Σοβαρή διαταραχή εμφανίζει ο πυρήνας του Πολικού Στροβίλου, με τα νεότερα προγνωστικά μοντέλα να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο πλήρους κατάρρευσης μετά από ισχυρό επεισόδιο αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης στις αρχές Φεβρουαρίου. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει εκτεταμένη εκροή πολικών αερίων μαζών, τόσο προς τη Βόρεια Αμερική όσο και προς την Ευρώπη, επηρεάζοντας σημαντικά τον καιρό μέσα στον Φεβρουάριο και πιθανώς έως τις αρχές της άνοιξης.
Ο Πολικός Στρόβιλος λειτουργεί σαν ένας τεράστιος «δακτύλιος» ψυχρού αέρα που περιβάλλει τις πολικές περιοχές, συγκρατώντας το έντονο ψύχος κοντά στον Βόρειο Πόλο. Εκτείνεται από τα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας έως τη στρατόσφαιρα, σε ύψη άνω των 30 χιλιομέτρων, και διακρίνεται σε στρατοσφαιρικό και τροποσφαιρικό επίπεδο. Όταν είναι ισχυρός, περιορίζει τις ψυχρές εισβολές προς τα μεσαία γεωγραφικά πλάτη, οδηγώντας σε ηπιότερους χειμώνες για την Ευρώπη. Αντίθετα, όταν εξασθενεί ή διασπάται, το ψύχος «διαφεύγει» νοτιότερα.
Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά προγνωστικά μοντέλα, διαμορφώνεται αντικυκλωνικό «μπλοκάρισμα» στα βόρεια και βορειοδυτικά της ηπείρου, κυρίως προς τη Γροιλανδία και τη Σκανδιναβία. Το μοτίβο αυτό ευνοεί τη μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών από τον Αρκτικό κύκλο προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Αν και στις αρχές Φεβρουαρίου είναι πιθανό να προηγηθεί μια μεταβατική περίοδος με σχετικά ήπιες θερμοκρασίες, από τα μέσα του μήνα και μετά οι ενδείξεις συγκλίνουν σε επιστροφή του ψύχους με τάσεις μεγαλύτερης διάρκειας.
Για την Ελλάδα, ένα τέτοιο σενάριο δεν συνεπάγεται αυτόματα ακραία κακοκαιρία, ωστόσο αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες ψυχρών εισβολών από τα Βαλκάνια. Αν το αντικυκλωνικό μπλοκάρισμα εγκατασταθεί στη βόρεια Ευρώπη, η χώρα μας ενδέχεται να βρεθεί στο νότιο άκρο της ψυχρής ροής, δεχόμενη διαδοχικά κύματα ψύχους. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα, ενισχυμένους βοριάδες και αυξημένες πιθανότητες χιονοπτώσεων στα ορεινά και ημιορεινά, αλλά και σε περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ελλάδας, εφόσον υπάρξει επαρκής υγρασία από το Αιγαίο.
Η εμπειρία από αντίστοιχα επεισόδια του παρελθόντος δείχνει ότι η Ελλάδα επηρεάζεται συνήθως με καθυστέρηση μίας έως τριών εβδομάδων μετά την κατάρρευση ή διάσπαση του Πολικού Στροβίλου. Ως εκ τούτου, το παράθυρο αυξημένου χειμωνιάτικου κινδύνου τοποθετείται κυρίως στο δεύτερο μισό του Φεβρουαρίου.
Αν τελικά επιβεβαιωθεί η πλήρης αποδυνάμωση του Πολικού Στροβίλου, ο φετινός Φεβρουάριος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο «χειμωνιάτικους» των τελευταίων ετών για μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Για τη νότια Ευρώπη και την Ελλάδα, το σενάριο αυτό δεν εγγυάται ακραία φαινόμενα, αλλά δημιουργεί ισχυρό υπόβαθρο για ψυχρότερες από το κανονικό συνθήκες, με τον χειμώνα να δείχνει πως δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τον κύκλο του.
