Η γέφυρα «Χαρίλαος Τρικούπης» αποτελεί το σημαντικότερο έργο υποδομής της Ελλάδας, συνδέοντας την Πελοπόννησο με τη δυτική ηπειρωτική χώρα. Αν και το όραμα για τη γεφύρωση του στενού των 3 χιλιομέτρων ανήκει στον Χαρίλαο Τρικούπη, ο οποίος είχε καταθέσει τη σχετική πρόταση στο Κοινοβούλιο ήδη από τις 29 Μαρτίου 1889, η υλοποίησή του κατέστη εφικτή περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, καθώς τα τεχνολογικά μέσα της εποχής εκείνης δεν επέτρεπαν ένα τέτοιο εγχείρημα.
Η διαδρομή προς την υλοποίηση
Μετά την αδυναμία πραγματοποίησης της ιδέας κατά τον 19ο αιώνα, η διαδικασία για το έργο επανεκκίνησε το 1991 με την προκήρυξη διαγωνισμού από το Ελληνικό Δημόσιο. Η επίσημη Σύμβαση Παραχώρησης για τη μελέτη, τη χρηματοδότηση, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρηση υπογράφηκε στις 3 Ιανουαρίου 1996 με τη «ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε». Η θεμελίωση του έργου πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιουλίου 1998 από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου.
Η χρηματοδότηση του έργου αποτέλεσε σταθμό για τη σύγχρονη Ελλάδα, καθώς ήταν η πρώτη φορά που συμφωνήθηκε τέτοιου είδους σύμπραξη με ιδιώτες. Οι βασικοί σταθμοί της οικονομικής διαδικασίας ήταν:
- Η υπογραφή της κύριας δανειακής σύμβασης με την ΕΤΕπ στις 25 Ιουλίου 1997.
- Η υπογραφή του τελικού συμφωνητικού χρηματοδότησης στις 17 Δεκεμβρίου 1997.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και αντοχή
Το τεχνικό σκέλος της κατασκευής επιβλέφθηκε από τον επικεφαλής αρχιτέκτονα Μπερτζ Μικαελιάν. Η γέφυρα στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες, με το συνολικό της μήκος να ανέρχεται στα 2.252 μέτρα, ενώ μαζί με τις προσβάσεις εκτείνεται στα 2.883 μέτρα. Το μέγιστο βάθος θεμελίωσης αγγίζει τα 65 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η κατασκευή σχεδιάστηκε με αυστηρές προδιαγραφές, ώστε να αντέχει σε σεισμικές δονήσεις ισχυρότερες από εκείνη των 7,4 Ρίχτερ που σημειώθηκε στις 17 Αυγούστου 1999 στη Νικομήδεια της Τουρκίας.
Το έργο υλοποιήθηκε από ελληνογαλλική κοινοπραξία με επικεφαλής την Vinci, στην οποία συμμετείχαν επίσης οι εταιρείες Ελληνική Τεχνοδομική-ΤΕΒ, J&P-ΑΒΑΞ, Αθηνά, Προοδευτική και Παντεχνική. Το κόστος της επένδυσης κυμάνθηκε μεταξύ 630 και 839 εκατομμυρίων ευρώ, καλύπτοντας πόρους από το Ελληνικό Δημόσιο, την κοινοπραξία και δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Εγκαίνια και ιστορική σημασία
Η γέφυρα παραδόθηκε επίσημα στις 7 Αυγούστου 2004, μόλις μία εβδομάδα πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Οι πρώτοι που διέσχισαν τη γέφυρα ήταν οι λαμπαδηδρόμοι της Ολυμπιακής Φλόγας, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονταν ο Κώστας Λαλιώτης, πρώην Υπουργός Δημοσίων Έργων, και ο Όττο Ρεχάγκελ, προπονητής της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου κατά το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2004.
Στις 25 Μαΐου 2007, σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε μπροστά από το κτήριο της Διοίκησης της Ζεύξης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας έδωσε στη γέφυρα το επίσημο όνομα «Γέφυρα Χαρίλαος Τρικούπης».
