Μία εντυπωσιακή ανακάλυψη πραγματοποίησαν αστρονόμοι με τη βοήθεια του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb (JWST), καταφέρνοντας να «ζυγίσουν» μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που βρίσκεται περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη.

Πρόκειται για την πιο μακρινή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα της οποίας η μάζα έχει υπολογιστεί με αυτόν τον τρόπο, προσφέροντας στους επιστήμονες μια μοναδική ματιά στο μακρινό παρελθόν του Σύμπαντος.
Η μαύρη τρύπα βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία MRG-M0138, τον οποίο οι αστρονόμοι παρατηρούν όπως ήταν όταν το Σύμπαν είχε ηλικία μόλις 4 δισεκατομμυρίων ετών. Σύμφωνα με τις νέες μετρήσεις που παρουσιάστηκαν στο περιοδικό Science, η μάζα της φτάνει τα 6 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου.
Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες συνήθως γίνονται εύκολα αντιληπτές όταν «τρέφονται» ενεργά με τεράστιες ποσότητες ύλης. Σε αυτές τις περιπτώσεις δημιουργούν τους λεγόμενους ενεργούς γαλαξιακούς πυρήνες (AGN), οι οποίοι εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και φωτός.
Ωστόσο, όταν μια μαύρη τρύπα βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας και δεν απορροφά σημαντικές ποσότητες υλικού, γίνεται εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς η ίδια δεν εκπέμπει φως. Οι επιστήμονες την ανιχνεύουν έμμεσα μέσω της βαρυτικής επίδρασης που ασκεί στα άστρα που κινούνται γύρω της.

Πώς το James Webb κατάφερε να «ζυγίσει» τη μαύρη τρύπα
Για να υπολογίσουν τη μάζα της μαύρης τρύπας, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια τεχνική που βασίζεται στην παρακολούθηση της κίνησης των άστρων στο κέντρο του γαλαξία.
Η μέθοδος αυτή, γνωστή ως αστρική δυναμική, έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές στο παρελθόν για τη μέτρηση κοντινών μαύρων τρυπών, όπως της Τοξότη Α*, της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας που βρίσκεται στο κέντρο του δικού μας γαλαξία και έχει μάζα περίπου 4,3 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα η πιο μακρινή μαύρη τρύπα που είχε μετρηθεί με αυτή τη μέθοδο βρισκόταν σε απόσταση περίπου 700 εκατομμυρίων ετών φωτός. Η νέα ανακάλυψη βρίσκεται περίπου 15 φορές πιο μακριά, καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Ρίτσαρντ Έλις από το University College London, εξήγησε ότι η μέτρηση της συλλογικής κίνησης των άστρων στον πυρήνα αυτού του μακρινού γαλαξία επέτρεψε στους επιστήμονες να υπολογίσουν τη μάζα μιας κατά τα άλλα αόρατης υπερμεγέθους μαύρης τρύπας.


