αγώνα κατά της δικτατορίας.
Απαιτεί, όμως, και κάτι περισσότερο από μια επετειακή δήλωση.
Να αναρωτηθούμε τι κοινωνία παραδίδουμε στις επόμενες γενιές. Αν δημιουργούμε μια χώρα στην οποία οι νέοι μπορούν να παραμείνουν, να εργαστούν, να αποκτήσουν σπίτι, να δημιουργήσουν οικογένεια και να προοδεύσουν με αξιοπρέπεια.
Το μεγαλύτερο χρέος μας απέναντι στην ιστορική μνήμη δεν είναι μόνο να θυμόμαστε εκείνους που αγωνίστηκαν για την ελευθερία. Είναι να υπερασπιζόμαστε καθημερινά μια Δημοκρατία που δεν αφήνει κανέναν αόρατο, αβοήθητο ή χωρίς προοπτική.
Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι μόνο το δικαίωμα να επιλέγουμε ποιος θα μας κυβερνά. Είναι και η διαρκής ευθύνη της Πολιτείας να υπηρετεί τον άνθρωπο, να προστατεύει την αξιοπρέπειά του και να δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες για όλους.
Πενήντα τρία χρόνια μετά, το μήνυμα του Πολυτεχνείου παραμένει επίκαιρο: Η Δημοκρατία κατακτήθηκε με αγώνες. Η ποιότητά της κρίνεται καθημερινά από το αν μπορεί να προσφέρει ελευθερία, δικαιοσύνη και προοπτική σε κάθε πολίτη.
Τιμή σε όσους αγωνίστηκαν για τη Δημοκρατία. Σεβασμός στην Ιστορία. Ευθύνη απέναντι στο σήμερα και στις γενιές που έρχονται.
Σ.Σ: Ο Θέμης Μπάκας είναι πολιτευτής Αχαΐας.
Θέμης Μπάκας: «Το Πολυτεχνείο μάς θυμίζει ότι η Δημοκρατία δεν αρκεί να υπάρχει στους θεσμούς – Πρέπει να υπάρχει και στη ζωή των πολιτών»
Ημερομηνία:


