«Σκέφτηκα να σε ρωτήσω με τι ασχολείσαι αυτόν τον καιρό, αλλά γέλασα»
«Γιατί;» απόρησε.
«Είναι σαν να σου λέω ότι η λογοτεχνική δραστηριότητα δεν πιάνεται, ως ασχολία. Σαν να σε ρωτάω με τι σοβαρό ασχολείσαι».
Μάλλον καγχάσαμε παρά γελάσαμε και οι δύο με αυτή την εξήγηση. Ο συνομιλητής μας είναι ο Δημήτρης Γκιούλος. Στο τραπεζάκι μας, εκτός από δύο καφέδες, βρίσκεται το νέο του βιβλιαράκι. Συγχωρείστε το υποκοριστικό, αλλά το νέο του έργο (εκδόσεις ΚΕΙΜΕΝΑ), είναι μια 80αριά σελίδες ποιημάτων Γκιουλερικού ύφους. Αποφθεγματικός, παιχνιδιάρης, αιχμηρός, με σπιρτόζικους αιφνιδιασμούς. Άλλοτε το ποίημα γέρνει προς το σχόλιο, άλλοτε το σχόλιο γέρνει προς το σκώμμα και άλλοτε ο αυτοσαρκασμός εισπράττει τα δικαιώματά του.
Στη μια σελίδα γίνεται καταγγελτικός, η μόνιμη αυστηρότητα του προσώπου του (ακόμα και όταν γελάει, γελάει με μορφασμό) στάζει αποδοκιμασία στο κείμενο και μας τραβάει από το αυτί: «Τελικά\δεν ξέρω\τι ορίζει μια κοινωνία\ίσως\τα πράγματα\που δεν υπερασπίστηκε\κι ας μπορούσε».
Στην άλλη σελίδα παίρνει κουράγιο από έναν γρύλλο που συνεχίζει το τραγούδι του, αν και ξέρει (ο Γκιούλος αλλά μάλλον και ο γρύλλος) ότι το νόημα της αισιοδοξίας δεν έχει μεγαλύτερη αξία από το τραγούδι του γρύλλου. Ο ίδιος πάντως αποφαίνεται γλυκά ότι σημασία έχει «να έχεις αγαπηθεί». Υποπτεύεσαι ότι η προσωπική του σφαίρα δεν τον έχει ναρκοθετήσει ή τέλος πάντων δεν είναι ο λογοτέχνης που θα κάνει τον κάθε ατομικό μικροκαημό μεγαλόστομο ποιητικό αφορισμό. Το θέμα του είναι ο κόσμος, ο άνθρωπος, η ανισότητα, ο κατατρεγμός και βέβαια τα παιδιά της Γάζας που «παίζουν κηδεία», σύμφωνα με τον στίχο που διαλέγει επίτηδες για ένα φινάλε που θα σε πνίξει στην τύψη: Ο Δημήτρης δεν είναι ο άνθρωπος που επιτρέπει στον εαυτό του να χαίρεται με τόσα που γίνονται και αυτό επιθυμεί- απαιτεί ίσως- και από ημάς. Αραγε είναι πολιτικός ή θρησκευτικός με έναν τρόπο; Ο ίδιος πιστεύει το πρώτο, αλλά θα ξέρει ότι ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο οι διαφορές δεν είναι γενικά μεγάλες.
Με τι ασχολείται, λοιπόν; Κλιμακώνει τα ακαδημαϊκά του βήματα στην επιστήμη της ιστορίας, αλλά ταυτόχρονα εμπλέκεται στην περιπέτεια των εκδόσεων, ως δημιουργός ο ίδιος ή ως επιμελητής και θα δούμε ως τι άλλο. Οι δικοί μας δρόμοι διασταυρώθηκαν κάπως άτσαλα πριν καμιά δεκαριά και βάλε χρόνια όταν ο Δημήτρης έκανε μια άγουρη απόπειρα να δοκιμάσει τη δημοσιογραφία (να τη δοκιμάσει, αλλά όχι και να δοκιμαστεί, με την έννοια ότι δεν ήθελε να το πολυπαζαρέψει) αλλά οι συνθήκες τότε ήταν εμπόλεμες για όλους, πόσο μάλλον για νέους ανθρώπους με έντονη άποψη. Μας άφησε όμως την αίσθηση ότι είχε πολλά να πει, άλλωστε είχε ήδη αρχίσει να τα λέει, με διάφορες λογοτεχνικές απόπειρες.
Ο Δημήτρης ανήκει σε μια θυμωμένη γενιά. Όχι, δεν είναι η φουρνιά των νεοελλήνων που κορνάρουν, ξεσπούν και ωρύονται στο στους δρόμους ή στα διαδίκτυα επειδή διδάχθηκαν από το σύστημα που οι ίδιοι τώρα καταγγέλλουν πως έχουν αιτιολογημένες απαιτήσεις και εξ αυτών πηγάζουν νόμοι και κανόνες. Είναι η φουρνιά που έπεσε στα δύσκολα χωρίς να έχει ζήσει εύκολα και που βλέπει μπροστά τις ανηφόρες που δεν υπόσχονται τίποτα. Τώρα που σκάνε οι φονικές μολότοφ στη Θεσσαλονίκη θυμηθήκαμε μια νύχτα σε ένα μπιστρό όπου έξω κάποιοι 20άρηδες παίζανε ένα ηλίθιο κυνηγητό με τα ΜΑΤ και τρώγανε τα μούτρα τους στα σοκάκια μαζί με τις εκπομπές των δακρυγόνων. Νιάτα ξοδεμένα στον γάμο του Καραγκιόζη, μάλιστα κάποιοι καραγκιόζηδες κάνανε και καριέρα πολιτική. Ο Δημήτρης Γκιούλος βρήκε τον δρόμο του στη σοβαρότητα, στις συγκεκριμένες αναζητήσεις, στη δόμηση μιας προσωπικής αξιοπιστίας, χωρίς εκπτώσεις από τις αρχές του αλλά με πολλά περιθώρια για χιούμορ και παρωδία. Η συλλογή του «Αναμνήσεις από το τέλος», ξεκινάει με ένα ευρηματικό εξώφυλλο και σε προσκαλεί σε μια γόνιμη αναμέτρηση με ιδέες, σκέψεις, καυστικές παρατηρήσεις, στοχασμούς και θυμοσοφίες πάνω στην επικαιρότητα, τη ζωή μας, την ατελή φύση του ανθρώπου και τα θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού. Μην τρομάζετε: Θα περάσετε ωραία διαβάζοντάς το, αλλά αυτό το περίφημο «Τέλος» του βιβλίου δεν θα έρθει ποτέ, είναι πολύ νωρίς να μιλάει για τέλος ο Δημήτρης όπως βέβαια και ο γρύλος του.
Κωνσταντίνος Μάγνης – Δημοσιογράφος
