Μια σταδιακή αναδιάρθρωση του φορολογικού μείγματος, με στόχο την ενίσχυση της ισορροπίας μεταξύ άμεσων και έμμεσων φόρων καθώς και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, προτείνει το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ).
Όπως σημειώνει σε ανακοίνωσή του, βασικό πρόβλημα της ελληνικής φορολογίας δεν είναι το συνολικό φορολογικό βάρος, αλλά η μονομερής στήριξη στους έμμεσους φόρους, που επιβαρύνουν δυσανάλογα την κατανάλωση, τα νοικοκυριά και την επιχειρηματικότητα. Προσθέτει ότι στόχος είναι ένα πιο δίκαιο, αποτελεσματικό και ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα, το οποίο θα διατηρεί τη δημοσιονομική σταθερότητα χωρίς να υπονομεύει την αγοραστική δύναμη, την κοινωνική συνοχή και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει: «Οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα, με τα πλεονεκτήματα για την κυβέρνηση και τα μειονεκτήματα για τους πολίτες, δημιουργούν ένα διαρθρωτικό δίλημμα όταν η εξαίρεση γίνεται κανόνας και η δημοσιονομική σταθερότητα δοκιμάζει την κοινωνική αντοχή. Η υψηλή εξάρτηση από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους ενσωματώνεται στις τελικές τιμές, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. Το δίλημμα είναι τι συμφέρει τα δημόσια έσοδα της χώρας: να παρέχει η κυβέρνηση γενναιόδωρες εξαιρέσεις από έναν υψηλό συντελεστή ή να επιβάλει αδιακρίτως έναν χαμηλότερο συντελεστή; Σύμφωνα με την Tax Foundation, η κατάργηση των εξαιρέσεων και των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει την Ελλάδα σε αυξημένα έσοδα με έναν βασικό συντελεστή 11% από 24%, ενώ το ευρωπαϊκό ελάχιστο επιτρεπόμενο είναι 15%. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι μια μεταρρύθμιση δύο συντελεστών ΦΠΑ θα οδηγούσε σε υψηλότερα ετήσια έσοδα από τα περίπου 29 δισ. ευρώ, με αναδιανεμητικό αντίκτυπο που θα ωφελούσε όλους τους καταναλωτές και τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, θα απλούστευε το φορολογικό σύστημα με χαμηλότερο διοικητικό κόστος και θα οδηγούσε σε δραστική μείωση του “κενού ΦΠΑ” λόγω υψηλότερης συμμόρφωσης των επιχειρήσεων».
Σύμφωνα με τα τελευταία ευρωπαϊκά στοιχεία που διαθέτει το ΕΒΕΠ, οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα αντιστοιχούν από 17,3% έως 19%, ως ποσοστό του ετήσιου ΑΕΠ, έναντι μέσου όρου 13,5% στην Ευρώπη, κατατάσσοντας την χώρα μας στην 4η υψηλότερη θέση στην ΕΕ, δημιουργώντας αρνητικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, τον πληθωρισμό και το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Παράλληλα, περίπου το 44% των συνολικών φορολογικών εσόδων προέρχεται από την κατανάλωση, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ κινείται κοντά στο 33%. Η διαφορά αυτή δεν είναι ούτε περιστασιακή, ούτε μια απλή λεπτομέρεια, είναι μία δομική επιλογή. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει υψηλή φορολογία συνολικά, αλλά πού και πώς επιλέγει να φορολογεί και ποιες είναι οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες να γίνουν οι έμμεσοι φόροι ο βασικός πυλώνας.
Το ΕΒΕΠ θεωρεί πως η στροφή της οικονομικής πολιτικής προς τους έμμεσους φόρους δεν έγινε τυχαία. Με τα χρόνια προβλήματα φοροδιαφυγής και τις έντονες διακυμάνσεις στα εισοδήματα, οι φόροι κατανάλωσης αποτέλεσαν για πολλές κυβερνήσεις το πιο αξιόπιστο εργαλείο χρηματοδότησης του κράτους. ‘Αλλωστε, είναι φόροι με υψηλή εισπραξιμότητα, δύσκολα αποφεύγονται και προσφέρουν σταθερά έσοδα ακόμη και σε περιόδους οικονομικής πίεσης. Για μια οικονομία που πέρασε μια δεκαετία βαθιάς κρίσης, αυτή η σταθερότητα λειτούργησε ως «δημοσιονομικό δίχτυ ασφαλείας». Οι έμμεσοι φόροι διατήρησαν τη ροή εσόδων, όταν οι άμεσοι φόροι κατέρρεαν λόγω ανεργίας, μείωσης εισοδημάτων και περιορισμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας.
