Η εικόνα με τα ενοίκια στην Πάτρα έχει δύο όψεις: Διαμερίσματα μικρά, στο κέντρο της πόλης, απευθυνόμενα κυρίως σε φοιτητές των οποίων οι τιμές – και αυτόν τον Σεπτέμβριο – αυξάνονται. Κι η τάση αυτή συμπαρασύρει και τα μεγαλύτερου εμβαδού διαμερίσματα σ’ όλη τη ζώνη από Αγία Σοφία έως Ψηλαλώνια και νοτιότερα. Και στην άλλη πλευρά, διαμερίσματα στα προάστεια που ακόμα οι τιμές τους είναι κάπως λογικές, ιδίως όταν δεν απευθύνονται στην φοιτητική κοινότητα. Την περασμένη Δευτέρα η «Πολιτεία» είχε στην πρώτη της σελίδα τον εξής τίτλο: «Πατρινοί φοιτητές ‘ληστεύονται’ στην Αθήνα». Με την ίδια λογική και κατά αναλογία θα μπορούσε να προσεγγίσει κανείς και την τακτική ορισμένων αποθρασυσμένων ιδιοκτητών διαμερισμάτων στο κέντρο της Πάτρας.
Πάμε παρακάτω. Το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης είναι περίπλοκο και πολυσύνθετο. Απόδειξη ότι δεν έχουν καταφέρει να το χειριστούν αποτελεσματικά κράτη με σοβαρότερες διοικητικές δομές απ’ τις δικές μας. Ένα παράδειγμα: Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Πρόγραμμα καλών προθέσεων. Αναμφίβολα. Όμως, οι ειδικοί της κτηματαγοράς προεξοφλούν ότι τελικώς τα δάνεια επιδοτούμενου επιτοκίου που θα «πέσουν» μαζικά στην αγορά, σε πολλές περιπτώσεις και σε πολλές περιοχές (όπως το κέντρο της Πάτρας), θα εκτινάξουν ακόμη περισσότερο την ήδη διογκωμένες τιμές πώλησης των ακινήτων. Η ζήτηση θ’ αυξηθεί, η προσφορά θα συρρικνωθεί, οι τιμές θα ευνοήσουν – αν δεν ενθαρρύνουν – την κερδοσκοπία, σε μια εποχή που ήδη η «φούσκα» των ακινήτων μεγαλώνει.
Και το περί «φούσκας» δεν είναι δική μας επινόηση. Είναι όρος που έχει χρησιμοποιήσει για την πορεία της αγοράς ακινήτων στην Ελλάδα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, απ’ τις 28 Ιανουαρίου ήδη, όταν εξέπεμπε σήμα κινδύνου το οποίο, όπως και πολλά άλλα, εμείς δεν φροντίσαμε να λάβουμε υπόψη, ούτε καν να πάρουμε είδηση, γιατί τότε μάλλον με κάτι άλλο θ’ ασχολούμασταν… Τόσο «σοβαρό» που το έχουμε ξεχάσει. Οι ειδικοί της αγοράς, λοιπόν, μεσίτες με τους οποίους μίλησε στα μέσα της εβδομάδας η «Πολιτεία» λένε ότι στο κέντρο της Πάτρας από το 2017 και μετά ενοίκια και τιμές πώλησης έχουν αυξηθεί μεσοσταθμικά κατά 50 έως 60%. Το «Σπίτι μου 2» θα δώσει νέο έδαφος νέων ανατιμήσεων. Υπάρχει λύση; Δύσκολη ερώτηση.
Πιθανότατα, τα αντικίνητρα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, η γενναιότερη κινητροδότηση ώστε να ξανανοίξουν κλειστά διαμερίσματα (υπάρχουν χιλιάδες τέτοια στην Πάτρα), η μείωση της φορολόγησης των ενοικίων όταν συνάπτονται μακροχρόνιες μισθώσεις, η πλήρης κατάργηση της Golden Visa που τελικά είχε επαχθέστατες συνέπειες, η προστασία των αποδεδειγμένα συνεπών ενοικιαστών και κάθε άλλο μέτρο που τελικά θα δημιουργήσει προοπτική εξισορρόπησης στο ratio προσφορά – ζήτηση, είναι κινήσεις που ίσως φέρουν κάποια αποτελέσματα. Σε διαφορετική περίπτωση, προγράμματα καλών προσθέσεων (θα το ξαναπούμε…), όπως αυτά που θα εξαγγελθούν, θα μεγεθύνουν τη «φούσκα» της αγοράς, θα οδηγήσουν σε νέα γενιά «κόκκινων» δανείων, θα εγκλωβίζουν νέα παιδιά σε δάνεια για ακίνητα υπερτιμημένα. Και ποιος ξέρει τι άλλο…
